Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma

45 questions

Question 1Question

Modern bilimin kurucuları arasında sayılan Galileo, teleskopu gökyüzüne çeviren ilk kişi olmamasına rağmen, bu aracı evrenin yapısını sistematik bir biçimde gözlemlemek amacıyla kullanan dönemindeki tek araştırmacı olmasıyla astronomide yeni bir devrin kapısını aralamıştır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Galileo’nun yaşadığı dönemde gökyüzüne teleskopla bakan başkaları bulunsa da evreni sistemli bir yöntemle incelemek için bu araca başvuran tek araştırmacı kendisidir.

Answer

Galileo’nun yaşadığı dönemde gökyüzüne teleskopla bakan başkaları bulunsa da evreni sistemli bir yöntemle incelemek için bu araca başvuran tek araştırmacı kendisidir.
Doğru seçenek, cümlede geçen 'teleskopu gökyüzüne çeviren ilk kişi olmamasına rağmen' (döneminde veya öncesinde teleskopla gökyüzüne bakan başkaları da vardır) ve 'bu aracı evrenin yapısını sistematik bir biçimde gözlemlemek amacıyla kullanan dönemindeki tek araştırmacı olmasıyla' (sistemli gözlem yapan tek kişidir) ifadeleriyle birebir örtüşmektedir. Bu iki veri birleştirildiğinde, Galileo'nun döneminde gökyüzünü teleskopla inceleyen başkaları olsa da bunu sistemli bir yöntemle gerçekleştiren yegâne araştırmacının kendisi olduğu kesin olarak çıkarılır.

Step-by-Step Solution

1
Öncül cümleyi anlam sınırlandırmalarına ve niteleyicilere dikkat ederek ögelerine ayırın.
Cümlede 'ilk kişi olmama' (başkaları da gökyüzüne bakmıştır) ve 'sistematik gözlemleyen dönemindeki tek araştırmacı olma' (sistemlilik yönünden tektir) sınırlandırmaları tespit edilir.
Kesin yargı sorularında cümlede verilen sınırlandırma zarfları (tek, ancak, rağmen) çıkarımın sınırlarını belirler.
2
Seçenekleri bu sınırlandırmalarla karşılaştırarak yanlış bilgileri eleyin.
Teleskopu ilk kullanan kişi olduğu veya modern bilimin tek kurucusu olduğu iddiaları öncülle çeliştiği için elenir.
Çelişen veya sınırları aşan yargılar kesin olarak çıkarılamaz.
3
Mecaz anlamları ve öznel yorumları ayıklayarak nesnel olarak doğrudan doğrulanabilen şıkkı bulun.
Teleskopla daha önce/döneminde gökyüzüne bakanlar olduğu halde bunu sistemli yapan tek kişinin Galileo olduğu bilgisi doğrudan doğrulanır.
Doğru seçenek, öncülün hiçbir ögesini dışarıda bırakmadan veya ona ekleme yapmadan anlamca tam bir örtüşme sağlamalıdır.

Key Concept

Cümleden Kesin Yargı Çıkarma
Question 2Question

Sanatın toplumsal fayda sağlama amacını bütünüyle dışlayan estetik teorisyenleri, estetik deneyimin yegane değerinin eserin kendi iç tutarlılığında ve formel yapısında saklı olduğunu savunurken aslında sanatın toplumsal bağlamından tamamen koparılamayacağını, yalnızca topluma olan etkisinin doğrudan bir araçsalcılıkla ölçülemeyeceğini vurgulamışlardır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Estetik deneyimi eserin biçimsel özelliklerine indirgeyen kuramcılar bile sanatın toplumla olan ilişkisini bütünüyle yadsımamaktadır.

Answer

Estetik deneyimi eserin biçimsel özelliklerine indirgeyen kuramcılar bile sanatın toplumla olan ilişkisini bütünüyle yadsımamaktadır.
Doğru cevap olan yargı, cümlede aktarılan düşünceyi eksiksiz ve tam olarak karşılamaktadır. Cümle, estetik deneyimin yegane değerini eserin kendi iç tutarlılığında ve formel yapısında gören (yani estetik deneyimi biçimsel özelliklere indirgeyen) kuramcıların bile, sanatın toplumsal bağlamından tamamen koparılamayacağını (yani sanatın toplumla ilişkisini bütünüyle yadsımadıklarını) kesin bir dille ortaya koymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki temel kavramları ve anlam sınırland��rmalarını tespit etme
Sanatın toplumsal fayda sağlama amacını bütünüyle reddeden ve estetik değerin sadece eserin iç tutarlılığı ile biçimsel yapısında olduğunu savunan bir grup teorisyenin varlığı belirlenmiştir.
Teorisyenlerin savundukları temel görüşü ve sınırlandırdıkları alanı anlamak sonraki çıkarımlar için gereklidir.
2
Teorisyenlerin asıl vurguladığı yargıyı analiz etme
Bu teorisyenlerin aslında sanatın toplumsal bağlamından koparılamayacağını, sadece bu etkinin doğrudan araçsal bir fayda üzerinden ölçülemeyeceğini düşündükleri saptanmıştır.
Cümlenin 'aslında... vurgulamışlardır' kısmı, teorisyenlerin katı biçimci görüşlerinin ardında yatan asıl toplumsal bağ kabulünü göstermektedir.
3
Elde edilen sonuçları seçeneklerle eşleştirme
Biçimsel özellikleri merkeze alan kuramcıların dahi sanatın toplumla olan bağını tamamen inkâr etmediği yargısına doğrudan ulaşılmıştır.
Doğru sonuca ulaşmak için cümledeki 'bütünüyle dışlayan', 'yegane değer' gibi kavramlar ile 'tamamen koparılamayacağı' ifadesi arasındaki mantıksal ilişki kurulmalıdır.

