Dalgalar

28 questions

Question 21Question

Dalgaların temel değişkenleri ile bu değişkenlerin fiziksel özellikleri ve bağlı oldukları parametreler aşağıda karışık olarak verilmiştir. Buna göre, sol sütundaki dalga değişkenlerini sağ sütundaki en uygun açıklamalarıyla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Frekans (ff)
Yayılma Sürati (vv)
Dalga Boyu (λ\lambda)
Genlik (AA)

Matches

Show answer & explanation

Answer

Frekans yalnızca dalga kaynağına bağlıdır; yayılma sürati yalnızca dalganın yayıldığı ortama bağlıdır; dalga boyu hem yayılan ortama hem de kaynağa bağlıdır; genlik ise dalganın taşıdığı enerjiyle ilişkilidir.
Frekansın yayılan ortamdan bağımsız olarak sadece kaynağa bağlı olması, yayılma süratinin ise sadece yayılan ortamın özelliklerine bağlı olması temel fizik ilkelerindendir. Dalga boyu ise bu iki değişkenin ilişkisine bağlıdır. Genlik ise dalganın taşıdığı enerjiyi simgeler. Bu fiziksel ilkeler doğrultusunda eşleştirmeler yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Frekans kavramı ile kaynak ilişkisi kurulur.
Frekans (ff), birim zamanda üretilen dalga sayısıdır. Dalga oluştuktan sonra yayıldığı ortamın değişmesi (örneğin su dalgasının derinden sığ ortama geçmesi) dalganın saniyedeki titreşim sayısını değiştiremeyeceğinden, frekans yalnızca kaynağa bağlı bir değişkendir.
Fiziksel olarak dalgaların frekansı ve periyodu, oluştukları andan itibaren kaynağın periyodik hareketine kilitlidir.
2
Yayılma sürati kavramı ile ortam özellikleri ilişkilendirilir.
Dalganın birim zamandaki yayılma miktarı olan sürat (vv), ortamın eylemsizlik ve esneklik gibi özelliklerine bağlıdır. Kaynağın frekansı değiştirildiğinde sürat değişmez, yalnızca dalga boyu buna uyum sağlayacak şekilde değişir. Dolayısıyla yayılma sürati yalnızca ortama bağlıdır.
Ortamın moleküler yapısı veya gerginlik/derinlik gibi parametreleri dalganın yayılma hızını belirleyen tek unsurdur.
3
Dalga boyu formülü üzerinden bağımlılıklar analiz edilir.
Ardışık iki tepe noktası arasındaki mesafe olan dalga boyu (λ\lambda), dalganın bir periyot sürede aldığı yoldur ve λ=vT=vf\lambda = v \cdot T = \frac{v}{f} bağıntısıyla ifade edilir. Bu bağıntıda sürat (vv) ortama, frekans (ff) veya periyot (TT) ise kaynağa bağlı olduğundan dalga boyu hem ortama hem de kaynağa bağlıdır.
Dalganın uzayda kapladığı genişlik, hem yayılma hızının hem de ardışık dalgaların üretim sıklığının ortak bir sonucudur.
4
Genlik kavramının enerji ile ilişkisi tanımlanır.
Dalganın denge konumuna göre ulaştığı maksimum yükseklik veya derinlik genlik (AA) olarak tanımlanır. Dalga oluşturulurken kaynağın aktardığı iş miktarı arttıkça dalganın genliği artar, dolayısıyla genlik dalganın taşıdığı enerjinin bir ölçüsüdür.
Genlik doğrudan dalga profilinin genliği olup dalganın mekanik gücü ile ilişkilidir.

Key Concept

Dalgaların temel değişkenlerinden frekans yalnızca kaynağa, yayılma sürati yalnızca ortama, dalga boyu ise hem ortama hem de kaynağa bağlıdır. Genlik ise dalganın enerjisiyle ilişkilidir.
Question 22Question

Birbirine OO noktasından eklenerek iki duvar arasına gerilmiş, farklı kalınlıktaki esnek XX ve YY yaylarından XX yayında şekildeki gibi baş yukarı bir atma oluşturuluyor. Bu atmanın OO bağlantı noktasından yansıyanı baş aşağı, iletileni ise baş yukarı olarak yoluna devam ediyor.

