Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma

45 questions

Question 21Question

Modern mimaride sürdürülebilirlik ilkelerinin benimsenmesi, sadece çevre dostu malzemelerin kullanımıyla sınırlı kalmayıp enerji tüketimini en aza indiren akıllı bina otomasyon sistemlerinin tasarıma entegre edilmesiyle ancak 21. yüzyılda küresel bir standart hâline gelebilmiştir.

Bu cümleden hareketle, sürdürülebilirlik ilkelerinin modern mimaride küresel düzeyde ortak bir ölçüt hâline gelmesi 21. yüzyıldan önce gerçekleşmemiştir.

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

Verilen yargı doğrudur çünkü cümlede sürdürülebilirlik ilkelerinin küresel düzeyde bir standart hâline gelmesinin ancak 21. yüzyılda gerçekleşebildiği açıkça ifade edilmiştir.
Cümlede kullanılan 'ancak 21. yüzyılda küresel bir standart hâline gelebilmiştir' ifadesi, bu durumun 21. yüzyıldan önce gerçekleşmediğini kesin olarak doğrular.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki sınırlandırıcı ifadeleri belirleme
Cümledeki 'ancak' edatı, sürdürülebilirlik ilkelerinin küresel bir standart hâline gelmesinin sadece 21. yüzyıl ve sonrasına ait bir durum olduğunu sınırlandırır.
Sınırlandırma bildiren kelimeler, cümleden çıkarılabilecek kesin yargıların kapsamını belirlemede temel anahtardır.
2
Önerilen yargı ile cümledeki sınırlandırmayı karşılaştırma
Değerlendirilen yargıda bu durumun 21. yüzyıldan önce gerçekleşmediği belirtilmektedir. Bu ifade, cümledeki 'ancak 21. yüzyılda küresel bir standart hâline gelebilmiştir' ifadesiyle tam olarak örtüşmektedir.
Yargının doğruluğunu doğrulamak için cümledeki zaman ve kapsam sınırları karşılaştırılmalıdır.

Key Concept

Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Question 22Question

Cümle: 'Çevre sosyolojisi çalışmaları; sanayileşmiş toplumların doğayla kurduğu faydacı ilişkinin ancak 20. yüzyılın son çeyreğinde, küresel iklim krizinin somut etkilerinin hissedilmesiyle sorgulanmaya başladığını ortaya koymaktadır.'

Bu cümleden hareketle, 'Küresel iklim krizinin somut etkilerinin hissedilmeye başlaması, sanayileşmemiş toplumların da doğaya yönelik pragmatik yaklaşımlarını gözden geçirmelerine yol açmıştır.' yargısı kesin olarak çıkarılabilir.

Show answer & explanation

Answer: False

Answer

Bu cümleden hareketle verilen yargı kesin olarak çıkarılamaz, dolayısıyla ifade yanlıştır.
Verilen yargı yanlıştır çünkü cümlede yalnızca 'sanayileşmiş toplumlar'ın doğayla kurduğu faydacı ilişkinin sorgulanmaya başladığı belirtilmiştir. Cümlede 'sanayileşmemiş toplumlar' hakkında hiçbir ifade yer almadığından, bu toplumların da kendi yaklaşımlarını gözden geçirdiğine dair bir yargıya ulaşılamaz.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki özneyi ve sınırlandırmayı tespit edin.
Cümlede ele alınan grup 'sanayileşmiş toplumlar' olarak sınırlandırılmıştır.
Doğru bir çıkarım için cümlenin kapsam sınırlarının netleştirilmesi gerekir.
2
İncelenen yargıdaki özneyi cümledekiyle karşılaştırın.
Yargıda 'sanayileşmemiş toplumlar' ifadesi geçmektedir.
Cümledeki özne ile yargıdaki özne arasındaki uyumu denetlemek gerekir.
3
Cümleden çıkarılabilecek sınırların dışına çıkılıp çıkılmadığını kontrol edin.
Cümle, sanayileşmemiş toplumların doğaya yaklaşımlarını gözden geçirip geçirmediklerine dair bir bilgi sunmamaktadır.
YKS Türkçe sınavlarında, metinde doğrudan veya dolaylı olarak yer almayan gruplar hakkında genelleme yapmak en yaygın çeldirici türüdür.