Key Concept

Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Question 3Question

Ekolojik restorasyon çalışmalarında sadece nesli tükenmekte olan türlerin korunmasına odaklanılması, ekosistemin bir bütün olarak kendini yenileme kapasitesinin ancak tüm trofik düzeylerdeki etkileşimlerin sürdürülmesiyle mümkün olabileceği gerçeğini gölgelemektedir.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Ekosistemin bütünsel olarak kendini yenileyebilmesi, tüm trofik düzeylerdeki etkileşimlerin devam ettirilmesine bağlıdır.

Answer

Ekosistemin bütünsel olarak kendini yenileyebilmesi, tüm trofik düzeylerdeki etkileşimlerin devam ettirilmesine bağlıdır.
Cümledeki 'ekosistemin bir bütün olarak kendini yenileme kapasitesinin ancak tüm trofik düzeylerdeki etkileşimlerin sürdürülmesiyle mümkün olabileceği' ifadesi, bütünüyle yenilenme kapasitesinin gerçekleşmesini trofik düzeyler arasındaki etkileşimin korunması şartına bağlamıştır. Bu durum, ekosistemin bütünsel olarak kendini yenileyebilmesinin tüm trofik düzeylerdeki etkileşimlerin devam ettirilmesine bağlı olduğu yargısını kesin kılar.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anahtar ifadeleri ve anlam sınırlandırmalarını belirlemek.
Cümlede yer alan 'sadece' ve 'ancak' sözcüklerinin anlamı daralttığı ve kesin bir koşul bildirdiği görülür. Ekosistemin kendini bütünsel olarak yenilemesinin koşulu, 'tüm trofik düzeylerdeki etkileşimlerin sürdürülmesi' olarak verilmiştir.
Anlam sınırlandırması yapan edat ve bağlaçlar cümleden çıkarılabilecek kesin yargıyı doğrudan belirler.
2
Koşul-sonuç ilişkisini seçeneklerle karşılaştırarak doğrulamak.
Ekosistemin kendini bütünüyle yenilemesinin, trofik düzeylerdeki etkileşimlerin devamına bağlı olduğu yargısı cümleyle birebir örtüşmektedir.
Metindeki kesin yargı sınırlarını aşmayan tek seçeneği tespit etmek.

Key Concept

Cümleden yargı çıkarırken 'ancak', 'sadece', 'yalnız' gibi sınırlayıcı ifadelerin kurduğu mantıksal koşul ilişkileri dışına çıkılmamalıdır.
Question 4Question

Teleskobun icadından önce gök cisimlerinin hareketlerini sadece çıplak gözle izleyen gök bilimciler, evrenin yapısına dair ilk sistemli teorileri bu gözlemler sayesinde oluşturmuşlardır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Evrenin yapısıyla ilgili ilk sistemli teoriler, teleskop kullanılmadan yapılan gözlemlere dayanmaktadır.

Answer

Evrenin yapısıyla ilgili ilk sistemli teoriler, teleskop kullanılmadan yapılan gözlemlere dayanmaktadır.
Evrenin yapısıyla ilgili ilk sistemli teorilerin teleskop kullanılmadan yapılan gözlemlere dayandığı yargısı kesin olarak çıkarılır; çünkü cümlede bu teorilerin teleskobun icadından önce, sadece çıplak gözle yapılan gözlemler sayesinde oluşturulduğu açıkça ifade edilmiştir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki niteleyici ve sınırlayıcı sözcükleri belirleme
Cümlede 'teleskobun icadından önce', 'sadece çıplak gözle' ve 'ilk sistemli teoriler' ifadeleriyle bir zaman ve yöntem sınırı çizilmiştir.
Cümleden kesin yargı çıkarırken metindeki sınırların dışına çıkmamak gerekir.
2
Seçenekleri bu sınırlar doğrultusunda değerlendirme
Teleskobun icadından önce yapılan gözlemler çıplak gözle yapıldığına göre, ilk sistemli teorilerin bu gözlemlerle oluşturulması, teleskop kullanılmadan yapılan gözlemlere dayandıklarını kesin olarak gösterir.
Seçeneklerdeki ifadelerin doğruluğu dış dünyadaki genel bilgilerle değil, yalnızca cümledeki mantıksal verilerle test edilmelidir.

Key Concept

Cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargıları bulurken sadece cümlede verilen bilgilere bağlı kalınmalı, 'sadece', 'ilk', 'önce' gibi sınırlandırıcı kelimelerin dışına taşan öznel yorumlardan kaçınılmalıdır.
Question 5Question

Modern gök biliminin kurucularından kabul edilen Copernicus, gezegenlerin Güneş etrafında dolandığını ileri süren ilk bilim insanı olmasa da bu teoriyi matematiksel bir temele oturtarak sistemleştiren tek kişidir.

Bu c��mleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Copernicus'tan önce de gezegenlerin Güneş etrafında dolandığı fikrini ileri süren bilim insanları olmuştur.

