Atom ve Periyodik Sistem

56 questions

Question 21Question

Aşağıda verilen tanecik çiftlerini, bu tanecikler arasındaki ilişkiyi ve özelliklerini en doğru açıklayan ifadelerle eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

1735Cl^{35}_{17}\text{Cl} atomu ve 1737Cl^{37}_{17}\text{Cl}^{-} iyonu
1940K^{40}_{19}\text{K} atomu ve 2040Ca2+^{40}_{20}\text{Ca}^{2+} iyonu
1939K+^{39}_{19}\text{K}^{+} iyonu ve 2040Ca2+^{40}_{20}\text{Ca}^{2+} iyonu
511B^{11}_{5}\text{B} atomu ve 612C^{12}_{6}\text{C} atomu

Matches

Show answer & explanation

Answer

Verilen tanecik çiftlerinin doğru eşleşmesi: Klor atomu ve klorür iyonu çifti kimyasal özellikleri farklı olan izotop taneciklerle; potasyum atomu ve kalsiyum iyonu çifti izobar taneciklerle; potasyum iyonu ve kalsiyum iyonu çifti izoelektronik taneciklerle; bor atomu ve karbon atomu çifti ise izoton taneciklerle eşleşir.
Klor atomu ve klorür iyonu çiftinin proton sayıları aynı, nötron sayıları farklı ve elektron sayıları farklı olduğundan kimyasal özellikleri farklı izotop taneciklerdir. Potasyum atomu ve kalsiyum iyonu çiftinin kütle numaraları aynı, proton sayıları farklı olduğundan izobardır. Potasyum iyonu ve kalsiyum iyonu çiftinin elektron sayıları ve dizilimleri aynı, proton sayıları farklı olduğundan izoelektroniktir. Bor ve karbon atomlarının nötron sayıları aynı, proton sayıları farklı olduğundan izotondur.

Step-by-Step Solution

1
1735Cl^{35}_{17}\text{Cl} ve 1737Cl^{37}_{17}\text{Cl}^{-} taneciklerinin proton, nötron ve elektron sayılarını hesaplamak.
1735Cl^{35}_{17}\text{Cl} için p=17p = 17, n=3517=18n = 35 - 17 = 18, e=17e = 17 olur. 1737Cl^{37}_{17}\text{Cl}^{-} için p=17p = 17, n=3717=20n = 37 - 17 = 20, e=17(1)=18e = 17 - (-1) = 18 olur.
Proton sayıları aynı (1717) fakat nötron sayıları farklı (1818 ve 2020) olduğu için bu tanecikler izotoptur. Ancak elektron sayıları farklı (1717 ve 1818) olduğundan kimyasal özellikleri farklıdır.
2
1940K^{40}_{19}\text{K} ve 2040Ca2+^{40}_{20}\text{Ca}^{2+} taneciklerinin kütle ve proton sayılarını karşılaştırmak.
Her iki taneciğin de kütle numarası (nükleon sayısı) 4040 iken proton sayıları sırasıyla 1919 ve 2020'dir.
Kütle numaraları aynı, proton sayıları farklı olan bu tanecikler izobardır. Farklı elementlere ait oldukları için hem fiziksel hem de kimyasal özellikleri farklıdır.
3
1939K+^{39}_{19}\text{K}^{+} ve 2040Ca2+^{40}_{20}\text{Ca}^{2+} iyonlarının elektron sayılarını ve dizilimlerini bulmak.
1939K+^{39}_{19}\text{K}^{+} için e=191=18e = 19 - 1 = 18 olup katman elektron dizilimi 2,8,82, 8, 8 şeklindedir. 2040Ca2+^{40}_{20}\text{Ca}^{2+} için e=202=18e = 20 - 2 = 18 olup katman elektron dizilimi 2,8,82, 8, 8 şeklindedir.
Elektron sayıları ve katman elektron dizilimleri aynı, proton sayıları farklı (1919 ve 2020) olduğu için bu tanecikler izoelektroniktir.
4
511B^{11}_{5}\text{B} ve 612C^{12}_{6}\text{C} atomlarının nötron sayılarını hesaplamak.
511B^{11}_{5}\text{B} için n=115=6n = 11 - 5 = 6 olur. 612C^{12}_{6}\text{C} için n=126=6n = 12 - 6 = 6 olur.
Nötron sayıları aynı (66), proton sayıları farklı (55 ve 66) olan bu tanecikler izotondur.

Key Concept

Tanecik Türleri (İzotop, İzobar, İzoton, İzoelektronik)
Estimated Time:2m 0s
Question 22Question

Periyodik sistemin baş gruplarında yer alan n��tr XX, YY ve ZZ element atomlarının katman elektron dizilimleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

ElementKatman Elektron Dizilimi
XX252 - 5
YY262 - 6
ZZ272 - 7

Buna göre, bu elementlerin birinci iyonlaşma enerjileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: XX elementinin birinci iyonlaşma enerjisi, YY elementininkinden büyüktür.

Answer

XX elementinin birinci iyonlaşma enerjisi, YY elementininkinden büyüktür.
Nötr XX atomu 2. periyot 5A grubunda, YY atomu ise 2. periyot 6A grubundadır. 5A grubundaki element atomlarının elektron dizilimi küresel simetri özelliği gösterdiğinden, bu atomlardan elektron koparmak 6A grubundaki atomlara göre daha fazla enerji gerektirir. Dolayısıyla, XX elementinin birinci iyonlaşma enerjisi YY elementininkinden büyüktür.

Step-by-Step Solution

1
Katman elektron dizilimlerine bakılarak elementlerin periyot ve grup numaraları belirlenir.
XX elementi 2. periyot 5A grubunda, YY elementi 2. periyot 6A grubunda ve ZZ elementi 2. periyot 7A grubunda yer alır.
Elementlerin periyodik sistemdeki grup ve periyotlarını bulmak, periyodik özelliklerin değişimini yorumlayabilmek için gereklidir.
2
Aynı periyotta bulunan 5A, 6A ve 7A grubu elementlerinin birinci iyonlaşma enerjileri karşılaştırılır.
İyonlaşma enerjisi sıralaması Z(7A)>X(5A)>Y(6A)Z (7A) > X (5A) > Y (6A) şeklinde olur.
Aynı periyotta soldan sağa doğru gidildikçe iyonlaşma enerjisi genellikle artar; ancak küresel simetri kararlılığından dolayı 5A grubunun iyonlaşma enerjisi 6A grubununkinden büyüktür.
3
Karşılaştırma sonucuna göre seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğu kontrol edilir.
XX elementinin birinci iyonlaşma enerjisinin YY elementininkinden büyük olduğu belirlenir.
Doğru ifadeyi tespit etmek için elde edilen bilimsel sıralama ile seçenekler eşleştirilir.

Key Concept

İyonlaşma Enerjisindeki Küresel Simetri Sapması (3 Aşağı 5 Yukarı Kuralı)
Estimated Time:1m 30s
Question 23Question

İkinci periyotta yer alan baş grup elementleri olan XX, YY ve ZZ'nin atom numaraları ardışık olup aralarındaki ilişki Z<Y<XZ < Y < X şeklindedir.

Bu elementlerin birinci iyonlaşma enerjileri arasındaki ilişki Y>X>ZY > X > Z şeklinde olduğuna göre, aşağıdaki ifadelerden hangisi kesinlikle doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: YY elementinin temel hâl elektron dizilimi küresel simetriktir.