Key Concept

Cümlede Anlam Sınırlandırma ve Özne Kapsamı
Estimated Time:2m 0s
Question 23Question

Sadece kıyı bölgelerinde yetiştiği sanılan bu endemik bitki türüne, son araştırmalarla birlikte ilk kez iç bölgelerdeki yüksek platolarda da rastlanmıştır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sözü edilen endemik bitki türünün yaşam alanı kıyı bölgeleriyle sınırlı değildir.

Answer

Sözü edilen endemik bitki türünün yaşam alanı kıyı bölgeleriyle sınırlı değildir.
Cümlede bitkinin önceden yalnızca kıyı şeridinde yetiştiğinin sanıldığı ancak son çalışmalarla iç bölgelerdeki platolarda da bulunduğu belirtilmiştir. Bu durum, bitkinin yaşam alanının kıyı bölgeleri ile sınırlı olmadığını kesin olarak kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki sınırlandırıcı ve yönlendirici ifadeleri (sadece, ilk kez, da) tespit etmek.
'Sadece kıyı bölgelerinde yetiştiği sanılan' ifadesi geçmişteki sınırlı bilgi algısını, 'iç bölgelerdeki yüksek platolarda da rastlanmıştır' ifadesi ise bu algının kırıldığını gösterir.
Anlam sınırlandırmasını ve bu sınırlandırmanın nasıl değiştiğini doğru analiz etmek için.
2
Seçenekleri analiz ederek doğrudan ve kesin çıkarımı belirlemek.
Bitkinin sadece kıyıda değil, iç bölgelerde de bulunması, onun yaşam alanının kıyı şeridiyle sınırlı kalmadığını kesin olarak ortaya koyar.
Öznel veya aşırı genelleme içeren yanlış yorumları eleyip kesin yargıya ulaşmak için.

Key Concept

Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Estimated Time:1m 0s
Question 24Question

Yalnızca 20. yüzyılın başlarında yazılan eserlerde görülen bu anlatım tekniği, romancının toplumsal sorunları doğrudan aktarmak yerine karakterlerin iç dünyası aracılığıyla yansıtmayı amaçladığını gösterir.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Bahsedilen anlatım tekniğinin kullanıldığı eserler belirli bir zaman dilimiyle sınırlıdır.

Answer

Bahsedilen anlatım tekniğinin kullanıldığı eserlerin belirli bir zaman dilimiyle sınırlı olması
Cümlede anlatım tekniğinin 'yalnızca 20. yüzyılın başlarında yazılan eserlerde' görüldüğü açıkça ifade edilmiştir. Bu durum, bu tekniğin kullanıldığı eserlerin belirli bir zaman dilimiyle sınırlı olduğunu kesin olarak gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki zaman sınırlandırmasını belirten anahtar kelimeleri bulun.
'Yalnızca 20. yüzyılın başlarında yazılan eserlerde' ifadesi tespit edilir.
Anlatım tekniğinin hangi zaman aralığında kullanıldığını saptamak için.
2
Saptanan ifadenin anlam sınırını yorumlayın.
Tekniğin sadece belirtilen tarih aralığında görüldüğü, dolayısıyla zamansal bir sınırlılığa sahip olduğu anlaşılır.
Seçeneklerdeki zaman sınırlandırmasıyla örtüşen yargıyı bulmak için.
3
Diğer seçeneklerdeki yargıların cümleyle çelişen veya cümlede bulunmayan aşırı yorumlarını tespit edin.
Diğer seçeneklerin cümle dışı öznel yorumlar veya yanlış genellemeler içerdiği belirlenir.
Doğru seçeneği kesinleştirmek ve çeldiricileri elemek için.