Answer

Copernicus'tan önce de gezegenlerin Güneş etrafında dolandığı fikrini ileri süren bilim insanları olmuştur.
Cümledeki 'gezegenlerin Güneş etrafında dolandığını ileri süren ilk bilim insanı olmasa da' ifadesinden, Copernicus'tan önce de bu teoriyi ortaya koymuş ve savunmuş bilim insanlarının bulunduğu kesin olarak çıkarılmaktadır. Bu durum, gezegenlerin Güneş etrafında döndüğü fikrini ileri sürenlerin Copernicus ile sınırlı olmadığını gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki kilit ifadeleri ve anlam sınırlandırıcıları belirleme
'Kurucularından' (birden fazla kurucu var), 'ilk bilim insanı olmasa da' (daha önce de bunu söyleyenler var), 'sistemleştiren tek kişidir' (matematiksel temele oturtan tek kişi) ifadeleri belirlendi.
Cümlenin sınırlarını doğru çizmek ve yanlış çıkarımları elemek için gereklidir.
2
'İlk bilim insanı olmasa da' ifadesinin mantıksal sonucunu değerlendirme
Copernicus gezegenlerin Güneş etrafında döndüğünü söyleyen ilk kişi olmadığına göre, ondan önce de bu fikri savunan başka bilim insanları olmuştur yargısına ulaşılır.
Kesin çıkarılabilecek yargıyı doğrudan tespit etmek için gereklidir.
3
Diğer seçeneklerdeki aşırı genelleme ve öznel yorumları eleme
Tek kurucu olduğu, teoriyi ispatlayan ilk kişi olduğu veya teorinin daha önce hiç konu edilmediği yönündeki iddiaların cümleyi aştığı görülerek bu seçenekler elendi.
Doğru yanıttan emin olmak ve çeldiricilerin neden yanlış olduğunu doğrulamak için gereklidir.

Key Concept

Cümleden Kesin Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma Kuralları
Estimated Time:2m 0s
Question 6Question

Modern astronominin kurucularından Copernicus’un, Güneş merkezli kozmoloji teorisini sunduğu eseri; yalnızca dönemin egemen dinsel dogmalarını sarsmakla kalmamış, o zamana kadar gök gözlemlerinde tek meşru referans kabul edilen Yer merkezli Batlamyus modelinin matematiksel tutarsızlıklarını ilk kez sistemli bir biçimde sergilediği için bilimsel düşüncede köklü bir kırılma yaratmıştır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Copernicus’un kuramını açıkladığı döneme gelene kadar, gökyüzü gözlemleri konusunda Batlamyus’un evren tasarımı dışında onaylanmış bir başvuru kaynağı bulunmamaktadır.

Answer

Copernicus’un kuramını açıkladığı döneme gelene kadar, gökyüzü gözlemleri konusunda Batlamyus’un evren tasarımı dışında onaylanmış bir başvuru kaynağı bulunmamaktadır.
Doğru olan yargı, cümledeki 'o zamana kadar gök gözlemlerinde tek meşru referans kabul edilen Yer merkezli Batlamyus modeli' ifadesiyle tam bir mantıksal örtüşme içindedir. 'Tek meşru referans', o konudaki tek geçerli/onaylanmış kaynak anlamına gelir.

Step-by-Step Solution

1
Öncül cümleyi ögelerine ve anlam sınırlarına ayırmak.
Cümlede 'o zamana kadar', 'tek meşru referans' ve 'ilk kez sistemli bir biçimde' gibi sınırlandırıcı ifadeler belirlendi.
Cümlenin sınırlarını doğru çizerek kişisel bilgi veya dış yorumları engellemek.
2
Seçeneklerdeki yargıları öncüldeki sınırlandırıcı sözcüklerle karşılaştırmak.
Cümledeki 'tek meşru referans' ifadesinin, başka bir onaylanmış başvuru kaynağı olmadığı anlamına geldiği saptandı.
Kesin olarak çıkarılabilecek tek yargıyı mantıksal olarak doğrulamak.
3
Diğer seçeneklerin neden elendiğini gerekçelendirmek.
Aşırı genelleme, öznel yorum veya yanlış neden-sonuç ilişkisi kuran seçenekler elendi.
Çeldiricilerin yanlışlığını netleştirmek.

Key Concept

Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Question 7Question

Kutadgu Bilig, Türk edebiyatında aruz ölçüsünün kullanıldığı ilk eser olması yönüyle kendinden sonraki dönemlerde yazılan mesneviler için bir öncü kabul edilmiştir.

Buna göre, 'Kutadgu Bilig'den önce Türk edebiyatında aruz ölçüsünün kullanıldığı hiçbir eser kaleme alınmamıştır.' ifadesi doğru mudur?

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

Doğru
Kutadgu Bilig'in aruz ölçüsüyle yazılan 'ilk' eser olarak nitelendirilmesi, kendisinden önce bu ölçüyle yazılmış başka bir eserin var olmadığını doğrudan ve kesin olarak kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Öncül cümlede yer alan anlam sınırlandırıcı anahtar kelimeyi tespit etmek.
Cümledeki 'ilk eser' ifadesi, aruz ölçüsünün Türk edebiyatındaki başlangıç noktasını belirler.
Cümleden çıkarılabilecek kesin yargıyı belirlemek için anlamı daraltan kelimelerin tespit edilmesi gerekir.
2
Soru kökündeki ifadeyi, cümledeki sınırlandırma ile karşılaştırarak analiz etmek.
Bir eserin 'ilk' olması, kronolojik olarak kendisinden önce aynı özelliği taşıyan başka bir eserin bulunmadığı anlamına gelir. Bu da verilen ifadenin doğru olduğunu kesinleştirir.
İfadenin öncül cümleyle uyumlu olup olmadığını sınamak ve kesin bilgiye ulaşmak için karşılaştırma yapılır.

Key Concept

Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Estimated Time:1m 0s
Question 8Question

‘19. yüzyılın ikinci yarısında Tanzimat aydınlarının Batı edebiyatından yaptıkları ilk çeviriler, Türk tiyatrosunun modernleşme sancılarını dindirmeye yetmemiş; aksine geleneksel seyirlik oyunların estetik değerini bütünüyle reddeden yeni bir taklitçilik dalgasının önünü açmıştır.’ cümlesinden yola çıkılarak, Batı'dan yapılan ilk edebi çevirilerin, geleneksel Türk tiyatrosunun sanatsal değerini yok sayan yeni bir taklit sürecine zemin hazırladığı yargısına kesin olarak ulaşılabilir.