Answer

Y elementinin temel hâl elektron dizilimi küresel simetriktir.
İkinci periyottaki ardışık üç elementin birinci iyonlaşma enerjileri arasındaki Y>X>ZY > X > Z ilişkisi, yalnızca ZZ (1A), YY (2A), XX (3A) veya ZZ (4A), YY (5A), XX (6A) grupları ile sağlanabilir. Her iki durumda da ortadaki YY elementi (2A veya 5A) tam dolu ya da yarı dolu orbital dizilimine sahip olduğundan temel hâlde küresel simetri özelliği gösterir. Bu nedenle bu ifade kesinlikle doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Elementlerin periyodik sistemdeki olası konumlarını ve gruplarını belirlemek amacıyla ardışık atom numaraları (Z<Y<XZ < Y < X) ile birinci iyonlaşma enerjisi ilişkisini (Y>X>ZY > X > Z) karşılaştırmak.
Aynı periyotta sağa doğru gidildikçe iyonlaşma enerjisi genel olarak artsa da 2A-3A ve 5A-6A grupları arasında küresel simetri kaynaklı sapmalar görülür. Bu durum göz önüne alındığında iki olası senaryo bulunur: 1. senaryo: ZZ (1A), YY (2A), XX (3A) veya 2. senaryo: ZZ (4A), YY (5A), XX (6A).
İyonlaşma enerjisindeki periyodik değişim eğilimlerini ve sapmaları kullanarak elementlerin hangi gruplarda yer alabileceğini tespit etmek gerekir.
2
Her iki olası senaryo için ortadaki YY elementinin temel hâl elektron dizilimini ve küresel simetri durumunu incelemek.
1. senaryoda YY elementi 2A grubundadır ve temel hâl elektron dizilimi ns2ns^2 ile sonlanır (s orbitali tam dolu olduğu için küresel simetriktir). 2. senaryoda YY elementi 5A grubundadır ve temel hâl elektron dizilimi ns2np3ns^2 np^3 ile sonlanır (p orbitalleri yarı dolu olduğu için küresel simetriktir).
Her iki farklı grupta da geçerli olan ortak ve kesin özelliği belirlemek.
3
Diğer seçeneklerde verilen ifadelerin kesinliğini her iki senaryoya göre kontrol etmek.
ZZ elementinin alkali metal olması (sadece 1. senaryoda), XX'in değerlik elektron sayısının 3 olması (sadece 1. senaryoda) ve XX'in gaz olması (sadece 2. senaryoda) kesin değildir. YY'nin atom yarıçapının en büyük olması ise her iki durumda da yanlıştır çünkü atom numarası en küçük olan ZZ'nin yarıçapı en büyüktür.
Diğer seçeneklerin neden elendiğini veya kesinlik bildirmediğini doğrulamak.

Key Concept

İyonlaşma enerjisindeki küresel simetri sapmaları (2A-3A ve 5A-6A ilişkisi) ve periyodik özelliklerin değişimi.
Estimated Time:2m 0s
Question 24Question

Periyodik sistemin baş gruplarında yer alan K\text{K}, L\text{L} ve M\text{M} elementlerinin periyot ve grup numaraları aşağıda verilmiştir:

- K\text{K} elementi: 22. periyot, 1717. grup (7A7\text{A})
- L\text{L} elementi: 33. periyot, 1717. grup (7A7\text{A})
- M\text{M} elementi: 22. periyot, 1818. grup (8A8\text{A})

Buna göre, bu elementlerin elektronegatiflik ve elektron ilgisi özellikleri karşılaştırıldığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğru olur?

Show answer & explanation

Answer: Elektronegatifliği en yüksek olan element K\text{K}, elektron ilgisi en fazla olan element ise L\text{L}'dir.

Answer

Elektronegatifliği en yüksek olan element K, elektron ilgisi en fazla olan element ise L'dir.
Elektronegatifliği en yüksek olan element K (Flor), elektron ilgisi en fazla olan element ise L (Klor) elementidir. Bu durum periyodik özelliklerdeki genel eğilimler ve F-Cl arasındaki özel istisna ile tam uyumludur.

Step-by-Step Solution

1
Elementlerin periyodik tablodaki kimliklerini ve konumlarını belirleme
K elementi 2. periyot 7A grubunda bulunan Flor (F), L elementi 3. periyot 7A grubunda bulunan Klor (Cl) ve M elementi 2. periyot 8A grubunda bulunan Neon (Ne) soygazıdır.
Verilen grup ve periyot numaraları elementlerin periyodik cetveldeki yerlerini ve türlerini tespit etmemizi sağlar.
2
Elementlerin elektronegatiflik değerlerini karşılaştırma
K > L > M. En yüksek elektronegatiflik K elementine aittir.
Elektronegatiflik periyodik cetvelde soldan sağa ve aşağıdan yukarıya doğru (soygazlar hariç) artar. Flor (K) bağıl elektronegatiflik değeri en yüksek (4.0) olan elementtir. Soygaz olan Neon'un (M) ise elektronegatifliği yoktur.
3
Elementlerin elektron ilgisi değerlerini karşılaştırma
L > K > M. En yüksek elektron ilgisi L elementine aittir.
Elektron ilgisi genellikle yukarı ve sağa doğru artar ancak 7A grubunda özel bir istisna vardır. Klorun (L) elektron ilgisi, küçük hacimli flor atomundaki (K) elektron itmelerinden dolayı florunkinden daha büyüktür. Soygaz olan Neon'un (M) ise elektron ilgisi yok denecek kadar azdır.

Key Concept

Periyodik Özelliklerin Değişimi ve İstisnalar
Estimated Time:1m 30s
Question 25Question

Aşağıda verilen atom modellerini, bu modelleri tanımlayan en temel varsayımlar veya deneysel sonuçlar ile doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Dalton Atom Modeli
Thomson Atom Modeli
Rutherford Atom Modeli
Bohr Atom Modeli

Matches

Show answer & explanation

Answer

Dalton Atom Modeli ile atomu içi dolu ve bölünemez kürelere benzeten ifade; Thomson Atom Modeli ile artı ve eksi yüklerin homojen dağıldığını (üzümlü kek) savunan ifade; Rutherford Atom Modeli ile çekirdeğin varlığını kanıtlayan ifade; Bohr Atom Modeli ile yörüngeleri temel alan ifade eşleşir.
Dalton modeli içi dolu bölünemez küreyle; Thomson modeli artı ve eksi yüklerin homojen dağıldığı üzümlü kekle; Rutherford modeli çekirdeğin varlığı ve altın levha deneyiyle; Bohr modeli ise belirli dairesel yörüngelerdeki elektron hareketleriyle eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
Dalton atom modelinin temel özelliğini belirleme.
Dalton, atomu içi dolu, bölünemez küreler olarak tanımlamıştır. Bu yüzden Dalton atom modeli, 'Atomu içi dolu, bölünemez kürelere benzeten ve ilk bilimsel atom teorisi olan model' ifadesiyle eşleşir.
Dalton teorisinin çekirdek veya yörünge içermediğini, maddenin en küçük birimi olarak küresel atomu gördüğünü hatırlamak.
2
Thomson atom modelinin temel özelliğini belirleme.
Thomson, atomu üzümlü keke benzetmiş, gövdeyi artı yük, kek içindeki üzümleri ise homojen dağılmış eksi yükler olarak tanımlamıştır. Bu yüzden Thomson atom modeli, 'üzümlü kek' ifadesini barındıran tanım ile eşleşir.
Thomson modelinin artı ve eksi yüklerin dağılımına odaklandığını bilmek.
3
Rutherford atom modelinin temel özelliğini belirleme.
Rutherford, altın levha deneyiyle alfa taneciklerini göndermiş ve sapmaları gözlemleyerek atomun çekirdekli yapısını ortaya koymuştur. Bu yüzden Rutherford atom modeli, çekirdek kavramını içeren ifadeyle eşleşir.
Rutherford modelinin deneysel olarak altın levha saçılmasına ve çekirdeğin keşfine dayandığını bilmek.
4
Bohr atom modelinin temel özelliğini belirleme.
Bohr, elektronların çekirdek etrafındaki belirli enerji düzeylerinde (yörüngelerde) bulunduğunu açıklamıştır. Bu yüzden Bohr atom modeli, yörünge kavramını içeren ifadeyle eşleşir.
Bohr modelinin temelinin yörüngeler ve enerji seviyeleri olduğunu bilmek.