Buna göre;

I. XX yayı, YY yayından daha incedir (birim uzunluğunun kütlesi daha küç��ktür).
II. Gelen atmanın hızı ile yansıyan atmanın hızı birbirine eşittir.
III. İletilen atmanın genişliği, yansıyan atmanın genişliğinden küçüktür.

yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve III

Answer

I ve III yargıları kesinlikle doğrudur.
Doğru cevap, XX yayının YY yayından daha ince olduğunu ve iletilen atmanın genişliğinin yansıyan atmanın genişliğinden daha küçük olduğunu belirten yargılardır. Çünkü yansıma sırasında atmanın ters dönmesi (baş aşağı olması) daha kalın bir ortama ulaşıldığını gösterir. Kalın ortamda dalga hızı daha düşüktür; bu da iletilen atmanın genişliğinin daha küçük olmasına yol açar. Gelen ve yansıyan atmaların ise yönleri farklı olduğundan hızları eşit değildir.

Step-by-Step Solution

1
Yansıma durumuna göre yayların kalınlıklarını karşılaştırın.
XX yayı YY yayından daha incedir.
XX yayında oluşturulan baş yukarı atma, OO eklem noktasından baş aşağı yansıdığına göre eklem noktası sabit uç gibi davranmıştır. Bu durum ancak atma ince yaydan kalın yaya geçerken gerçekleşir.
2
Atmaların hız vektörlerini ve yönlerini analiz edin.
Gelen atmanın hızı ile yansıyan atmanın hızı eşit değildir.
Hız vektörel bir büyüklüktür. Gelen atma sağa doğru hareket ederken, yansıyan atma sola doğru hareket eder. Yönleri zıt olduğu için hızları eşit olamaz (yalnızca süratleri eşittir).
3
İletilen ve yansıyan atmaların genişliklerini hız ilişkisine göre karşılaştırın.
İletilen atmanın genişliği yansıyan atmanın genişliğinden küçüktür.
Yayları geren kuvvet (FF) her iki yay için de aynıdır. Yay dalgalar��nda hız v=F/μv = \sqrt{F/\mu} formülüyle bulunur. YY yayı daha kalın (birim uzunluğunun kütlesi μ\mu daha büyük) olduğu için iletilen atmanın sürati, yansıyan atmanın süratinden küçüktür (viletilen<vyansıyanv_{\text{iletilen}} < v_{\text{yansıyan}}). Atma eklem noktasını geçerken frekansı değişmediğinden, genişlik hız ile doğru orantılıdır (x=vΔtx = v \cdot \Delta t). Dolayısıyla iletilen atmanın genişliği daha küçüktür.

Key Concept

İnce yaydan kalın yaya geçen atmaların yansıma ve iletilme özellikleri
Estimated Time:2m 0s
Question 23Question

Bir dalga leğeninde sabit frekanslı bir kaynak tarafından üretilen doğrusal su dalgalarının derinlikleri kendi içlerinde sabit olan KK, LL ve MM ortamlarındaki yayılma ve kırılma davranışlarına ilişkin gözlemler şu şekildedir:

* Dalgalar KK ortamından LL ortamına geçerken dalga boyları küçülmektedir.
* Dalgaların LL ortamından MM ortamına geçişinde, yayılma doğrultusunun yüzey normali ile yaptığı açılar sırasıyla θL\theta_L ve θM\theta_M olup θL<θM\theta_L < \theta_M ilişkisi bulunmaktadır.
* Dalgalar KK ortamından MM ortamına geçerken dalga boyları büyümektedir.