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

Batı'dan yapılan ilk edebi çevirilerin, geleneksel Türk tiyatrosunun sanatsal değerini yok sayan yeni bir taklit sürecine zemin hazırladığı yargısı kesin olarak doğrudur.
Verilen cümlede Batı edebiyatından yapılan ilk çevirilerin, geleneksel oyunların sanatsal değerini tamamen reddeden bir taklitçilik akımını başlattığı doğrudan ifade edilmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Öncül cümlede yer alan anlam sınırlandırmalarını ve anahtar ifadeleri belirlemek.
Cümlede 'ilk çeviriler', 'estetik değerini bütünüyle reddeden' ve 'yeni bir taklitçilik dalgasının önünü açmıştır' ifadeleri öne çıkmaktadır.
Yargı çıkarımı yaparken cümledeki sınırlandırmaları doğru analiz etmek gerekir.
2
Değerlendirilecek yargı ile cümleyi anlamca karşılaştırmak.
Yargıdaki 'Batı'dan yapılan ilk edebi çevirilerin' ifadesi cümledeki 'Batı edebiyatından yaptıkları ilk çeviriler' ile; 'geleneksel Türk tiyatrosunun sanatsal değerini yok sayan' ifadesi 'geleneksel seyirlik oyunların estetik değerini bütünüyle reddeden' ile; 'yeni bir taklit sürecine zemin hazırladığı' ifadesi ise 'yeni bir taklitçilik dalgasının önünü açmıştır' ile tam olarak örtüşmektedir.
Öncül cümledeki ifadeler ile yargıdaki ifadelerin anlamsal eşdeğerliğini doğrulamak amacıyla bu karşılaştırma yapılır.

Key Concept

Cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargıyı bulma ve anlam sınırlandırmalarına dikkat etme.
Question 9Question

Sanatın sadece toplumsal bir fayda sağlaması gerektiğine inanan Tolstoy, estetik kaygıları bütünüyle dışlamış olmasa da insanı ahlaki açıdan yüceltmeyen hiçbir yapıtı gerçek sanat eseri olarak kabul etmemiştir.

Bu cümleye göre, Tolstoy'un bir yapıtı gerçek sanat eseri olarak kabul etmesi, o yapıtın insanı ahlaki açıdan yüceltmesi/geliştirmesi koşuluna bağlıdır.

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

Tolstoy'un bir yapıtı gerçek sanat eseri olarak kabul etmesi, o yapıtın insanı ahlaki açıdan yüceltmesi koşuluna bağlıdır ifadesi doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Öncül cümlesindeki temel yargıları ve sınırlandırmaları belirleme
Cümledeki 'sadece', 'olmasa da' ve 'hiçbir... kabul etmemiştir' gibi sınırlandırıcı ve niteleyici ifadeler tespit edildi.
Yargı çıkarma ve anlam sınırlandırma sorularında kesin çıkarıma ulaşmak için bu anahtar kelimelerin analizi şarttır.
2
Sanat eseri kabul edilme koşulunu analiz etme
Tolstoy'un gerçek bir sanat eseri için 'insanı ahlaki açıdan yüceltme' kriterini vazgeçilmez bir koşul olarak belirlediği görüldü.
'Ahlaki açıdan yüceltmeyen hiçbir yapıtı gerçek sanat eseri kabul etmemek' ifadesi, bu durumun zorunlu bir şart olduğunu doğrular.
3
Soru kökündeki ifade ile cümledeki yargıyı karşılaştırma
Soru kökündeki 'gerçek sanat eseri olarak kabul etmesinin ahlaki açıdan yüceltme koşuluna bağlı olduğu' yargısının, cümledeki anlamla tam olarak örtüştüğü belirlendi.
Cümleden çıkarılabilecek tek kesin ve sınırlı yargının doğruluğunu onaylamak için.

Key Concept

Cümleden Kesin Yargı Çıkarma ve Anlamı Sınırlandıran İfadeleri Analiz Etme
Question 10Question

Sanatsal üretimin yalnızca yaratıcı dehanın mistik bir dışavurumu olduğunu savunan romantik sanat kuramının aksine, modern sanatın alımlayıcının zihninde tamamlandığını ileri süren Marcel Duchamp, yapıtın sanatsal değerinin belirlenmesinde sanatç��nın niyetinin tek belirleyici unsur olmadığını kabul eden ilk kuramcı değildir.

Bu cümleden hareketle, 'Marcel Duchamp’tan önce de bir sanat yapıtının sanatsal değerinin saptanmasında, sanatçın��n niyetinin dışında kalan unsurların da payı bulunduğunu onaylayan başka kuramcılar da var olmuştur.' yargısına kesin olarak ulaşılabilir mi?

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

Bu cümleden hareketle, Marcel Duchamp’ın yapıtın değerinde sanatçının niyetinin tek belirleyici olmadığını kabul eden ilk kuramcı olmaması, kendisinden önce de bu görüşü onaylayan başka kuramcıların var olduğunu kesin olarak gösterir. Dolayısıyla verilen yargıya kesin olarak ulaşılabilir.
Duchamp'ın sanatçının niyetinin tek belirleyici olmadığını savunan ilk kuramcı olmaması, kendisinden önce de bu niyet dışındaki unsurların değer saptamadaki payını onaylayan başka kuramcıların var olduğunu kesin olarak kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Öncüldeki temel önermeyi ve anlam sınırlandırmalarını belirleme.
Cümlede Marcel Duchamp'ın 'sanatçının niyetinin tek belirleyici unsur olmadığını kabul eden ilk kuramcı olmadığı' ifade edilmektedir.
Yargı çıkarma sorularında 'ilk', 'tek', 'yalnızca' gibi sınırlandırıcı ifadelerin mantıksal karşılıklarını doğru analiz etmek gerekir.
2
Mantıksal çıkarım yapma.
Eğer bir kişi bir görüşü kabul eden 'ilk' kişi değilse, kronolojik olarak ondan önce de bu görüşü kabul eden en az bir başka kuramcı bulunmalıdır.
'İlk olmama' durumu, öncesinde benzer bir kabulün gerçekleştiğini kesin olarak doğrular.
3
Sorudaki yargıyla çıkarımı karşılaştırma.
Sorudaki yargı, Duchamp'tan önce de sanatçının niyetinin dışındaki unsurların etkisini onaylayan kuramcıların olduğunu belirtmektedir. Bu durum çıkarımımızla tam olarak örtüşmektedir.
Sanatçının niyetinin 'tek belirleyici olmaması', niyet dışındaki unsurların da (örneğin alımlayıcının) payı olduğu anlamına gelir.