Key Concept

Atom modellerinin temel kabulleri ve tarihsel gelişimi
Estimated Time:1m 30s
Question 26Question

Aşağıda periyodik sistemin ikinci ve üçüncü periyodunda yer alan bazı elementler verilmiştir. Bu elementleri, periyodik sistemdeki elektron ilgisi ve elektronegatiflik davranışlarına ait en uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

9F_9\text{F}
17Cl_{17}\text{Cl}
10Ne_{10}\text{Ne}

Matches

Show answer & explanation

Answer

Flor elementinin bağ elektronlarını en kuvvetli çeken açıklama ile, klorun elektron ilgisi en yüksek olan açıklama ile ve neonun bağ yapma eğilimi olmadığından bu değerlerin sıfır kabul edildiği açıklama ile eşleşmesi gerekir.
Flor atomunun bağ elektronlarını en kuvvetli çeken açıklama ile, klor atomunun elektron ilgisi en yüksek olan açıklama ile ve neon atomunun bağ yapma eğilimi bulunmadığından bu özelliklerin sıfır kabul edildiği açıklama ile eşleşmesi gerekir.

Step-by-Step Solution

1
Elementlerin periyodik sistemdeki konumlarını belirleme
9F:2. periyot 7A (17.) grubu_9\text{F}: 2. \text{ periyot } 7\text{A (17.) grubu}; 17Cl:3. periyot 7A (17.) grubu_{17}\text{Cl}: 3. \text{ periyot } 7\text{A (17.) grubu}; 10Ne:2. periyot 8A (18.) grubu_{10}\text{Ne}: 2. \text{ periyot } 8\text{A (18.) grubu} olarak belirlenir.
Elementlerin periyodik özelliklerini karşılaştırabilmek amacıyla öncelikle grup ve periyotlarını bulmamız gerekir.
2
Elektronegatiflik özelliğini analiz etme ve eşleştirme
9F_9\text{F} elementinin elektronegatifliği periyodik sistemdeki en yüksek değerdir (404{}0). Bağ elektronlarını en kuvvetli çeken element flordur. Bu nedenle 9F_9\text{F} elementi, elektronegatifliğinin en yüksek olduğunu belirten açıklama ile eşleşir.
Elektronegatiflik, kimyasal bağdaki elektronları çekme eğiliminin bağıl ölçüsüdür ve periyodik sistemde soygazlar hariç sağa ve yukarı doğru artarak florda maksimuma ulaşır.
3
Elektron ilgisi özelliğini analiz etme ve eşleştirme
17Cl_{17}\text{Cl} elementinin elektron ilgisi, periyodik tablodaki istisna nedeniyle 9F_9\text{F} elementinden daha büyüktür ve periyodik sistemdeki en yüksek değere sahiptir. Bu nedenle klor atomu, elektron ilgisinin en yüksek olduğunu belirten açıklama ile eşleşir.
Elektron ilgisi periyodik sistemde genellikle yukarı doğru artsa da, 7A grubundaki flor ve klor elementleri arasında klorun lehine bir sapma mevcuttur.
4
Soygaz özelliğini analiz etme ve eşleştirme
10Ne_{10}\text{Ne} elementinin kararlı elektron dizilimi (s2p6s^2p^6) nedeniyle bağ yapma eğilimi yoktur. Bu yüzden elektronegatiflik ve elektron ilgisi özellikleri ihmal edilir veya sıfır kabul edilir. Dolayısıyla neon atomu, bu özellikleri ihmal edilen açıklama ile eşleşir.
Soygazların elektron alma veya bağ yapma eğilimleri olmadığından elektronegatiflik ve elektron ilgisi değerleri pratik olarak anlamsızdır.

Key Concept

Periyodik özelliklerden elektron ilgisi ve elektronegatiflik kavramları ile bu özelliklerin 7A ve 8A gruplarındaki özel ve istisnai durumları.
Question 27Question

Atomun yapısını ve davranışlarını açıklamak amacıyla tarihsel süreçte geliştirilen Dalton, Thomson, Rutherford ve Bohr atom modelleri, kendilerinden önceki modellerin eksikliklerini gidererek bilimin gelişimine katkı sağlamışlardır.

Buna göre, atom modelleri ve bu modellerin dayandığı deneysel/teorik gerekçeler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: Thomson, katot ışınları tüpüyle yaptığı deneysel çalışmalarda elektronların varlığını ve yük/kütle (e/me/m) oranını belirlemiş; atomun nötrlüğünü açıklamak amacıyla pozitif ve negatif yüklerin çekirdek adı verilen merkezî bir bölgede toplandığını öne sürmüştür.

Answer

Thomson'ın katot ışınları tüpüyle yaptığı çalışmalarla elektronların varlığını belirlediğini ancak artı ve eksi yüklerin çekirdek denilen merkezî bölgede toplandığını iddia ettiğini belirten ifade yanlıştır. Çünkü Thomson modelinde çekirdek kavramı yoktur; çekirdek kavramı Rutherford tarafından altın levha deneyiyle ortaya konmuştur.
Thomson atom modelinde 'çekirdek' kavramı bulunmamaktadır. Thomson, atomu pozitif yüklü bir küre içerisine homojen olarak dağılmış negatif yüklerden (elektronlardan) ibaret görmüştür. Çekirdek kavramı ve atomun merkezinde pozitif yüklerin toplandığı gerçeği, Rutherford'un altın levha deneyiyle bilim dünyasına sunulmuştur. Bu sebeple Thomson modeline çekirdek atfeden ifade yanlıştır ve aranan seçenektir.

Step-by-Step Solution

1
Dalton modelinin izotop kavramıyla ilişkisini değerlendirme
Dalton'un tüm atomların özdeş olduğu tezi, nötron sayılarının keşfi ve izotop atomların varlığıyla çürütülmüştür. Bu nedenle ilgili ifade doğrudur.
Dalton modelinin varsayımlarını ve günümüzdeki geçerliliğini karşılaştırmak.
2
Thomson modelinin yapısını ve çekirdek kavramının çıkışını inceleme
Thomson atom modelinde çekirdek kavramı bulunmaz. Çekirdek ilk kez Rutherford tarafından tanımlanmıştır. Bu nedenle ilgili ifade yanlıştır.
Atom modellerindeki kavramların kronolojik gelişimini doğrulamak.
3
Rutherford altın levha deneyinin sonuçlarını kontrol etme
Rutherford alfa taneciklerinin çoğunun sapmamasından boşluklu yapıyı, sapıp yansıyan az kısmından ise çekirdeği belirlemiştir. Bu nedenle ilgili ifade doğrudur.
Saçılma deneyi gözlemleri ile model çıkarımlarının doğruluğunu teyit etmek.
4
Bohr modelinin çözümlerini ve sınırlılıklarını analiz etme
Bohr, elektronları belirli yörüngelerde konumlandırarak klasik fizik çelişkisini aşmış, ancak spektrum açıklamalarında tek elektronlu taneciklerle sınırlı kalmıştır. Bu nedenle ilgili ifadeler doğrudur.
Bohr modelinin teoriye getirdiği katkıları ve eksikliklerini değerlendirmek.