Buna göre; KK, LL ve MM ortamlarının derinlikleri olan hKh_K, hLh_L ve hMh_M değerlerini en derinden en sığ olana doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Ortamların derinliklerinin en derinden en sığ olana doğru doğru sıralaması hM>hK>hLh_M > h_K > h_L şeklindedir.
Doğru sıralama en derinden en sığ olana doğru hM>hK>hLh_M > h_K > h_L şeklindedir. Su dalgalarının sabit frekanstaki hızı ve dalga boyu derinlikle doğru orantılıdır. Dalgaların KK'den LL'ye geçişinde dalga boyunun küçülmesi derinliğin azaldığını (hK>hLh_K > h_L), KK'den MM'ye geçişinde dalga boyunun büyümesi ise derinliğin arttığını (hM>hKh_M > h_K) gösterir. LL'den MM'ye geçerken kırılma açısının büyümesi de dalgaların hızlandığını teyit eder (hM>hLh_M > h_L). Bu durumda en derin ortam MM, en sığ ortam ise LL olur.

Step-by-Step Solution

1
K ve L ortamlarının derinliklerini dalga boyu değişimi üzerinden karşılaştırmak.
hK>hLh_K > h_L ilişkisi bulunur.
Dalgaların frekansı kaynağa bağlıdır ve ortam değişiminden etkilenmez. Dalga boyu formülü λ=v/f\lambda = v/f şeklindedir. Dalga boyu KK'den LL'ye geçerken küçüldüğüne göre dalgaların yayılma hızı azalmıştır (vK>vLv_K > v_L). Su dalgalarında hız derinlikle doğru orantılı olduğundan hK>hLh_K > h_L sonucuna varılır.
2
L ve M ortamlarının derinliklerini kırılma açıları üzerinden karşılaştırmak.
hM>hLh_M > h_L ilişkisi bulunur.
Su dalgalarında kırılma kanununa göre sinθLsinθM=vLvM\frac{\sin \theta_L}{\sin \theta_M} = \frac{v_L}{v_M} bağıntısı geçerlidir. θL<θM\theta_L < \theta_M verildiğine göre sinθL<sinθM\sin \theta_L < \sin \theta_M olur ve bu durum vL<vMv_L < v_M olduğunu gösterir. Hız derinlikle doğru orantılı olduğundan hM>hLh_M > h_L elde edilir.
3
K ve M ortamlarının derinliklerini dalga boyu değişimi üzerinden karşılaştırmak.
hM>hKh_M > h_K ilişkisi bulunur.
Dalgalar KK ortamından MM ortamına geçerken dalga boyları büyümektedir. Sabit frekansta dalga boyunun büyümesi hızın arttığını gösterir (vM>vKv_M > v_K). Bu da MM ortamının KK ortamından daha derin olduğu anlamına gelir (hM>hKh_M > h_K).
4
Elde edilen tüm derinlik ilişkilerini birleştirerek büyükten küçüğe sıralamak.
hM>hK>hLh_M > h_K > h_L sıralaması elde edilir.
Elde edilen hK>hLh_K > h_L, hM>hLh_M > h_L ve hM>hKh_M > h_K ilişkileri bir araya getirildiğinde en derin ortamın MM, en sığ ortamın ise LL olduğu görülür.

Key Concept

Su dalgalarında yayılma hızının derinliğe bağlılığı ve Snell kırılma kanunu
Estimated Time:2m 0s
Question 24Question

Bir dalga leğeninde doğrusal su dalgalarının derinliği kendi içinde sabit olan XX bölgesinden, yine derinliği kendi içinde sabit olan YY bölgesine geçişi üstten görünümüyle şekildeki gibi modellenmiştir. Dalgaların XX bölgesindeki dalga cephelerinin ayırıcı yüzeyle yaptığı açı θ1\theta_1, YY bölgesindeki dalga cephelerinin ayırıcı yüzeyle yaptığı açı ise θ2\theta_2 olup θ1>θ2\theta_1 > \theta_2 olduğu bilinmektedir.