Key Concept

Cümleden Kesin Yargı Çıkarma ve Sınırlandırıcı Sözcüklerin Mantıksal Analizi
Question 11Question

Yazarın son romanı, yayımlandığ�� ilk ayda sadece Türkiye'de değil, çevrildiği üç Avrupa ülkesinde de en çok satanlar listesine girmeyi başaran tek Türk yapıtı olmuştur.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Söz konusu romanın yayımlandığı ilk ayda, adı geçen üç Avrupa ülkesindeki en çok satanlar listelerinde başka bir Türk yapıtı yer almamıştır.

Answer

Söz konusu romanın yayımlandığı ilk ayda, adı geçen üç Avrupa ülkesindeki en çok satanlar listelerinde başka bir Türk yapıtı yer almamıştır.
Cümlede yazarın son romanının yayımlandığı ilk ayda, çevrildiği üç Avrupa ülkesinde de en çok satanlar listesine girmeyi başaran 'tek Türk yapıtı' olduğu belirtilmiştir. Bu durum, söz konusu ilk ayda, adı geçen üç Avrupa ülkesindeki en çok satanlar listelerinde başka hiçbir Türk eserinin yer almadığını kesin olarak kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anlam sınırlandırıcı anahtar kelimeleri ve ifadeleri belirleyin.
'Sadece', 'tek' ve 'ilk ayda' gibi ifadelerin cümlenin sınırlarını çizdiği görülür.
Yargı çıkarma sorularında kesinlik bildiren ve anlamı daraltan ifadeler doğru seçeneğe ulaşmak için en önemli ipuçlarıdır.
2
Cümledeki 'tek Türk yapıtı' ifadesini seçeneklerle karşılaştırarak analiz edin.
Eğer bu roman en çok satanlara giren tek Türk yapıtıysa, o üç ülkede başka hiçbir Türk eserinin bu listeye giremediği sonucuna ulaşılır.
Cümledeki anlam sınırlandırmalarının dışına çıkmayan, metinle tam olarak örtüşen kesin yargıyı bulmak gerekir.

Key Concept

Cümleden kesin yargı çıkarma ve anlam sınırlandırıcı sözcüklerin işlevini belirleme.
Question 12Question

Kuantum mekaniği, mikro evrendeki fiziksel olguları açıklamada en başarılı kuram olsa da makro evrendeki bazı kozmolojik olguların açıklanmasında ancak genel görelilik kuramı ile bütünleştirildiğinde kesin sonuçlar verebilmektedir.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kuantum mekaniği, makro evrene dair bazı olgularda tek başına kesin ve nihai bir açıklama sunamamaktadır.

Answer

Kuantum mekaniği, makro evrene dair bazı olgularda tek başına kesin ve nihai bir açıklama sunamamaktadır.
Cümlede kuantum mekaniğinin makro evrendeki bazı olguları açıklamada ancak genel görelilik kuramı ile bir araya geldiğinde kesin sonuçlar verebildiği ifade edilmiştir. Bu koşul, kuantum mekaniğinin söz konusu makro olguları tek başına ele aldığında kesin veya nihai sonuçlar ortaya koyamadığını zorunlu olarak doğrular.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin mikro evrenle ilgili kısmını incelemek
Kuantum mekaniğinin mikro evrende 'en başarılı' kuram olduğu belirtilmiş ancak 'tek' kuram olduğu söylenmemiştir.
Seçeneklerdeki sınırlandırıcı kavramların doğruluğunu test etmek.
2
Cümlenin makro evrenle ilgili koşul ifadesini analiz etmek
Makro evrendeki bazı olguların açıklanabilmesinin 'ancak genel görelilik kuramı ile bütünleştirildiğinde kesin sonuç vermesi' şartına bağlı olduğu görülmüştür.
Buradaki 'ancak ... ile bütünleştirildiğinde' sınırlandırması, kuantum mekaniğinin bu olguları tek başına açıklamakta yetersiz kaldığını gösterir.

Key Concept

Cümleden Kesin Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Question 13Question

Neolitik Dönem’e ait Göbeklitepe ve çevresindeki son kazılarda elde edilen bulgular, yerleşik hayata geçişin sadece tarımsal üretime dayalı beslenme kaygılarıyla açıklanamayacağını, tapınak merkezli inanç ritüellerinin de en az geçim stratejileri kadar bu dönüşümde kurucu bir rol oynadığını kesin olarak ortaya koyarak geleneksel tarih yazımının doğrusal gelişim şemasını sorgulanır kılmıştır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Göbeklitepe ve çevresindeki güncel arkeolojik kanıtlar, yerleşik hayata geçiş sürecinde inanç merkezli uygulamaların en az geçim kaynaklı etkenler kadar kurucu bir işleve sahip olduğunu kanıtlamıştır.