Key Concept

Atom Modellerinin Tarihsel Gelişimi, Varsayımları ve Sınırlılıkları
Estimated Time:2m 0s
Question 28Question

Aşağıdaki tabloda X1X^{1-}, YY ve Z1+Z^{1+} taneciklerine ait bazı nicelikler verilmiştir:

TanecikProton SayısıNötron SayısıElektron SayısıKütle Numarası
X1X^{1-}1717aa18183737
YYbb181817173535
Z1+Z^{1+}19192020ccdd

Buna göre, bu tanecikler ile ilgili;

I. X1X^{1-} ile YY tanecikleri birbirinin izotopudur ve kimyasal özellikleri aynıdır.
II. X1X^{1-} ile Z1+Z^{1+} tanecikleri izoton olup, izoelektronik özellik gösterirler.
III. Tablodaki bilinmeyen harflerin sayısal değerleri arasında d>a>c>bd > a > c > b ilişkisi vardır.

yargılarından hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: II ve III

Answer

İkinci ve üçüncü öncüllerin doğru olduğunu belirten 'II ve III' seçeneğidir.
Doğru olan ifadeler ikinci ve üçüncü öncüllerdir. Tablodaki veriler çözümlendiğinde a=20a = 20 (nötron), b=17b = 17 (proton), c=18c = 18 (elektron) ve d=39d = 39 (kütle numarası) değerlerine ulaşılır. X1X^{1-} ve Z1+Z^{1+} taneciklerinin nötron sayıları 20 olup aynıdır, proton sayıları farklı olduğu için izotondurlar. Ayrıca her ikisinin de 18 elektronu olup elektron dizilimleri aynı olduğundan izoelektroniktirler. Sayısal değerler sıralandığında 39>20>18>1739 > 20 > 18 > 17 ilişkisi d>a>c>bd > a > c > b sıralamasını doğrular. İzotop olan X1X^{1-} ve YY taneciklerinin elektron sayıları farklı olduğu için kimyasal özellikleri farklıdır, bu sebeple birinci öncül yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
X1X^{1-} taneciği için bilinmeyen aa değerini (nötron sayısı) hesaplayınız.
a=20a = 20
Kütle numarası, proton ve nötron sayılarının toplamına eşittir. 37=17+aa=2037 = 17 + a \Rightarrow a = 20 olur.
2
Nötr YY taneciği için bilinmeyen bb değerini (proton sayısı) bulunuz.
b=17b = 17
Nötr atomlarda proton sayısı elektron sayısına eşittir. Elektron sayısı 17 olarak verildiğinden b=17b = 17 olur.
3
Z1+Z^{1+} taneciği için bilinmeyen cc (elektron sayısı) ve dd (kütle numarası) değerlerini hesaplayınız.
c=18c = 18 ve d=39d = 39
İyon yükü = Proton sayısı - Elektron sayısı formülünden, +1=19cc=18+1 = 19 - c \Rightarrow c = 18 olur. Kütle numarası ise proton sayısı ile nötron sayısının toplamından d=19+20=39d = 19 + 20 = 39 olur.
4
Birinci öncülü değerlendiriniz.
Birinci öncül yanlıştır.
X1X^{1-} ve YY taneciklerinin proton sayıları aynı (17), nötron sayıları farklı (20 ve 18) olduğundan birbirinin izotopudur. Ancak kimyasal özelliklerin aynı olması için elektron sayılarının da aynı olması gerekir. X1X^{1-} iyonu 18, YY atomu ise 17 elektrona sahip olduğundan kimyasal özellikleri farklıdır.
5
İkinci öncülü değerlendiriniz.
İkinci öncül doğrudur.
X1X^{1-} ve Z1+Z^{1+} taneciklerinin nötron sayıları aynı (20), proton sayıları farklı (17 ve 19) olduğundan izotondur. Her ikisinin de elektron sayısı 18'dir ve proton sayıları 20'den küçük olduğu için katman elektron dizilimleri (2882-8-8) aynı olup izoelektroniktirler.
6
Üçüncü öncülü değerlendiriniz.
Üçüncü öncül doğrudur.
Bilinmeyen harflerin değerleri karşılaştırıldığında d(39)>a(20)>c(18)>b(17)d(39) > a(20) > c(18) > b(17) olduğundan sıralama ilişkisi doğrudur.

Key Concept

Atomun temel taneciklerinin (proton, nötron, elektron) hesaplanması ve izotop, izoton, izoelektronik taneciklerin özelliklerinin karşılaştırılması.
Question 29Question

Nötr 1735Cl^{35}_{17}\text{Cl} atomu ile 1737Cl^{37}_{17}\text{Cl}^{-} iyonu ile ilgili;

I. Çekirdek yükleri eşittir.
II. Kimyasal özellikleri aynıdır.
III. Fiziksel özellikleri farklıdır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve III

Answer

Birinci ve üçüncü ifadelerin yer aldığı seçenek doğrudur.
Çekirdek yükü, bir atomun proton sayısıdır. Her iki tanecikte de alt indis 17 olduğu için proton sayıları (çekirdek yükleri) eşittir ve birinci ifade doğrudur. İzotop taneciklerin kimyasal özelliklerinin aynı olabilmesi için hem proton sayılarının hem de elektron sayılarının eşit olması gerekir. Nötr 1735Cl^{35}_{17}\text{Cl} atomunun 17 elektronu varken, 1737Cl^{37}_{17}\text{Cl}^{-} iyonunun 18 elektronu vardır. Elektron sayıları farklı olduğundan kimyasal özellikleri farklıdır, bu nedenle ikinci ifade yanlıştır. Taneciklerin nötron sayıları (18 ve 20) ve elektron sayıları farklı olduğundan fiziksel özellikleri farklıdır, bu nedenle üçüncü ifade doğrudur. Bu durumda doğru olan ifadeler birinci ve üçüncü ifadelerdir.

Step-by-Step Solution

1
Taneciklerin proton sayılarını (çekirdek y��klerini) karşılaştırın.
Her iki taneciğin de sol alt köşesindeki sayı 17'dir. Proton sayıları eşittir, yani çekirdek yükleri aynıdır (I. ifade doğru).
Çekirdek yükü atomun proton sayısına eşittir.
2
Taneciklerin elektron sayılarını hesaplayıp kimyasal özelliklerini karşılaştırın.
Nötr 1735Cl^{35}_{17}\text{Cl} atomunun 17 elektronu vardır. 1737Cl^{37}_{17}\text{Cl}^{-} iyonunun ise 17(1)=1817 - (-1) = 18 elektronu vardır. Elektron sayıları farklı olduğu için kimyasal özellikleri farklıdır (II. ifade yanlış).
Kimyasal özelliklerin aynı olması için hem proton hem de elektron sayılarının eşit olması gerekir.
3
Taneciklerin fiziksel özelliklerini karşılaştırın.
Taneciklerin nötron sayıları (18 ve 20) ve elektron sayıları (17 ve 18) farklıdır. Bu yüzden fiziksel özellikleri farklıdır (III. ifade doğru).
Fiziksel özelliklerin aynı olması için proton, nötron ve elektron sayılarının tamamının eşit olması gerekir.

Key Concept

İzotop taneciklerin (nötr veya iyon hali) proton, nötron ve elektron sayılarının karşılaştırılması ile fiziksel ve kimyasal özelliklerinin belirlenmesi.
Estimated Time:1m 30s
Question 30Question

Kütle numarası 2727, nötron sayısı 1414 olan bir XX atomunun oluşturduğu X3+X^{3+} iyonunun elektron sayısı kaçtır?

Show answer & explanation

Answer: 10

Answer

Kütle numarası 2727, nötron sayısı 1414 olan taneciğin proton sayısı 1313, +3+3 yüklü iyonunun elektron sayısı ise 1010 olarak bulunur.
Verilen taneciğin proton sayısı, kütle numarasından nötron sayısı çıkarılarak 2714=1327 - 14 = 13 olarak bulunur. Bir atom katyon oluştururken dışarıya elektron verir. +3+3 yüklü X3+X^{3+} iyonunda proton sayısından 33 çıkarılarak elektron sayısı 133=1013 - 3 = 10 olarak hesaplanır.

Step-by-Step Solution

1
Kütle numarası ve nötron sayısı arasındaki bağıntı kullanılarak proton sayısı bulunur.
XX atomunun proton sayısı 1313 olarak hesaplanır.
Kütle numarası, proton ve nötron sayılarının toplamına eşittir (Ku¨tle Numarası=Proton Sayısı+No¨tron Sayısı\text{Kütle Numarası} = \text{Proton Sayısı} + \text{Nötron Sayısı}).
2
Proton sayısı ve iyon yükü kullanılarak elektron sayısı hesaplanır.
X3+X^{3+} iyonunun elektron sayısı 1010 olarak bulunur.
İyon yükü, proton sayısı ile elektron sayısı arasındaki farktır (I˙yon Yu¨ku¨=Proton SayısıElektron Sayısı\text{İyon Yükü} = \text{Proton Sayısı} - \text{Elektron Sayısı}). +3+3 yüklü katyon oluştururken atom 33 elektron kaybetmiştir (133=1013 - 3 = 10).

Key Concept

Atomun temel tanecikleri arasındaki bağıntıların (­Ku¨tle Numarası=Proton Sayısı+No¨tron Sayısı­\text{Kütle Numarası} = \text{Proton Sayısı} + \text{Nötron Sayısı} ve I˙yon Yu¨ku¨=Proton SayısıElektron Sayısı\text{İyon Yükü} = \text{Proton Sayısı} - \text{Elektron Sayısı}) uygulanması.
Question 31Question

Nötr XX, YY ve ZZ atomları ile ilgili aşağıdaki bilgiler veriliyor:

* X3X^{3-} ve Y2+Y^{2+} iyonları izoelektronik olup her ikisinin de 1818 elektronu vardır.
* XX atomunun nötron sayısı proton sayısından 11 fazladır.
* Y2+Y^{2+} iyonunun nötron sayısı, elektron sayısından 22 fazladır.
* ZZ atomu, YY atomunun izotopudur ve kütle numarası YY'ninkinden 22 fazladır.

Buna göre, bu taneciklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: ZZ atomunun nötron sayısı 2222'dir.

Answer

Z atomunun nötron sayısı 22'dir.
Z atomunun nötron sayısı 22'dir ifadesi doğrudur. Çünkü Y atomunun izotopu olan Z atomunun proton sayısı 20 olup, kütle numarası Y'ninkinden (40) 2 fazla yani 42'dir. Buradan nötron sayısı 42 - 20 = 22 bulunur.

Step-by-Step Solution

1
X ve Y taneciklerinin proton sayılarını hesaplama.
X^{3-} iyonunda 18 elektron vardır. Proton sayısı = 18 - 3 = 15 olur. Y^{2+} iyonunda 18 elektron vardır. Proton sayısı = 18 + 2 = 20 olur.
İyon yükü = Proton sayısı - Elektron sayısı formülü kullanılarak nötr atomların proton sayıları bulunur.
2
X ve Y taneciklerinin nötron ve kütle numaralarını hesaplama.
X atomunun nötron sayısı = 15 + 1 = 16'dır. Kütle numarası = 15 + 16 = 31'dir. Y^{2+} iyonunun nötron sayısı = 18 + 2 = 20'dir. Y atomunun kütle numarası = 20 (proton) + 20 (nötron) = 40'tır.
Verilen nötron sayısı bağıntıları ve Kütle Numarası = Proton Sayısı + Nötron Sayısı formülüyle hesaplama yapılır.
3
Z atomunun özelliklerini belirleme.
Z atomu Y'nin izotopu olduğundan proton sayısı 20'dir. Kütle numarası = 40 + 2 = 42'dir. Z atomunun nötron sayısı = 42 - 20 = 22'dir.
İzotop atomların proton sayıları aynıdır. Kütle numarası farkı eklenerek Z'nin nötron sayısına ulaşılır.

Key Concept

İyonlarda proton, nötron, elektron ve kütle numarası ilişkileri ile izotop ve izoelektronik taneciklerin özelliklerinin analizi.
Question 32Question

Aşağıda sol sütunda verilen tanecik çiftlerini, sağ sütundaki uygun tanecik ilişkisi türleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

1735Cl^{35}_{17}\text{Cl} ve 1737Cl^{37}_{17}\text{Cl}
1940K^{40}_{19}\text{K} ve 2040Ca^{40}_{20}\text{Ca}
1123Na^{23}_{11}\text{Na} ve 1224Mg^{24}_{12}\text{Mg}
1123Na+^{23}_{11}\text{Na}^{+} ve 919F^{19}_{9}\text{F}^{-}

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki taneciklerin sağ sütunla doğru eşleşmesi sırasıyla: Klor çifti İzotop, Potasyum-Kalsiyum çifti İzobar, Sodyum-Magnezyum çifti İzoton, Sodyum-Flor iyon çifti ise İzoelektronik şeklindedir.
Verilen tanecik çiftlerinin proton, nötron ve elektron sayıları incelendiğinde; klor atomları aynı proton sayısına sahip olduğu için izotop, potasyum ve kalsiyum aynı kütle numarasına sahip olduğu için izobar, sodyum ve magnezyum atomları aynı nötron sayısına sahip olduğu için izoton, sodyum ve flor iyonları ise aynı elektron sayısına sahip olduğu için izoelektronik olarak doğru şekilde eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
1735Cl^{35}_{17}\text{Cl} ve 1737Cl^{37}_{17}\text{Cl} çiftinin proton ve nötron sayılarını karşılaştırınız.
Proton sayıları aynı (17) fakat kütle numaraları farklı olduğu için nötron sayıları da farklıdır (3517=1835 - 17 = 18 ve 3717=2037 - 17 = 20). Bu durum izotop tanımına uyar.
İzotop taneciklerin proton sayıları aynı, nötron sayıları farklı olmalıdır.
2
1940K^{40}_{19}\text{K} ve 2040Ca^{40}_{20}\text{Ca} çiftinin kütle numaralarını ve proton sayılarını karşılaştırınız.
Kütle numaraları aynı (40) iken proton sayıları farklı (19 ve 20) olduğundan bu çift izobardır.
İzobar taneciklerin kütle numaraları aynı, proton sayıları farklı olmalıdır.
3
1123Na^{23}_{11}\text{Na} ve 1224Mg^{24}_{12}\text{Mg} çiftinin nötron sayılarını hesaplayıp karşılaştırınız.
Sodyumun nötron sayısı 2311=1223 - 11 = 12'dir. Magnezyumun nötron sayısı 2412=1224 - 12 = 12'dir. Nötron sayıları aynı, proton sayıları farklı olduğu için bu çift izotondur.
İzoton taneciklerin nötron sayıları aynı, proton sayıları farklı olmalıdır.
4
1123Na+^{23}_{11}\text{Na}^{+} ve 919F^{19}_{9}\text{F}^{-} çiftinin elektron sayılarını hesaplayınız.
1123Na+^{23}_{11}\text{Na}^{+} iyonunun elektron sayısı 111=1011 - 1 = 10'dur. 919F^{19}_{9}\text{F}^{-} iyonunun elektron sayısı 9(1)=109 - (-1) = 10'dur. Elektron sayıları ve katman elektron dizilimleri aynı, proton sayıları farklı olduğu için bu çift izoelektroniktir.
İzoelektronik taneciklerin elektron sayıları ve dizilimleri aynı, proton sayıları farklı olmalıdır.

Key Concept

Tanecik türlerinde proton, nötron ve elektron sayılarına bağlı olarak izotop, izobar, izoton ve izoelektronik sınıflandırmalarının yapılması.
Question 33Question

Kimya öğretmeni, tarihsel süreçte atom modellerinin gelişimi ve bu modellerin birbirinin eksikliklerini nasıl giderdiğini açıklamak amacıyla tahtaya aşağıdaki öncülleri yazmıştır:

I. Dalton'un "bir elementin bütün atomları özdeştir" varsayımı, fiziksel özellikleri farklı olan izotop atomların keşfiyle geçerlili��ini yitirmiştir.
II. Rutherford'un altın levha deneyinde gönderdiği alfa taneciklerinin büyük çoğunluğunun levhadan sapmadan geçmesi, pozitif yüklerin atomun merkezinde çok küçük bir hacimde (çekirdekte) toplandığını kanıtlar.
III. Bohr atom modeli; tek elektronlu olan 1H_{1}\text{H} atomunun çizgisel spektrumunu başarıyla açıklarken, çok elektronlu nötr 2He_{2}\text{He} atomunun spektrumunu açıklamada yetersiz kalır.

Öğretmen, öğrencilerinden bu öncüllerin doğruluk durumunu incelemelerini istemiştir.

Buna göre, tahtada yazılan ifadelerden hangileri doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: I ve III

Answer

Birinci ve üçüncü ifadeler doğru, ikinci ifade yanlıştır; dolayısıyla doğru cevap I ve III olmalıdır.
Doğru olan ifadeler birinci ve üçüncü öncüllerdir. Dalton'un atomların kütlece özdeş olduğu görüşü izotop atomların varlığıyla çürütülmüştür. Bohr atom modeli ise yalnızca tek elektronlu sistemleri açıklayabilmektedir, bu yüzden iki elektronlu nötr helyum atomunu açıklayamaz. Rutherford'un çekirdeği keşfi ise sapmadan geçen taneciklerle değil, sapan ve geri dönen taneciklerle kanıtlanmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci öncülde verilen Dalton atom modeline ait varsayımın geçerliliğini izotop atom kavramı üzerinden değerlendirmek.
Dalton'un "bir elementin bütün atomları her yönüyle özdeştir" varsayımı, proton sayıları aynı fakat nötron sayıları (ve dolayısıyla kütleleri ile fiziksel özellikleri) farklı olan izotop atomların keşfiyle geçerliliğini yitirmiştir. Bu nedenle birinci ifade doğrudur.
İzotop atomlar aynı elemente ait olup farklı kütlelere sahip oldukları için Dalton'un kütlece özdeşlik tezini geçersiz kılarlar.
2
İkinci öncülde verilen Rutherford altın levha deneyinin gözlemleri ile çekirdeğin keşfi arasındaki ilişkiyi analiz etmek.
Alfa taneciklerinin büyük kısmının sapmadan geçmesi atomun boşluklu yapıda olduğunu gösterir. Pozitif yüklerin çok küçük bir hacimde (çekirdekte) toplandığı ise alfa taneciklerinin çok küçük bir kısmının büyük açılarla sapması veya geri yansıması ile kanıtlanmıştır. Bu nedenle ikinci ifade yanlıştır.
Rutherford'un çekirdeğin varlığını kanıtlamak için kullandığı veri, levhadan sapmadan geçen ışınlar değil, sapan ya da geri dönen az sayıdaki ışınlardır.
3
Üçüncü öncülde verilen Bohr atom modelinin spektrum açıklama sınırlılığını elektron sayıları üzerinden kontrol etmek.
Bohr atom modeli yalnızca tek elektronlu taneciklerin (1H_{1}\text{H}, 2He+_{2}\text{He}^+, 3Li2+_{3}\text{Li}^{2+}) spektrumlarını açıklayabilir. Nötr helyum (2He_{2}\text{He}) atomu 2 elektrona sahip çok elektronlu bir sistem olduğundan Bohr modeli bunun spektrumunu açıklamada yetersiz kalır. Bu nedenle üçüncü ifade doğrudur.
Bohr modelinin en büyük sınırlılığı çok elektronlu sistemlerin çizgisel spektrumlarını açıklayamamasıdır.

Key Concept

Atom Modellerinin Tarihsel Gelişimi, Katkıları ve Sınırlılıkları
Estimated Time:2m 0s
Question 34Question

Nötr XX, YY ve ZZ elementlerinden oluşan bazı iyon ve atomların katman elektron dizilimleri aşağıda verilmiştir:

* X2+X^{2+} katyonunun katman elektron dizilimi: 282 - 8
* YY^{-} anyonunun katman elektron dizilimi: 2882 - 8 - 8
* ZZ nötr atomu, katman elektron diziliminde tek bir katmana sahip olup kararlı bir soygaz yapısındadır.

Buna göre; XX, YY ve ZZ elementleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: XX ve YY elementlerinin nötr atomları periyodik sistemde aynı periyotta yer alır.

Answer

XX ve YY elementlerinin nötr atomları periyodik sistemde aynı periyotta yer alır.
X2+X^{2+} iyonu 10 elektron içerdiğinden nötr XX atomunun proton sayısı 12'dir ve dizilimi 2822-8-2 şeklindedir (3. periyot). YY^{-} iyonu 18 elektron içerdiğinden nötr YY atomunun proton sayısı 17'dir ve dizilimi 2872-8-7 şeklindedir (3. periyot). Her iki elementin de katman sayısı 3 olduğundan periyodik sistemde aynı periyotta yer alırlar.

Step-by-Step Solution

1
X2+X^{2+} iyonunun elektron sayısından yararlanarak nötr XX atomunun elektron dizilimini ve periyodik sistemdeki yerini bulun.
X2+X^{2+} iyonunun 10 elektronu vardır, nötr atomun proton sayısı 10+2=1210+2=12'dir. Katman elektron dizilimi 2822-8-2 olup 3. periyot 2A grubundadır.
Periyodik sistemdeki yer nötr atomun elektron dizilimine göre belirlenir.
2
YY^{-} iyonunun elektron sayısından yararlanarak nötr YY atomunun elektron dizilimini ve periyodik sistemdeki yerini bulun.
YY^{-} iyonunun 18 elektronu vardır, nötr atomun proton sayısı 181=1718-1=17'dir. Katman elektron dizilimi 2872-8-7 olup 3. periyot 7A grubundadır.
İyon yükü ve elektron sayısı toplanarak nötr atomun elektron sayısı bulunur.
3
ZZ atomunun özelliklerinden yararlanarak periyodik sistemdeki yerini belirleyin.
Tek katmanlı ve kararlı yapıdaki element Helyum (HeHe, Z=2Z=2) soygazıdır. Elektron dizilimi 22 şeklindedir ve 1. periyot 8A grubundadır.
Helyum son katmanında 2 elektron içermesine rağmen soygaz kararlılığında olduğu için 8A grubundadır.
4
Elde edilen bilgilere göre seçenekleri değerlendirin.
Nötr XX ve nötr YY atomlarının her ikisinin de katman sayısı 3 olduğu için periyodik sistemde aynı periyottadırlar.
Katman sayısı elementin periyot numarasını verir.

Key Concept

Katman elektron dizilimi kullanılarak nötr atomların periyodik sistemdeki yerinin (grup ve periyot) bulunması ve iyon oluşumu esnasında elektronların en dış katmandan kopması kuralı ile Helyum istisnası.
Estimated Time:2m 0s
Question 35Question

Bir katyon olan X2+X^{2+} iyonunun katman elektron dizilimi 2) 8 şeklindedir.

Buna göre, nötr XX atomunun periyodik sistemdeki yeri aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

Show answer & explanation

Answer: 3. periyot, 2A grubu

Answer

3. periyot, 2A grubu
Nötr XX atomunun elektron sayısı 12'dir. Bu atomun katman elektron dizilimi 2) 8) 2 şeklinde yazılır. Dizilimde 3 katman bulunması elementin 3. periyotta, son katmandaki 2 elektron ise 2A grubunda yer aldığını gösterir. Bu doğrultuda doğru yanıt, elementin 3. periyot 2A grubunda olduğunu belirten seçenektir.

Step-by-Step Solution

1
X2+X^{2+} iyonunun elektron sayısını ve nötr atomun elektron sayısını belirleme.
X2+X^{2+} iyonunun elektron dizilimi 2) 8 olduğundan toplam elektron sayısı 2+8=102 + 8 = 10'dur. Nötr atomun proton sayısı elektron sayısına eşit olup 10+2=1210 + 2 = 12 olarak bulunur.
Elementlerin periyodik sistemdeki yeri nötr atomun elektron dizilimine (proton sayısına) göre belirlenir. Bu nedenle iyondaki elektron sayısı kullanılarak nötr atomun elektron sayısına ge��ilmelidir.
2
Nötr XX atomunun katman elektron dizilimini yazma.
12 elektronu bulunan nötr XX atomunun katman elektron dizilimi 2) 8) 2 şeklindedir.
Katman elektron diziliminde elektronlar içten dışa doğru sırasıyla katmanların maksimum kapasitelerine (1. katman en fazla 2, 2. katman en fazla 8 elektron) göre yerleştirilir.
3
Katman elektron diziliminden grup ve periyot numaralarını bulma.
Katman sayısı 3 olduğundan element 3. periyotta, son katmandaki elektron (değerlik elektron) sayısı 2 olduğundan ise 2A grubunda yer alır.
A grubu elementlerinde toplam katman sayısı periyot numarasını, son katmandaki elektron sayısı ise grup numarasını verir.

Key Concept

Periyodik sistemdeki yer bulma işlemleri her zaman nötr atomun elektron dizilimi (yani proton sayısı) üzerinden yapılır. İyonların elektron dizilimleri doğrudan grup ve periyot bulmak amacıyla kullanılmaz.
Estimated Time:45s
Question 36Question

Katman elektron dizilimi 2) 82)\ 8 şeklinde olan XX^{-} iyonunun nötr atomu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Show answer & explanation

Answer: Periyodik sistemin 2. periyot 7A grubunda yer alır.

Answer

Periyodik sistemin 2. periyot 7A grubunda yer alır.
Nötr atomun elektron dizilimi 2) 72)\ 7 şeklinde olduğundan, 2 katmanı bulunur ve son katmanında 7 elektron vardır. Bu nedenle element 2. periyot 7A grubunda yer alır.

Step-by-Step Solution

1
XX^{-} iyonunun elektron sayısı katman elektron diziliminden belirlenir.
Katmanlardaki elektronlar toplanarak iyonun 2+8=102 + 8 = 10 elektronu olduğu bulunur.
İyondaki toplam elektron sayısını bulmak için katman dizilimindeki elektron sayıları toplanmalıdır.
2
Nötr XX atomunun proton sayısı hesaplanır.
Proton sayısı = Elektron sayısı + İyon yükü formülünden, proton sayısı =10+(1)=9= 10 + (-1) = 9 olarak bulunur.
Periyodik sistemde yer bulabilmek için elementin nötr haldeki proton sayısının (atom numarasının) bilinmesi gerekir.
3
Nötr XX atomunun katman elektron dizilimi yazılır ve periyodik sistemdeki yeri belirlenir.
99 protona sahip nötr atomun elektron dizilimi 2) 72)\ 7 şeklindedir. İki katmanı olduğu için 2. periyotta, son katmanında 7 elektron olduğu için 7A grubunda yer alır.
Nötr atomun katman sayısı periyot numarasını, son katmandaki elektron sayısı ise A grubu numarasını verir.

Key Concept

İyonların elektron sayısından nötr atomun proton sayısına geçiş yapılarak katman elektron diziliminin yazılması ve periyodik sistemdeki yerinin bulunması.
Question 37Question

Aşağıda verilen tanecikler ile bu taneciklerin ait olduğu elementlerin periyodik sistemdeki yerlerini doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

2He_2\text{He} atomu
11Na+_{11}\text{Na}^+ iyonu
9F_9\text{F} atomu
12Mg_{12}\text{Mg} atomu

Matches

Show answer & explanation

Answer

Doğru eşleşme: 2He_2\text{He} atomu ile 1. periyot, 8A grubu; 11Na+_{11}\text{Na}^+ iyonu ile 3. periyot, 1A grubu; 9F_9\text{F} atomu ile 2. periyot, 7A grubu; 12Mg_{12}\text{Mg} atomu ile 3. periyot, 2A grubu şeklindedir.
Doğru eşleştirmede; 2He_2\text{He} atomu 1. periyot 8A grubuna, 11Na+_{11}\text{Na}^+ iyonunun ait olduğu nötr element 3. periyot 1A grubuna, 9F_9\text{F} atomu 2. periyot 7A grubuna ve 12Mg_{12}\text{Mg} atomu ise 3. periyot 2A grubuna eşleşir. Bu durum, katman elektron dizilimlerinin temel kuralları ve istisnaları ile tam olarak uyuşmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
2He_2\text{He} atomunun katman elektron dizilimini yazmak ve periyodik cetveldeki yerini bulmak.
Katman dizilimi 2 şeklindedir. 1 katmanı olduğu için 1. periyottadır. Son katmanında 2 elektron olmasına karşın Helyum soygaz olduğu için 8A grubundadır.
Soygazların son katmandaki elektron sayıları ile grup numaraları arasındaki istisnai durumu doğrulamak.
2
11Na+_{11}\text{Na}^+ iyonunun ait olduğu elementin periyodik cetveldeki yerini bulmak.
İyonların periyodik sistemdeki yeri bulunurken nötr atomun proton sayısı (Z=11Z=11) esas alınır. Dizilimi 2) 8) 1 şeklindedir. Bu da 3. periyot, 1A grubuna karşılık gelir.
İyonlerin yerini belirlemede elektron sayısı yerine proton sayısının kullanılması kuralını uygulamak.
3
9F_9\text{F} atomunun katman elektron dizilimini yazmak ve periyodik cetveldeki yerini bulmak.
Katman dizilimi 2) 7 şeklindedir. 2 katmanı olduğu için 2. periyot, son katmanında 7 elektron olduğu için 7A grubundadır.
Nötr ametal atomunun periyodik sistemdeki yerini belirlemek.
4
12Mg_{12}\text{Mg} atomunun katman elektron dizilimini yazmak ve periyodik cetveldeki yerini bulmak.
Katman dizilimi 2) 8) 2 şeklindedir. 3 katmanı olduğu için 3. periyot, son katmanında 2 elektron olduğu için 2A grubundadır.
Nötr metal atomunun periyodik sistemdeki yerini belirlemek.

Key Concept

Katman elektron dizilimi yardımıyla elementlerin periyot ve grup numaralarının bulunması.
Estimated Time:1m 0s
Question 38Question

Sol sütunda katman elektron dizilimleri veya yükleri belirtilen taneciklerin ait olduğu nötr elementleri, sağ sütunda verilen periyodik sistemdeki doğru yerleri ile eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Katman elektron dizilimi 2)82) 8 olan X2+X^{2+} iyonunun nötr XX atomu
Katman elektron dizilimi 2)82) 8 olan Y2Y^{2-} iyonunun nötr YY atomu
Katman elektron dizilimi 22 olan nötr ZZ atomu
Katman elektron dizilimi 2)8)82) 8) 8 olan T+T^{+} iyonunun nötr TT atomu

Matches

Show answer & explanation

Answer

Sol sütundaki taneciklerin nötr hallerinin periyodik sistemdeki yerleri sırasıyla; X için 3. periyot 2A grubu, Y için 2. periyot 6A grubu, Z için 1. periyot 8A grubu ve T için 4. periyot 1A grubudur.
Nötr atomların proton sayılarına göre yapılan katman elektron dizilimleri periyodik sistemdeki doğru yerleri gösterir. İyonların elektron dizilimleri yerine proton sayıları bulunup nötr hallerine göre periyot ve grup tayini yapılmalıdır. Helyum istisnasına dikkat edilerek son katmanında 22 elektron bulunduran tek katmanlı atomun 8A8A grubunda olduğu belirlenmelidir.

Step-by-Step Solution

1
Taneciklerin elektron sayıları ve iyon yüklerinden yararlanarak nötr atomlarının proton sayılarını (çekirdek yüklerini) hesaplayın.
XX için proton sayısı: 10+2=1210 + 2 = 12; YY için proton sayısı: 102=810 - 2 = 8; ZZ için proton sayısı: 22; TT için proton sayısı: 18+1=1918 + 1 = 19.
Periyodik sistemde elementlerin yeri nötr atomlarının proton sayılarına göre belirlenir.
2
Proton sayılarına göre nötr atomların katman elektron dizilimlerini yazın.
XX (Z=12Z = 12): 2)8)22) 8) 2; YY (Z=8Z = 8): 2)62) 6; ZZ (Z=2Z = 2): 22; TT (Z=19Z = 19): 2)8)8)12) 8) 8) 1.
Grup ve periyot tespiti yapabilmek için nötr atomun elektron dağılımı temel alınmalıdır.
3
Her elementin katman diziliminden periyot ve grup numarasını belirleyin.
XX: 3 katmanlı ve son katmanda 2 elektron var -> 3.3. periyot, 2A2A grubu. YY: 2 katmanlı ve son katmanda 6 elektron var -> 2.2. periyot, 6A6A grubu. ZZ: 1 katmanlı ve son katmanda 2 elektron var (Helyum istisnası) -> 1.1. periyot, 8A8A grubu. TT: 4 katmanlı ve son katmanda 1 elektron var -> 4.4. periyot, 1A1A grubu.
Katman elektron dizilimindeki katman sayısı periyot numarasını, son katmandaki elektron sayısı ise (Helyum hariç) A grubunun numarasını verir.

Key Concept

Periyodik sistemde elementlerin yeri (grup ve periyot numarası) nötr atomlarının proton sayılarına göre belirlenir. Helyum atomu (Z=2Z = 2) son katmanında 22 elektron bulundurmasına rağmen kararlı bir soygaz olduğu için 8A8A grubunda yer alır.
Estimated Time:2m 0s
Question 39Question

Aşağıda verilen element sınıflarını karşılarında karışık olarak verilen ��zellikleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Click a left item, then click its matching right item

Items

Metaller
Ametaller
Soy gazlar

Matches

Show answer & explanation

Answer

Metaller alaşım oluşturma özelliğiyle, ametaller kendi aralarında kovalent bağlı bileşik yapma özelliğiyle, soy gazlar ise tek atomlu gaz hâlinde bulunup bağ yapmama özelliğiyle eşleşir.
Metallerin kendi aralarında sadece alaşım yapması, ametallerin oda sıcaklığında farklı fiziksel hâllerde bulunup kovalent bağ kurabilmesi ve soy gazların kararlı yapıları nedeniyle tek atomlu gaz şeklinde olup bağ yapmaması element sınıflarının en temel ayırt edici özellikleridir.

Step-by-Step Solution

1
Metaller grubunun kimyasal ve fiziksel davranışlarını analiz etmek.
Metallerin kendi aralarında bileşik yapamadığı, sadece alaşım oluşturduğu belirlenir.
Metaller sadece elektron vermeye yatkındır, elektron ortaklaşması veya metaller arası elektron alışverişi gerçekleşmediğinden bileşik oluşturamazlar.
2
Ametaller grubunun fiziksel hâllerini ve bağ türlerini incelemek.
Ametallerin oda sıcaklığında katı, sıvı ve gaz hâllerinde bulunabildiği ve kendi aralarında kovalent bağ yaptığı belirlenir.
Ametallerin elektron ilgileri yüksek olduğundan, kendi aralarında elektronlarını ortaklaşa kullanarak kovalent bağlar oluştururlar.
3
Soy gazların kararlılık ve fiziksel durumlarını incelemek.
Soy gazların oda koşullarında tek atomlu gaz hâlinde bulunduğu ve bağ yapmadığı belirlenir.
En dış katmanlarındaki elektron dizilimleri tam dolu (kararlı) olduğu için kimyasal bağ oluşturma eğilimleri yoktur.

Key Concept

Element sınıflarının (metaller, ametaller, soy gazlar) temel fiziksel durumları ve kimyasal bağ yapma eğilimleri
Question 40Question

İlk 2020 element içerisinde yer alan XX, YY ve ZZ elementleri ile ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir:

* XX ve YY elementleri aynı periyotta olup aralarında kovalent bağlı XY3XY_3 molekülünü oluştururlar. Bu molekülde kısmi negatif (δ\delta^-) yük YY atomu üzerindedir.
* ZZ elementi, XX ile aynı grupta yer alan ve oda koşullarında ısıyı ve elektriği iyi ileten katı hâldeki bir metaldir.
* YY elementinin katman elektron dizilimindeki son katmanında 77 elektron bulunur.

Buna göre, bu elementler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Show answer & explanation

Answer: XX elementinin sembolü P olup, oda koşullarında ısı ve elektriği metaller kadar iyi iletir.

Answer

X elementinin sembolünün P olduğunu ve oda koşullarında ısı ve elektriği metaller kadar iyi ilettiğini belirten ifade yanlıştır.
Bor elementinin sembolü B olup yarı metal sınıfındadır ve elektrik iletkenliği metallerden daha azdır. Bu elementin sembolünün P olduğunu ve elektrik iletkenliğinin metaller kadar iyi olduğunu öne süren ifade yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Y elementinin son katmanındaki elektron sayısından yola çıkarak grubunu belirlemek.
Y elementinin son katmanında 77 elektron bulunduğundan 7A grubunda (halojen) yer aldığı belirlenir. İlk 2020 elementte 7A grubundaki adaylar Flor (FF) ve Klor (ClCl)'dur.
Elementlerin son katmanındaki elektron sayısı grup numarasını verir.
2
X ve Y elementlerinin oluşturduğu XY3 molekülünün bağ türü ve yük dağılımını analiz etmek.
XY3 kovalent yapılı olduğundan X bir ametal veya yarı metaldir. Y'nin 7A'da (tek bağ yapan) olduğu düşünüldüğünde, X elementinin 3A veya 5A grubunda olması gerekir. Kısmi negatif yükün Y üzerinde olması, Y'nin elektronegatifliğinin X'ten yüksek olduğunu gösterir (Flor en elektronegatif elementtir).
Kovalent bağlarda daha elektronegatif olan atom kısmi negatif yükle yüklenir.
3
Z elementinin özelliklerini ve X ile olan ilişkisini değerlendirmek.
Z elementi, X ile aynı gruptadır ve iyi iletken bir katı metaldir. İlk 2020 elementte 5A grubunda metal bulunmaz (N ve P ametaldir). Bu durumda X'in grubu 3A olmalıdır. 3A grubunda yer alan elementlerden Bor (BB) yarı metal (XX), Alüminyum (AlAl) ise metaldir (ZZ). Böylece X = B, Y = F, Z = Al olarak kesinleşir.
Grup özelliklerinden ve element sınıflarından yararlanılarak elementlerin kimlikleri belirlenir.
4
Seçenekleri analiz ederek yanlış olan ifadeyi bulmak.
Bor elementinin sembolü B'dir. P sembolü ise fosfor elementine aittir. Ayrıca yarı metallerin elektrik iletkenliği metallerden daha düşüktür. Dolayısıyla bu özellikleri yanlış belirten ifade aranan cevaptır.
Elementlerin sembolleri ve fiziksel/kimyasal özellikleri karşılaştırılarak doğru seçenek tespit edilir.

Key Concept

Element sınıflarının (metal, ametal, yarı metal) özellikleri, periyodik sistemdeki yerleri ve sembolleri
PreviousPage 2 / 3Next
Atom ve Periyodik Sistem Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Page 2 | Examkin