Buna göre; XX ve YY bölgelerinde ilerleyen su dalgalarına ait;

I. frekans,
II. yayılma sürati,
III. dalga boyu

niceliklerinden hangileri XX bölgesinde, YY bölgesindekine göre daha büyüktür?

Show answer & explanation

Answer: II ve III

Answer

Yayılma sürati ve dalga boyu
Su dalgalarının yayılma sürati yalnızca ortamın derinliğine bağlıdır. Kırılma açısı azaldığı için dalga derin ortamdan sığ ortama geçmiştir, bu nedenle XX bölgesindeki yayılma sürati YY bölgesindekine göre daha büyüktür. Dalga boyu ile sürat doğru orantılı olduğundan XX bölgesindeki dalga boyu da daha büyüktür. Frekans ise yalnızca kaynağa bağlı olduğundan her iki bölgede de aynıdır. Dolayısıyla yayılma sürati ve dalga boyu XX bölgesinde daha büyüktür.

Step-by-Step Solution

1
Dalgaların frekanslarının ortama bağlılığını değerlendirmek.
Su dalgalarının frekansı yalnızca kaynağa bağlıdır. Ortam değiştiren dalgaların frekansı değişmez (fX=fYf_X = f_Y).
Kaynak sabit frekansla çalıştığından dalga leğeninin farklı derinlikteki bölgelerinde de frekans aynı kalır.
2
Dalgaların bölgelerdeki yayılma süratlerini karşılaştırmak.
Dalgalar X bölgesinden Y bölgesine geçerken doğrultu değiştirmiştir. θ1>θ2\theta_1 > \theta_2 olduğundan dalgalar sığ ortama geçerken yavaşlamış ve sınıra yaklaşmıştır. Bu durumda X bölgesi Y bölgesine göre daha derindir (hX>hYh_X > h_Y) ve sürati daha büyüktür (vX>vYv_X > v_Y).
Su dalgalarının yayılma sürati ortamın derinliği ile doğru orantılıdır. Snell yasasına göre daha büyük açı yapan bölgedeki sürat daha büyüktür.
3
Dalgaların bölgelerdeki dalga boylarını karşılaştırmak.
Dalga boyu ile sürat arasında λ=vf\lambda = \frac{v}{f} ilişkisi vardır. Frekans sabit olduğundan, süratin daha büyük olduğu X bölgesindeki dalga boyu da Y bölgesindekine göre daha büyüktür (λX>λY\lambda_X > \lambda_Y).
Sabit frekansta dalga boyu yayılma sürati ile doğru orantılıdır.

Key Concept

Su dalgalarında hız ve kırılma ilişkisi
Estimated Time:2m 0s
Question 25Question

Ses dalgalarının günlük yaşamdaki bazı etkileri ile bu etkilerin temelini oluşturan fiziksel kavramların eşleştirilmesi hedeflenmektedir. Buna göre, sol sütunda verilen günlük yaşam durumlar��nı sağ sütundaki en uygun fiziksel kavramlarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Keman ile flütün aynı notayı çalmasına rağmen kulağa gelen seslerin farklı karakterde algılanması
Bir kaynağın saniyedeki titreşim sayısının artmasıyla sesin daha tiz (ince) olarak işitilmesi
Bir kaynaktan çıkan sesin ulaştığı kulakta uyandırdığı gürlük etkisinin kaynağa yakınlığa göre değişmesi
Şimşek çakma olayından belirli bir süre sonra gök gürültüsünün işitilmesi

Matches

Show answer & explanation

Answer

Birinci durum tınıyla, ikinci durum frekans (yükseklik) ile, üçüncü durum genlik (şiddet) ile, dördüncü durum ise yayılma sürati ile eşleşir.
Ses dalgalarının temel özelliklerinin günlük yaşamdaki karşılıkları doğru bir şekilde eşleştirilmiştir. Keman ve flütün ses farkı tını ile, titreşim sayısının artmasıyla sesin incelmesi frekans (yükseklik) ile, gürlüğün mesafeye göre değişmesi genlik (şiddet) ile ve şimşek çakmasından sonra sesin geç duyulması ise sesin yayılma sürati ile ilgilidir.