Answer

Göbeklitepe ve çevresindeki güncel arkeolojik kanıtlar, yerleşik hayata geçiş sürecinde inanç merkezli uygulamaların en az geçim kaynaklı etkenler kadar kurucu bir işleve sahip olduğunu kanıtlamıştır.
Doğru yanıt, inanç merkezli uygulamaların en az geçim kaynaklı etkenler kadar kurucu bir işleve sahip olduğunu belirten seçenektir. Cümlede geçen 'tapınak merkezli inanç ritüellerinin de en az geçim stratejileri kadar bu dönüşümde kurucu bir rol oynadığını kesin olarak ortaya koyarak' ifadesi bu yargıyı doğrudan desteklemektedir.

Step-by-Step Solution

1
Cümlenin ana fikrini ve sınırlandırılmış yargılarını belirlemek.
Öncül cümlede, yerleşik hayata geçişin sadece tarıma dayalı beslenmeyle açıklanamayacağı, inanç ritüellerinin de en az geçim stratejileri kadar kurucu rol oynadığı ve bu durumun geleneksel tarih yazımının doğrusal gelişim şemasını sorgulattığı vurgulanmıştır.
Cümlenin sunduğu sınırlandırılmış anlam çerçevesini tam olarak kavramak.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin cümledeki anlam sınırlarıyla uyumunu denetlemek.
Doğru seçenekte yer alan yargının, cümledeki inanç ritüellerinin de en az geçim stratejileri kadar bu dönüşümde kurucu rol oynadığı ifadesiyle tam olarak örtüştüğü saptanmıştır.
Sadece cümleden çıkarılabilecek kesin yargıyı bulmak.
3
Çeldiricilerin neden elendiğini gerekçelendirmek.
Diğer seçeneklerin aşırı genel çıkarımlar yaptığı, öznel yorumlar kattığı, neden-sonuç ilişkilerini çarpıttığı veya sözcüklerin mecaz anlamlarını yanlış yorumladığı belirlenmiştir.
Hatalı mantıksal çıkarımları eleyerek doğru sonuca ulaşmak.

Key Concept

Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Estimated Time:2m 0s
Question 14Question

‘Dünya genelinde sadece kutup bölgelerinde yaşayan imparator penguenler, küresel ısınmanın etkilerini en derinden hisseden canlı türleri arasında ilk sırada yer almaktadır.’

Bu cümleden hareketle, imparator penguenlerin yeryüzünde kutup bölgeleri dışında doğal bir yaşam alanının olmadığı yargısına kesin olarak ulaşılabilir mi?

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

İmparator penguenlerin yeryüzünde kutup bölgeleri dışında doğal bir yaşam alanının olmadığı yargısına kesin olarak ulaşılabilir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki sınırlandırıcı ifadelerin tespit edilmesi
Cümlede geçen 'sadece kutup bölgelerinde yaşayan' ifadesiyle imparator penguenlerin yaşam alanı kesin olarak sınırlandırılmıştır.
Anlam sınırlandırma sorularında 'sadece, yalnızca, tek' gibi kelimeler cümlenin sınırlarını çizer.
2
Ulaşılmak istenen yargı ile cümledeki sınırların karşılaştırılması
Yargıda geçen 'kutup bölgeleri dışında doğal bir yaşam alanının olmadığı' ifadesi, cümledeki 'sadece kutup bölgelerinde yaşayan' kısıtlamasıyla tam olarak örtüşmektedir.
Cümleden çıkarılacak yargının, verilen bilginin sınırlarını aşmaması ve dışarıdan yorum katılmadan doğrulanması gerekir.

Key Concept

Cümlede anlam sınırlandırması yapan kelimelerin (sadece, yalnızca vb.) kattığı kesinlik anlamını belirleme.
Question 15Question

Klasik iktisat kuramının aksine, bireylerin ekonomik kararlar alırken her zaman rasyonel davranmadığını ve duygusal eğilimlerin de piyasa hareketlerinde en az matematiksel veriler kadar belirleyici olduğunu savunan davranışsal finans, modern ekonomi analizlerinde kendine ancak son yirmi yılda geniş bir yer bulabilmiştir.

Bu cümleden hareketle, 'davranışsal finansın modern ekonomi analizlerinde geniş bir yer edinmesinin son yirmi yıldan daha eskiye gitmediği' yargısı kesin olarak çıkarılabilir mi?

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

Davranışsal finansın modern ekonomi analizlerinde geniş bir yer edinmesinin son yirmi yıldan daha eskiye gitmediği yargısı verilen cümleden kesin olarak çıkarılabilir.
Öncüldeki cümlede geçen 'ancak son yirmi yılda geniş bir yer bulabilmiştir' ifadesi, bu durumun başlangıcının en fazla yirmi yıl geriye gittiğini kesin olarak sınırlandırır. Dolayısıyla, bu geniş yer edinmenin son yirmi yıldan daha eskiye gitmediği yargısı kesin olarak çıkarılır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki sınırlandırıcı ifadelerin ve zaman belirteçlerinin tespit edilmesi.
'ancak son yirmi yılda geniş bir yer bulabilmiştir' ifadesindeki 'ancak' edatının ve 'son yirmi yılda' zaman sınırının belirlenmesi.
Anlam sınırlandırması ve kesin yargı sorularında yönlendirici ve sınırlandırıcı sözcükler (ancak, sadece, en vb.) cümlenin anlam kapsamını belirlemede kritik öneme sahiptir.
2
Sınırlandırılmış ifadeden yola çıkarak yargının doğruluğunun test edilmesi.
'Ancak son yirmi yılda geniş bir yer bulabilmek' eyleminin, bu durumun yirmi yıldan daha eski bir geçmişinin olmadığını göstermesinin tespiti.
Eğer geniş bir yer bulma durumu yirmi yıldan daha eskiye gitseydi, cümlede 'ancak son yirmi yılda' ifadesi kullanılamazdı; bu edat zaman sınırını kesin olarak çizmektedir.