Key Concept

Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Question 25Question

Cümle: 'Arkeologlar, bu antik kentteki kazı çalışmalarında sadece kraliyet ailesine ait mezarları değil, sıradan halkın gömüldüğü mezarlık alanlarını da ilk kez gün ışığına çıkardı.'

Yargı: Bu cümleden hareketle, söz konusu antik kentte daha önceki kazılarda halk mezarlarına rastlanmadığı kesin olarak çıkarılabilir.

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

Verilen yargı doğrudur.
Cümlede yer alan 'ilk kez' ifadesi, halk mezarlarının bu antik kentte ilk defa bulunduğunu kesin olarak bildirmektedir. Bu da önceki kazılarda bu mezarlara rastlanmadığı yargısını doğrular.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anahtar ifadeleri belirlemek.
Cümlede geçen 'ilk kez gün ışığına çıkardı' ifadesi en önemli ipucudur.
Zaman ve miktar bildiren sınırlandırıcı sözcükler kesin yargı çıkarma sorularında belirleyicidir.
2
Belirlenen ifade ile sunulan yargıyı karşılaştırmak.
Halk mezarlarının ilk kez gün ışığına çıkarılması, daha önceki çalışmalarda bu tür mezarların bulunmadığı anlamına gelir.
Cümledeki 'ilk kez' ifadesi geçmişteki durumu kesin olarak sınırlandırır.

Key Concept

Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Question 26Question

Davranışçı psikolojinin insan zihnini sadece dışsal uyarıcılara verilen tepkilerle sınırlayan indirgemeci tutumuna tepki olarak 20. yüzyılın ortalarında ortaya çıkan bilişsel devrim, zihinsel süreçlerin nesnel yöntemlerle incelenebileceğini kanıtlayarak psikolojideki egemen paradigma değişimini başlatan ilk geniş çaplı entelektüel hareket olmuştur.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Psikolojide egemen olan paradigmada yaşanan değişimi başlatan geniş ölçekli ilk entelektüel hareket bilişsel devrimdir.

Answer

Psikolojide egemen olan paradigmada yaşanan değişimi başlatan geniş ölçekli ilk entelektüel hareketin bilişsel devrim olduğunu belirten yargı.
Bilişsel devrimin, psikolojideki egemen paradigma değişimini başlatan ilk geniş çaplı entelektüel hareket olduğunu belirten ifade, öncüldeki 'egemen paradigma değişimini başlatan ilk geniş çaplı entelektüel hareket olmuştur' yargısıyla doğrudan ve tam olarak örtüşmektedir. Sınırlandırıcı 'ilk' sıfatı, bu değişimi başlatan daha önceki benzer büyüklükte bir hareketin olmadığını kesinleştirir.

Step-by-Step Solution

1
Öncül cümleyi dikkatlice okuyup sınırlandırıcı ve niteleyici ifadeleri ('sadece', 'ilk', 'tek') tespit etmek.
Cümlede geçen 'egemen paradigma değişimini başlatan ilk geniş çaplı entelektüel hareket olmuştur' ifadesi anahtar niteleyici olarak belirlenir.
Bu tür niteleyiciler, cümleden kesin olarak çıkarılabilecek anlam sınırlarını çizer.
2
Seçenekleri bu sınırlandırmalara göre analiz ederek metnin dışına çıkan veya aşırı genelleme barındıran ifadeleri elemek.
Diğer seçeneklerdeki 'hiçbir nesnel yöntem kullanılmamıştır', 'tek egemen yaklaşımdır', 'tamamen yitirmiştir', 'ilk kez ortaya atılmıştır' gibi kesinlik ve aşırı yorum içeren ifadeler elenir.
Çıkarım sorularında metinde doğrudan yer almayan, kişisel yorumla üretilen genellemeler yanlıştır.
3
Doğru seçenekteki ifadenin cümledeki 'ilk geniş çaplı entelektüel hareket' nitelemesiyle eşleştiğini doğrulamak.
Seçenek ile öncüldeki bilginin tam olarak örtüştüğü görülür.
Cümleden kesin olarak çıkarılacak yargı, öncüldeki ifadelerin eş anlamlı veya yakın anlamlı bir biçimde yeniden yapılandırılmasıyla elde edilir.