Step-by-Step Solution

1
Keman ve flütten çıkan seslerin farklı algılanmasının nedenini belirleme
Aynı nota çalınsa bile müzik aletlerinin kendilerine has ses dalgası geometrisi (biçimi) vardır. Bu ayırt edici özellik tını olarak adlandırılır. Birinci durum tını ile eşleşir.
Sesin tınısının ses kaynağının cinsine ve dalga şekline bağlı olduğunu tespit etmek.
2
Saniyedeki titreşim sayısı ile sesin inceliği arasındaki ilişkiyi kurma
Birim zamandaki titreşim sayısı frekanstır. Frekansın büyük olması sesi tiz (ince), küçük olması ise pes (kalın) yapar. Bu fiziksel büyüklük sesin yüksekliğidir. İkinci durum frekans / yükseklik ile eşleşir.
Ses dalgalarında frekansın sesin yüksekliğini belirleyen temel etken olduğunu anlamak.
3
Mesafeye bağlı gürlük değişimini analiz etme
Ses kaynağından uzaklaştıkça sesin şiddeti (gürlüğü) azalır çünkü dalgaların genliği ve taşıdığı enerji mesafe ile sönümlenir. Üçüncü durum genlik / şiddet ile eşleşir.
Genliğin sesin şiddetini ve taşıdığı enerjiyi belirlediğini kavramak.
4
Işık ve ses dalgalarının yayılma sürelerini karşılaştırma
Şimşek ışığı gözümüze anında ulaşırken, gök gürültüsü havada sesin yayılma sürati ile hareket ederek daha geç ulaşır. Bu gecikme ses dalgalarının yayılma süratinin bir sonucudur. Dördüncü durum yayılma sürati ile eşleşir.
Ses dalgalarının yayılma süratinin ortama bağlı fiziksel bir büyüklük olduğunu anlamak.

Key Concept

Ses dalgalarının temel özellikleri olan frekans (yükseklik), genlik (şiddet), tını ve yayılma sürati kavramlarının fiziksel tanımları ve günlük yaşam yansımaları.
Estimated Time:2m 0s
Question 26Question

Bir ses kaynağından yayılan ses dalgalarının aşağıda verilen ortamlardaki yayılma süratlerini en küçükten en büyüğe (en yavaştan en hızlıya) doğru sıralayınız.

Drag items to arrange them in the correct order

Show answer & explanation

Answer

Ses dalgalarının ortamlardaki yayılma süratlerinin küçükten büyüğe doğru sıralaması: 0C0^\circ\text{C} sıcaklıktaki hava, 20C20^\circ\text{C} sıcaklıktaki hava ve 20C20^\circ\text{C} sıcaklıktaki su şeklindedir.
Ses dalgalarının yayılma sürati ortamın yoğunluğuna (tanecikler arası mesafeye) ve sıcaklığına bağlıdır. Sıvıların tanecikleri gazlara göre daha yakın olduğundan suda ses daha hızlı yayılır. Aynı ortamda ise sıcaklık arttıkça taneciklerin titreşim hızı artacağından sıcak havada ses soğuk havaya göre daha hızlı yayılır. Bu durumda en yavaş yayılma sıfır derece santigrat havada, en hızlı yayılma ise yirmi derece santigrat suda gerçekleşir.