Key Concept

Cümleden Kesin Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma Edatlarının İşlevi
Question 16Question

"Bireylerin dijital platformlardaki kişisel veri güvenliğini sağlamaya yönelik yasal düzenlemeler, sadece küresel teknoloji firmalarının veri işleme süreçlerini denetlemekle yetinirse, yerel girişimlerin siber güvenlik açıklarından kaynaklanan hak ihlallerini önlemede yetersiz kalacaktır." cümlesinden hareketle, "Dijital platformlarda yerel girişimlerin siber güvenlik açıklarından kaynaklanan hak ihlallerinin önlenebilmesi, öncelikle küresel teknoloji firmalarının veri işleme süreçlerinin denetlenmesine bağlıdır." yargısı kesin olarak çıkarılabilir.

Show answer & explanation

Answer: False

Answer

Verilen cümleden hareketle belirtilen yargı kesin olarak çıkarılamaz, dolayısıyla ifade yanlıştır.
Verilen iddia yanlıştır. Öncüldeki cümle, küresel teknoloji firmalarının veri işleme süreçlerini denetlemenin yerel girişimlerden kaynaklanan ihlalleri önlemede 'tek başına yetersiz' kalacağını belirtmektedir. Bu durum, yerel girişimlerdeki ihlalleri önlemenin ilk ve öncelikli şartının küresel firmaları denetlemek olduğu anlamına gelmez. Cümleden böyle bir öncelik veya zorunluluk ilişkisi kesin olarak çıkarılamaz.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anahtar kavramları ve sınırlayıcı ifadeleri belirleme.
"Sadece", "yetinirse" ve "yetersiz kalacaktır" gibi sınırlayıcı ve koşul bildiren ifadeler belirlendi.
Cümlenin mantıksal sınırlarını çizmek ve yargıların kapsamını netleştirmek için.
2
Yargı bildiren cümlenin mantıksal yapısını analiz etme.
Cümlenin 'Küresel firmaları denetlemek (Koşul A) tek başına siber güvenliği sağlamaya (Sonuç) yetmez' şeklinde bir mantığa sahip olduğu saptandı.
Verilen iddia ile cümlenin anlam sınırlarının uyuşup uyuşmadığını test etmek için.
3
İddia edilen yargı ile cümlenin anlamını karşılaştırma.
İddia edilen yargıda yer alan 'öncelikle küresel firmaların denetlenmesine bağlıdır' ifadesinin, orijinal cümledeki sınırlamayı aşarak bir zorunluluk/öncelik ilişkisi dayattığı, bu yüzden kesin yargı olamayacağı belirlendi.
Cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı sınırlarının dışına çıkılıp çıkılmadığını doğrulamak için.

Key Concept

Cümleden Kesin Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırması
Question 17Question

İnsanlığın okyanus tabanındaki en derin yer olan Mariana Çukuru'na gerçekleştirdiği ilk insanlı dalış, ancak 20. yüzyılın ikinci yarısında, gelişmiş batiskafların üretilmesiyle mümkün olabilmiştir.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Okyanus tabanında derinlik açısından Mariana Çukuru'nu geride bırakan başka bir bölge yoktur.

Answer

Okyanus tabanında derinlik açısından Mariana Çukuru'nu geride bırakan başka bir bölge yoktur.
Doğru olan seçenekte belirtildiği gibi okyanus tabanında Mariana Çukuru'ndan daha derin bir yerin olmaması kesin bir yargıdır. Çünkü cümlede Mariana Çukuru doğrudan okyanus tabanının 'en derin yeri' olarak nitelendirilerek anlam sınırlandırılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Cümlede geçen sınırlandırıcı ve niteleyici ögeleri belirleme
Mariana Çukuru'nun 'okyanus tabanındaki en derin yer' olarak tanımlandığı görülür.
Bu kesin tanım, başka hiçbir noktanın Mariana Çukuru'ndan daha derin olamayacağı anlam sınırını kesin olarak belirler.

Key Concept

Cümleden Kesin Yargı Çıkarma ve Anlamı Sınırlandıran İfadeleri Analiz Etme
Question 18Question

Bilim dünyasında çığır açan teleskobun icadı, sadece gök cisimlerinin çıplak gözle görülemeyen detaylarının ilk kez incelenmesini sağlamamış, aynı zamanda insanlığın evren tasavvurunu kökten değiştiren güneş merkezli evren modelinin de gözlemsel olarak kanıtlanmasının tek yolunu oluşturmuştur.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Güneş merkezli evren modelinin gözlemsel kanıtlara dayandırılması ancak teleskobun kullanımıyla mümkün olabilmiştir.

Answer

Güneş merkezli evren modelinin gözlemsel kanıtlara dayandırılmasının ancak teleskobun kullanımıyla mümkün olabildiğini ifade eden yargı.
Cümlede teleskobun icadının, güneş merkezli evren modelinin gözlemsel olarak kanıtlanmasının 'tek yolunu' oluşturduğu açıkça ifade edilmiştir. Buradaki 'tek yol' sınırlandırması, bu modelin gözlemsel kanıtlara dayandırılmasının ancak teleskobun kullanılmasıyla mümkün olabildiği yargısını mantıksal olarak zorunlu kılar.