Key Concept

Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Estimated Time:2m 0s
Question 27Question

Neolitik Dönem'e ait Göbeklitepe yerleşkesi, yerleşik yaşama geçişin sadece tarımsal faaliyetlerin başlamasıyla tetiklendiği yönündeki klasik teorinin sorgulanmasına yol açan tek arkeolojik buluntu değildir.

Bu cümleden hareketle, "Göbeklitepe yerleşkesi dışında, yerleşik yaşama geçişin tarım dışındaki etkenlerle de başlamış olabileceğini düşündüren başka arkeolojik bulgular da mevcuttur." yargısına kesin olarak ulaşılabilir.

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

Verilen yarg�� kesin olarak doğrudur.
Cümlede geçen 'tek arkeolojik buluntu değildir' ifadesi, aynı klasik teoriyi sorgulatan başka arkeolojik bulguların da varlığını zorunlu kılar. Bu da 'Göbeklitepe dışında da bu yönde bulgular olduğu' yargısını kesin olarak doğru yapar.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anahtar ifadeleri ve anlam sınırlandırmalarını tespit etme
Cümlede yer alan 'sadece tarımsal faaliyetlerin başlamasıyla tetiklendiği' ve 'tek arkeolojik buluntu değildir' ifadeleri anlamı sınırlandırmaktadır.
Kesin yargı sorularında sınırlandırıcı kelimeler çıkarımın yönünü ve doğruluğunu belirler.
2
Göbeklitepe'nin işlevini analiz etme
Göbeklitepe, yerleşik yaşama geçişin yalnızca tarımla açıklanamayacağını (tarım dışı etkenlerin de olabileceğini) gösteren bir buluntudur.
Klasik teorinin sorgulanması, yerleşik yaşamın tarımdan başka nedenleri de olabileceği anlamına gelir.
3
'Tek değildir' ifadesinden mantıksal sonuç çıkarma
Göbeklitepe bu konuda tek olmadığına göre, aynı sorgulamayı sağlayan (tarım dışı etkenlere işaret eden) başka buluntular da vardır.
Önermedeki 'tek değildir' ifadesi, kümede en az bir elemanın daha olduğunu kesinleştirir.

Key Concept

Cümleden Kesin Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Question 28Question

Başlangıçta sadece Mezopotamya'daki tarımsal ürünlerin miktarını kaydetmek gibi pratik ve ekonomik ihtiyaçlar doğrultusunda kullanılan Sümer çivi yazısı, ancak yüzyıllar süren bir gelişimden sonra edebi eserlerin ve toplumsal kanunların da kalıcı hâle getirilmesinde bir araç olabilmiştir.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sümer çivi yazısı, zamanla ilk ortaya çıkış amacını aşan farklı alanlarda da kullanılmıştır.

Answer

Sümer çivi yazısı, zamanla ilk ortaya çıkış amacını aşan farklı alanlarda da kullanılmıştır.
Doğru yanıt olan yargı, çivi yazısının başlangıçta yalnızca tarımsal/ekonomik amaçlı bir araç iken zamanla edebi ve hukuki alanlarda da kullanılmaya başlandığını, yani ilk ortaya çıkış amacının ötesinde farklı işlevler üstlendiğini kesin olarak ortaya koymaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki sınırlandırıcı ve derecelendirici ifadeleri tespit etme
'Başlangıçta sadece' ve 'ancak yüzyıllar süren bir gelişimden sonra' ifadeleri, yazının kullanım sınırlarının zamanla değiştiğine işaret eder.
Anlam sınırlandırması yapan anahtar sözcüklerin cümlenin sınırlarını belirlemedeki rolünü belirlemek.
2
Yazının ilk ve sonraki işlevlerini karşılaştırma
Yazının ilk işlevinin tarımsal kayıtlar gibi pratik/ekonomik ihtiyaçlar olduğu, sonraki işlevlerinin ise edebi ve hukuki metinlerin kayda geçirilmesi olduğu saptanır.
Yazının kullanım alanlarındaki değişimi ve çeşitlenmeyi doğru analiz etmek.
3
Seçenekleri analiz etme ve kesin yargıyı belirleme
Yazının başlangıçtaki amacını aşan farklı alanlarda (edebiyat ve hukuk) kullanıldığı yargısı cümleden kesin olarak çıkarılır. Diğer seçeneklerdeki öznel, aşırı genelleme içeren veya kesinlik bildirmeyen ifadeler elenir.
Cümle sınırları dışına çıkmadan doğrudan ulaşılabilecek tek kesin yargıyı saptamak.

Key Concept

Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Estimated Time:2m 0s
Question 29Question

Klasik Türk musikisinin vazgeçilmez unsurlarından biri olan ney, yalnızca belirli bir kamış türünden üretilen ve icrası en güç nefesli sazlar arasında yer alan bir çalgıdır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Neyin üretiminde kullanılan hammadde belirli bir kamış türüyle sınırlıdır.

Answer

Neyin üretiminde kullanılan hammadde belirli bir kamış türüyle sınırlıdır.
Cümlede geçen 'yalnızca belirli bir kamış türünden üretilen' ifadesi, neyin üretiminde kullanılan ham maddenin başka bir çeşitle ikame edilemeyeceğini ve sadece o kamış türüyle sınırlandırıldığını kesin olarak ortaya koymaktadır. Bu nedenle neyin üretiminde kullanılan hammaddenin belirli bir kamış türüyle sınırlı olduğu yargısı doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Öncül cümlesindeki anahtar kelimeleri ve anlam sınırlandırmalarını belirleme
Cümledeki 'yalnızca' edatı ney yapımında kullanılan kamış türüne sınır getirmekte, 'arasında' ifadesi ise neyin en zor nefesli çalgılardan sadece biri olduğunu göstermektedir.
Kesin yargı sorularında sınırlandırıcı sözcüklerin anlam kapsamını belirlemek seçenekleri doğru elemek için şarttır.
2
Seçenekleri cümledeki ifadelerle karşılaştırarak aşırı genelleme ve öznel yorumları eleme
Neyin en zor çalgı olduğu, en önemli çalgı olduğu veya kullanılan kamışın sadece neye özel olduğu gibi iddiaların cümleyi aştığı görülür.
Cümle dışı bilgilerin veya sınırları aşan yorumların yanlış seçenek olduğunu doğrulamak için bu karşılaştırma yapılır.
3
Doğru seçeneği belirleme
Cümledeki 'yalnızca belirli bir kamış türünden üretilen' ifadesinin 'hammadde belirli bir kamış türüyle sınırlıdır' yargısını doğrudan ve kesin olarak karşıladığı görülür.
Cümleden hiçbir ek yoruma ihtiyaç duymaksızın doğrudan çıkan anlamın doğrulanması hedeflenir.

Key Concept

Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Estimated Time:50s
Question 30Question

Antik Yunan'da sadece site devletlerinin aristokrat sınıfına mensup erkeklerinin katılabildiği felsefe tartışmalarının, Helenistik Dönem'le birlikte ilk kez farklı sosyal statüden ve coğrafyalardan gelen bireylerin de dahil olduğu kozmopolit bir nitelik kazandığı g��rülmektedir.

Buna göre, Helenistik Dönem öncesinde site devletlerinin coğrafi sınırları dışında yaşayan aristokrat erkeklerin de felsefe tartışmalarına katılma hakkının bulunduğu yargısı doğru mudur?

Show answer & explanation

Answer: False

Answer

Verilen yargı yanlıştır.
Verilen yargı yanlıştır çünkü kaynak cümleye göre Helenistik Dönem öncesinde felsefe tartışmalarına katılım yalnızca site devletlerindeki aristokrat erkeklerle sınırlandırılmıştır. Dolayısıyla bu sınırların dışındaki coğrafyalarda yaşayan aristokrat erkeklerin bu tartışmalara katılım hakkı bulunmamaktaydı.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki sınırlandırıcı ve belirleyici ifadeleri analiz etmek
Helenistik Dönem öncesindeki felsefe tartışmalarına katılım için 'sadece site devletlerinin aristokrat sınıfına mensup erkekler' koşulunun arandığı belirlenmiştir.
Anlam sınırlandırmasının hangi unsurlar (coğrafya, sınıf, cinsiyet) üzerinden yapıldığını saptamak gerekir.
2
Soru kökündeki yargı ile cümledeki sınırları karşılaştırmak
Yargı, 'site devletlerinin coğrafi sınırları dışında yaşayan' aristokrat erkeklerin de katılım hakkı olduğunu öne sürmektedir. Ancak cümledeki 'sadece site devletlerinin...' ifadesi bu grubu kesin olarak dışarıda bırakmaktadır.
Verilen yargının cümledeki coğrafi sınırlamayla çelişip çelişmediğini kontrol etmek için.
3
Sonuca ulaşmak ve doğruluk değerini atamak
Yargı, cümledeki kesin sınırlandırmayı ihlal ettiği için yanlıştır.
Mantıksal çıkarım sürecini sonlandırmak için.

Key Concept

Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Question 31Question

Cümle: Mariana Çukuru'nun en derin noktası olan Challenger Çukuru'na yönelik ilk insanlı dalış ancak 1960 yılında gerçekleştirilebilmiştir.

Buna göre, '1960 yılından önce Challenger Çukuru'na insanlı bir dalış yapılmamıştır.' yargısı bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek doğru bir yargı mıdır?

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

1960 yılından önce Challenger Çukuru'na insanlı bir dalış yapılmadığı yargısı doğrudur.
Verilen cümledeki 'ilk' ve 'ancak 1960' ifadeleri, Challenger Çukuru'na yapılan insanlı dalışların tarihsel olarak 1960 yılından önce başlamadığını kesin olarak garantiler. Bu durum, 1960 yılından önce insanlı bir dalışın yapılmadığı bilgisini zorunlu kıldığından sunulan yargı kesin olarak doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki sınırlandırıcı ve derecelendirici sözcüklerin anlam sınırlarını belirleme
'İlk' ve 'ancak' sözcüklerinin cümlede zaman sınırlandırması kurduğu tespit edilmiştir.
Cümleden çıkarılabilecek kesin yargıyı bulmak için anlam sınırlarını belirleyen anahtar kelimelerin doğru analiz edilmesi gerekir.
2
Öne sürülen yargının zaman sınırıyla örtüşüp örtüşmediğini denetleme
İlk dalışın 1960'ta yapılmış olmasının, öncesinde hiçbir insanlı dalışın gerçekleşmediği anlamına geldiği doğrulanmıştır.
Öne sürülen yargının cümledeki anlamla mantıksal olarak doğrudan uyuştuğunu göstermek için.

Key Concept

Cümledeki 'ilk' ve 'ancak' gibi sınırlandırıcı ifadelerden yola çıkarak kesin yargı üretme ve anlam sınırlarını belirleme.
Question 32Question

17. yüzyılda teleskobun gökyüzü gözlemlerinde ilk kez kullanılması, o güne dek sadece çıplak gözle sınırlı kalıp felsefi kabullerin gölgesinde yürütülen astronomi çalışmalarının nesnel bir bilimsel kimlik kazanma sürecini başlatmıştır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 17. yüzyıldan önce astronomi araştırmalarında gökyüzünü gözlemlemek için çıplak gözün ötesine geçen bir araç kullanılmamıştır.