Step-by-Step Solution

1
Ortamların fiziksel hallerini (fazlarını) karşılaştırın.
Hava gaz fazında, su ise sıvı fazındadır. Ses dalgaları mekanik dalgalar olduğu için yayılabilmek için maddesel ortama ihtiyaç duyar. Ortamın yoğunluğu ve tanecikler arası yakınlığı arttıkça sesin yayılma sürati artar. Bu kurala göre sıvılardaki yayılma sürati genel olarak gazlardaki yayılma süratinden daha büyüktür (vsu>vhavav_{\text{su}} > v_{\text{hava}}).
Sesin yayılma sürati öncelikle ortamın fiziksel haline bağlıdır.
2
Aynı fazdaki ortamlarda sıcaklığın etkisini analiz edin.
0C0^\circ\text{C} hava ile 20C20^\circ\text{C} hava ortamları karşılaştırıldığında, sıcaklığı yüksek olan ortamda taneciklerin ortalama kinetik enerjisi ve titreşim sürati daha fazladır. Bu durum ses dalgalarının tanecikler arasında daha hızlı aktarılmasını sağlar. Dolayısıyla, 20C20^\circ\text{C} havada sesin sürati 0C0^\circ\text{C} havaya göre daha büyüktür.
Sıcaklık artışı ortam taneciklerinin kinetik enerjisini artırarak sesin yayılma süratini artırır.
3
Tüm ortamları birleştirerek küçükten büyüğe doğru sıralayın.
En yavaş yayılma 0C0^\circ\text{C} hava ortamında, ardından 20C20^\circ\text{C} hava ortamında ve en hızlı yayılma ise 20C20^\circ\text{C} su ortamında gerçekleşir. Sıralama: 0C0^\circ\text{C} sıcaklıktaki hava < 20C20^\circ\text{C} sıcaklıktaki hava < 20C20^\circ\text{C} sıcaklıktaki su.
Elde edilen tüm sürat ilişkilerini birleştirerek nihai sıralamaya ulaşılır.

Key Concept

Ses dalgalarının yayılma sürati sadece yayıldığı ortamın özelliklerine (tanecikler arası uzaklık/fiziksel hal ve sıcaklık) bağlıdır; kaynağın frekansına bağlı değildir.
Question 27Question

Hava ortamında bulunan ve sabit frekansla ses üreten bir kaynaktan yayılan ses dalgaları, hava ortamından su ortamına geçmektedir.

Buna göre, su ortamına geçen ses dalgaları ile ilgili;

I. Yayılma sürati artar.
II. Frekansı değişmez.
III. Titreşim doğrultusu yayılma doğrultusuna dik hale gelir.

yargılarından hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

Hava ortamından su ortamına geçen ses dalgalarının yayılma sürati artar ve frekansı değişmez. Bu nedenle doğru cevap 'I ve II' seçeneğidir.
Ses dalgalarının havadan suya geçerken süratinin artması ve frekansının değişmemesi nedeniyle 'I ve II' ifadesinin yer aldığı seçenek doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Ortam değişiminin sesin yayılma süratine etkisini analiz etmek
Ses mekanik bir dalgadır ve katı, sıvı, gaz ortamlarındaki yayılma süratleri arasında vkatı>vsıvı>vgazv_{katı} > v_{sıvı} > v_{gaz} ilişkisi vardır. Dolayısıyla havadan suya geçen ses dalgalarının yayılma sürati artar. Birinci öncül doğrudur.
Ses dalgalarının hızı/sürati yayıldığı ortama bağlıdır; taneciklerin birbirine daha yakın olduğu su ortamında ses havaya göre daha hızlı yayılır.
2
Ortam değişiminin sesin frekansına etkisini analiz etmek
Dalgaların frekansı yalnızca dalga kaynağına bağlıdır. Kaynak frekansı sabit olduğu için ses dalgası havadan suya geçse de frekansı değişmez. İkinci öncül doğrudur.
Ortam değişikliği dalganın frekansını etkilemez.
3
Ses dalgasının titreşim ve yayılma doğrultusu ilişkisini incelemek
Ses dalgaları boyuna dalgalardır. Boyuna dalgalarda titreşim doğrultusu ile yayılma doğrultusu birbirine paraleldir. Üçüncü öncül yanlıştır.
Titreşim doğrultusu yayılma doğrultusuna dik olan dalgalar enine dalgalardır; ses dalgaları enine dalga değildir.

Key Concept

Ses dalgalarının yayılma süratinin ortama, frekansının ise yalnızca kaynağa bağlı olması ve ses dalgalarının boyuna dalga özelliği göstermesi.
Question 28Question

Bir yerbilimci, deprem dalgalarının yayılması ve bu dalgaların oluşturduğu etkiler üzerine yaptığı araştırmalar sonucunda hazırladığı laboratuvar raporunda şu tespitlere yer vermiştir:

I. Deprem dalgaları mekanik dalgalar sınıfında yer aldığından, yer kabuğunun derinliklerindeki katı ve sıvı katmanlarda yayılabilirken boşlukta yayılamaz.

II. Bir depremin büyüklüğü (magnitüd), deprem sırasında açığa çıkan enerjinin bir ölçüsü olup depremin gerçekleştiği odak derinliğine ve ölçümün yapıldığı sismograf istasyonunun uzaklığına göre değişmez.

III. Depremin şiddeti (intensite), depremin yapılar, çevre ve insanlar üzerindeki etkisinin bir ölçüsü olup depremin büyüklüğü artsa bile deprem merkez üssünden uzaklaştıkça her zaman artar.

Buna göre, yerbilimcinin raporunda yer alan bu tespitlerden hangileri fiziksel açıdan doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve II

Answer

I ve II öncüllerini içeren seçenek doğrudur.
Doğru olan seçenek, deprem dalgalarının boşlukta yayılamayacağını (I) ve depremin büyüklüğünün ölçüm yapılan yerden bağımsız tek bir değer olduğunu (II) belirten ifadeleri içerir. Deprem dalgaları mekanik dalgalar olduklarından yayılmak için maddesel ortama ihtiyaç duyarlar. Depremin büyüklüğü ise sismograflarla ölçülen ve deprem odağında açığa çıkan sismik enerjinin büyüklüğünü temsil eden nesnel, tek bir değerdir.

Step-by-Step Solution

1
Deprem dalgalarının fiziksel dalga türünün analiz edilmesi
Deprem dalgaları mekanik dalgalar grubunda yer alır. Mekanik dalgalar enerji iletmek için ortam taneciklerinin titreşimine ihtiyaç duyar; boşlukta yayılamazlar fakat katı ve sıvı ortamlarda yayılabilirler. Dolayısıyla birinci tespit doğrudur.
Deprem dalgalarının yayılma ortamı gereksinimi mekanik dalga olmalarından kaynaklanır.
2
Depremin büyüklüğü (magnitüd) kavramının analiz edilmesi
Depremin büyüklüğü, odağında açığa çıkan toplam enerjinin sismograf cihazlarıyla ölçülen logaritmik bir ifadesidir. Deprem kaynağında açığa çıkan enerji tek bir değer olduğundan, ölçümün yapıldığı uzaklığa veya derinliğe göre değişmez. Dolayısıyla ikinci tespit doğrudur.
Büyüklük, kaynaktan yayılan toplam sismik enerjiyi ölçtüğü için gözlem yerine göre farklılık göstermez.
3
Depremin şiddeti (intensite) kavramının analiz edilmesi
Depremin şiddeti, depremin canlılar, binalar ve yer kabuğu üzerindeki etkisinin gözlemsel bir derecelendirmesidir. Deprem dalgaları kaynaktan uzaklaştıkça enerji kaybedip sönümlendiği için merkez üssünden uzaklaştıkça depremin şiddeti genellikle azalır, artmaz. Dolayısıyla üçüncü tespit yanlıştır.
Deprem şiddeti, dalgaların ulaştığı noktadaki yıkım ve hissedilme derecesini belirttiğinden uzaklıkla ters orantılı olarak değişir.

Key Concept

Deprem dalgalarının mekanik dalga özellikleri ile depremin büyüklüğü ve şiddeti arasındaki kavramsal farklar.
Estimated Time:2m 0s
PreviousPage 2 / 2
Dalgalar Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Page 2 | Examkin