Step-by-Step Solution

1
Öncelikle soru kökündeki cümleyi ögelerine ve anlam sınırlarına dikkat ederek analiz etmek.
Cümlede teleskobun icadının iki temel işlevi olduğu belirlenir: Çıplak gözle görülemeyen detayların ilk kez incelenmesini sağlaması ve güneş merkezli evren modelinin gözlemsel olarak kanıtlanmasının tek yolu olması.
Cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargıyı bulmak için cümlenin sınırlandırdığı anlam çerçevesini netleştirmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin, cümledeki 'sadece', 'ilk kez' ve 'tek' gibi anlam sınırlandıran anahtar kelimelerle örtüşüp örtüşmediğini kontrol etmek.
Güneş merkezli evren modelinin gözlemsel olarak kanıtlanmasının 'tek yolu' ifadesinin, bu durumun 'ancak' teleskopla mümkün olabileceği anlamına geldiği saptanır.
Kesin çıkarım sorularında cümledeki kelimelerin eş anlamlı ya da yakın anlamlılarıyla kurulan mantıksal denklikler aranmalıdır.
3
Diğer seçeneklerde yer alan aşırı genelleme veya metin dışı bilgi/yorum içeren ifadeleri elemek.
İlk kez fark edilme, başka araçların kullanımı, tek evren tasavvuru olması veya icat edilme amacı gibi ifadelerin cümle sınırlarını aştığı tespit edilir ve doğru cevaba ulaşılır.
Seçeneklerdeki çeldiriciler genellikle metne kişisel yorum katma veya anlamı genişletme hatasına dayanır.

Key Concept

Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Estimated Time:2m 0s
Question 19Question

Piri Reis'in 1513 tarihli dünya haritası, sadece o dönemde bilinen Akdeniz havzasını değil, Avrupalı denizcilerin henüz tamamen keşfetmediği Güney Amerika kıyılarını da şaşırtıcı bir doğrulukla göstermesi bakımından, Osmanlı coğrafyacılığının sınırlarının kendi dönemindeki Batı dünyasının ötesine geçtiğini kanıtlamaktadır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Piri Reis'in 1513 yılında hazırladığı haritanın çizildiği dönemde, Avrupalı denizcilerin Güney Amerika kıyılarına yönelik keşif faaliyetleri henüz tamamlanmış bir aşamada değildir.

Answer

Piri Reis'in 1513 yılında hazırladığı haritanın çizildiği dönemde, Avrupalı denizcilerin Güney Amerika kıyılarına yönelik keşif faaliyetlerinin henüz tamamlanmış bir aşamada olmadığı yargısıdır.
Cümlede geçen 'Avrupalı denizcilerin henüz tamamen keşfetmediği Güney Amerika kıyıları' ifadesi, haritanın çizildiği dönemde keşif sürecinin tamamlanmamış olduğunu kesin olarak ortaya koymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Öncül cümleyi anlam öbeklerine ayırarak sınırlandırıcı ve niteleyici ifadeleri belirlemek.
Cümledeki 'sadece... değil... da', 'henüz tamamen', 'kendi dönemindeki' gibi sınırlandırıcı ve niteleyici ifadelerin tespit edilmesi.
Kesin yargı sorularında seçeneklerin doğruluğunu veya yanlışlığını bu sınırlandırıcı ifadelere dayanarak test etmek gerekir.
2
Seçeneklerde yer alan yargıları öncül cümledeki anlam sınırlarıyla karşılaştırarak aşırı genelleme veya öznel yorum içeren ifadeleri elemek.
Avrupalıların keşif kaynakları, harita tekniklerinin karşılaştırılması veya mutlak en ileri düzeyde olma iddialarının cümlede karşılık bulmadığının görülmesi.
Metinde doğrudan verilmeyen, öznel tahmin veya aşırı genellemeler kesin yargı olarak kabul edilemez.
3
'Henüz tamamen keşfetmediği' ifadesinden yola çıkarak Güney Amerika kıyılarının keşif durumunu analiz etmek.
Keşfin başladığı ancak henüz tamamlanmadığı bilgisinin doğrudan çıkarılması.
Bu çıkarım, cümlede doğrudan belirtilen niteleyici durumla tam bir anlamsal örtüşme göstermektedir.

Key Concept

Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Estimated Time:2m 0s
Question 20Question

"Bu yılki uluslararası kitap fuarına sadece ödüllü yazarlar davet edilmiş olsa da fuar bünyesinde düzenlenen panellere tüm edebiyatseverler ücretsiz olarak katılabilmiştir." cümlesinden yola çıkılarak, fuara davet edilen yazarların tamamının en az bir ödül almış olduğu yargısına kesin olarak ulaşılabilir.

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

Fuara davet edilen yazarların tamamının en az bir ödül almış olduğu yargısı doğrudur.
Verilen cümlede fuara davet edilen yazarların 'sadece ödüllü yazarlar' olduğu belirtilmiştir. Bu sınırlandırma, davet edilen tüm yazarların en az bir ödül almış olduğunu kesinleştirir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki sınırlandırıcı ifadeleri belirleme
Cümlede geçen 'sadece ödüllü yazarlar' ifadesindeki 'sadece' edatı tespit edilir.
Anlam sınırlandırması yapan sözcükler, cümlenin kesin yargı sınırlarını çizer.
2
Davet edilen yazar kümesinin niteliğini analiz etme
Fuara davet edilen tüm yazarların 'ödüllü' olma ortak özelliğine sahip olduğu anlaşılır.
Eğer davetliler yalnızca ödül alanlardan seçildiyse, ödül almamış hiç kimse davet edilmemiştir.
3
Çıkarılan yargıyı cümlenin anlamıyla karşılaştırma
Cümleden çıkarılan 'davetlilerin tamamının ödüllü olduğu' bilgisi ile öncüldeki yargının uyuştuğu doğrulanır.
Cümledeki kesin sınırlarla doğrudan eşleşen yargılar mantıksal olarak doğrudur.

Key Concept

Cümleden kesin yargı çıkarma sürecinde 'sadece', 'tek', 'yalnız' gibi sınırlandırıcı sözcüklerin cümlenin anlam kapsamını nasıl daralttığını belirlemek.
Page 1 / 3Next
Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin