Millî Mücadele Dönemi

23 Nisan 1920'de açılan Büyük Millet Meclisi (BMM), Anadolu'nun çeşitli yerlerinde başlayan ve yeni meclisin varlığını tehdit eden ayaklanmalarla karşılaşmıştır. Bu ayaklanmaları bastırarak meclisin otoritesini hukuki yollarla güvence altına almak amacıyla yasama yetkisi kullanılarak 29 Nisan 1920'de bir kanun kabul edilmiştir.

Buna göre, BMM'nin iç isyanları önlemek ve otoritesini korumak amacıyla çıkardığı ilk kanun aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin son döneminde imzalanan Sevr Antlaşması, Osmanl�� anayasası olan Kanun-ı Esasi'nin 'barış antlaşmalarının meclis onayından geçmesi gerektiği' yönündeki hükmüne rağmen, Mebusan Meclisi kapalı olduğu için meclis onayı alınmadan Saltanat Şurası tarafından imzalanmıştır. Bu durum, Sevr Antlaşması'nın öncelikle aşağıdakilerden hangisine neden olmuştur?

TBMM bünyesinde kurulan düzenli ordunun Batı Cephesi'ndeki ilk askerî başarısı olan I. İnönü Muharebesi, hem yurt içinde hem de uluslararası alanda önemli gelişmelere zemin hazırlamıştır. Buna göre, I. İnönü Muharebesi'nin ardından yaşanan aşağıdaki gelişmelerden hangisi doğrudan TBMM'nin iç politikadaki gücünü ve otoritesini pekiştiren ulusal nitelikte bir gelişmedir?

Mustafa Kemal Atatürk'ün Sakarya Meydan Muharebesi'nde verdiği "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, büt��n vatandır." emriyle uygulamaya koyduğu askeri strateji aşağıdakilerden hangisidir?

Millî Mücadele Dönemi'nin askerî safhasının bitişinden Lozan Barış Antlaşması'nın imzalanmasına kadar geçen süreçte yaşanan aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Millî Mücadele'nin hazırlık döneminde yayımlanan Havza ve Amasya Genelgelerinde yer alan kararlar ile bu kararların taşıdığı stratejik amaçları eşleştiriniz.

Mustafa Kemal Paşa, İzmir'in işgali sonrasında yayımladığı Havza Genelgesi'nde; işgallerin protesto edilmesi amacıyla mitingler yapılmasını ve İtilaf Devletleri temsilciliklerine telgraflar çekilmesini isterken, bu gösteriler sırasında Hristiyan halka yönelik hiçbir taşkınlık ve düşmanca eylem yapılmaması konusunda da kesin uyarılarda bulunmuştur.

Havza Genelgesi'nde yer alan bu uyarının temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

Millî Mücadele Hazırlık Dönemi'ne yön veren aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Erzurum Kongresi'nde yer alan "Kuva-yı Millîye'yi tek kuvvet olarak tanımak ve millî iradeyi egemen kılmak esastır." kararı, kendi içinde iki farklı temel hedefi barındırmaktadır. Bu hedeflerden ilki olan "Kuva-yı Millîye'yi tek kuvvet olarak tanımak" ülkeyi düşman işgalinden kurtarmayı (millî bağımsızlık), ikincisi olan "millî iradeyi egemen kılmak" ise milletin kendi geleceğine kendisinin karar vermesini (millî egemenlik) amaçlamaktadır.

Buna göre, kongrede alınan aşağıdaki kararlardan hangisi, doğrudan bu kararın ikinci hedefiyle (millî egemenlik) aynı doğrultuda bir amaca hizmet etmektedir?

Millî Mücadele Hazırlık Dönemi'nde gerçekleştirilen Erzurum ve Sivas Kongreleri'nde alınan kararlar, Kurtulu�� Savaşı'nın hem fikrî hem de hukuki çerçevesini çizmiştir. Aşağıda verilen kongre kararlarını, Millî Mücadele tarihindeki siyasi ve hukuki anlamlarıyla en uygun biçimde eşleştiriniz.

Millî Mücadele Dönemi'nde temsil gücünün hukuken tanınmasından meclisin kapatılmasına kadar geçen süreçte yaşanan aşağıdaki gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Mustafa Kemal Paşa, Nutuk'ta Amasya Görüşmeleri ile ilgili olarak İstanbul Hükümeti'nin temsilcisiyle bir araya gelip protokol imzalamasını değerlendirirken bu gelişmenin Temsil Heyeti'nin hukuki varlığının tanınması anlamına geldiğini vurgulamıştır.

Buna göre Amasya Görüşmeleri'nin gerçekleştirilmesi, aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir kanıtı olarak gösterilebilir?

Millî Mücadele Dönemi'nde meclisin açılış süreci ve meclise karşı çıkan isyanlara karşı alınan önlemlerle ilgili verilen aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralaması nasıl olmalıdır?

Büyük Millet Meclisinin açılmasından sonra, İstanbul Hükümeti Millî Mücadele’nin halk üzerindeki etkisini kırmak ve meclisin meşruiyetini sarsmak amacıyla Şeyhülislam Dürrizade Abdullah Efendi’den aldığı karşıt fetvaları İngiliz uçaklarıyla Anadolu’ya dağıttırmıştır. Buna karşılık Ankara’da, Ankara Müft��sü Rıfat Efendi öncülüğünde çok sayıda din görevlisinin imzaladığı ve Millî Mücadele’nin haklılığını savunan bir karşı fetva yayımlanmıştır.

Bu gelişmeler doğrultusunda, Millî Mücadele sürecine ilişkin aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

Millî Mücadele sürecinde Ankara'da yeni bir meclisin açılması ve bu meclisin kendi otoritesini korumak amacıyla attığı adımlarla ilgili verilen aşağıdaki gelişmelerin kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru doğru sıralanışını belirleyiniz.

Mondros Ateşkes Antlaşması’nın orduların terhis edilmesine yönelik hükmüne rağmen, Kazım Karabekir Paşa komutasındaki 15. Kolordu terhis edilmemiş ve Doğu Anadolu’daki Ermeni saldırılarına karşı askeri harekât başlatmıştır. Bu harekât��n zaferle sonuçlanması üzerine 3 Aralık 1920’de TBMM Hükümeti ile Ermenistan arasında Gümrü Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşma, TBMM’nin uluslararası alandaki ilk siyasi başarısı olarak kayıtlara geçmiştir.

Bu bilgilere göre, Doğu Cephesi’ndeki gelişmelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Osmanlı Devleti'nin anayasası olan Kanun-ı Esasi'ye göre bir barış antlaşmasının yürürlüğe girebilmesi için Meclis-i Mebusan tarafından onaylanması gerekmekteydi. Ancak Sevr Antlaşması imzalandığı sırada meclis kapalı olduğundan antlaşma meclis onayından geçememiştir. Diğer taraftan, Ankara'daki TBMM ise Misak-ı Millî hedeflerine aykırı bulduğu bu antlaşmayı tamamen reddetmiş ve antlaşmayı imzalayanları vatan haini ilan etmiştir.

Bu bilgilere göre, Sevr Antlaşması'nın 'hukuken geçersiz olması' ile 'TBMM tarafından fiilen reddedilmesi' arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisinde doğru açıklanmıştır?

Millî Mücadele Dönemi Doğu ve Güney cephelerinde yaşanan askeri ve diplomatik gelişmeler ile bu gelişmelerin taşıdığı tarihî önemi yansıtan aşağıdaki unsurları doğru şekilde eşleştiriniz.

Millî Mücadele Dönemi Batı Cephesi'nde yaşanan aşağıdaki askerî ve diplomatik gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Kütahya-Eskişehir Muharebeleri’nde Türk ordusunun yenilgi alarak Sakarya Nehri’nin doğusuna çekilmesi üzerine TBMM’de çok sert tartışmalar yaşanmıştır. Meclisteki milletvekillerinin bir kısmı ordunun durumundan Mustafa Kemal Paşa'yı sorumlu tutarken bir kısmı da meclisin Kayseri’ye taşınmasını önermiştir. Bu buhranlı ortamda Mustafa Kemal Paşa, meclisin yetkilerinin kendisine devredilmesi şartıyla başkomutanlığı kabul edeceğini belirtmiştir. Bunun üzerine 5 Ağustos 1921 tarihinde çıkarılan kanunla, TBMM’nin yasama ve yürütme yetkileri üç ay süreyle geçici olarak Mustafa Kemal Paşa’ya devredilmiştir.

Buna göre, TBMM'nin yasama ve yürütme yetkilerini başkomutanlık sıfatıyla Mustafa Kemal Paşa'ya devretmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?