Answer

17. yüzyıldan önce astronomi araştırmalarında gökyüzünü gözlemlemek için çıplak gözün ötesine geçen bir araç kullanılmamıştır.
Cümlede yer alan 'o güne dek sadece çıplak gözle sınırlı kalıp' ifadesi ve teleskobun gökyüzü gözlemlerinde 'ilk kez' 17. yüzyılda kullanıldığı bilgisi, bu tarihten önce çıplak göz dışında herhangi bir gökyüzü gözlem aracından faydalanılmadığını kesin olarak ortaya koymaktadır. Bu nedenle çıplak gözün ötesine geçen bir aracın kullanılmadığı yargısı kesin olarak çıkarılabilir.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anlam sınırlandırıcı ve zaman bildiren anahtar ifadeleri tespit etmek.
Cümlede geçen 'ilk kez' ve 'o güne dek sadece çıplak gözle sınırlı kalıp' ifadelerinin sınırlandırıcı rolleri belirlenir.
Kesin çıkarım sorularında bu tür ifadeler yargının sınırlarını çizer.
2
Teleskobun kullanıldığı dönem ile öncesini araç kullanımı yönünden karşılaştırmak.
Teleskobun gökyüzü gözleminde 17. yüzyılda ilk kez kullanılması ve o güne kadar çalışmaların sadece çıplak gözle yapılması, 17. yüzyıldan önce çıplak gözün ötesinde başka bir gözlem aracının kullanılmadığı sonucunu verir.
İlk kullanım ve sadece çıplak gözle sınırlılık durumları bizi doğrudan ve kesin bir biçimde bu sonuca ulaştırır.
3
Seçeneklerdeki kesinlik bildirmeyen, metni aşan veya yorum içeren ifadeleri elemek.
Felsefi etkilerin tamamen yok olduğu, nesnel olamamanın tek nedeninin felsefe olduğu veya teleskobun bu amaçla geliştirilen ilk araç olduğu gibi metni aşan yargılar elenir.
Cümlede doğrudan verilmeyen varsayımlar ve yorumlar kesin yargı olarak kabul edilemez.

Key Concept

Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Question 33Question

Güneş Sistemi dışındaki gezegenlerin atmosfer bileşenlerini inceleyen ilk teleskop olan James Webb Uzay Teleskobu, sadece yörüngesindeki kızılötesi algılayıcıları kullanarak derin uzaydaki en sönük galaksilerin ışığını saptayabilmektedir.

Bu cümleden hareketle, 'James Webb Uzay Teleskobu'nun göreve başlamasından önce Güneş Sistemi dışındaki gezegenlerin atmosfer bileşenlerini inceleyen başka bir teleskobun olmadı��ı' yargısına kesin olarak ulaşılabilir mi?

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

James Webb Uzay Teleskobu'ndan önce Güneş Sistemi dışındaki gezegenlerin atmosfer bileşenlerini inceleyen bir teleskobun bulunmadığı yargısına kesin olarak ulaşılır.
Verilen cümlede geçen 'Güneş Sistemi dışındaki gezegenlerin atmosfer bileşenlerini inceleyen ilk teleskop' nitelemesi, James Webb'den önce bu işlevi yapan herhangi bir teleskobun mevcut olmadığını kesin olarak bildirir. Dolayısıyla yargı kesin olarak doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anahtar kavramları ve sınırlandırıcı sözcükleri tespit etmek.
'İlk teleskop' ve 'sadece kızılötesi algılayıcıları' ifadeleri cümlenin anlam sınırlarını çizen temel ögeler olarak belirlenmiştir.
Kesin yargı sorularında cümlenin dışına çıkmayı engellemek ve doğrudan cümledeki ifadelere odaklanmak.
2
'İlk' kelimesinin kurduğu mantıksal ilişkiyi analiz etmek.
James Webb'in bu alanda bir 'ilk' olması, kronolojik olarak kendisinden önce aynı işlevi yerine getiren hiçbir teleskobun olmadığını gösterir.
Sözcüğün kattığı anlam sınırlandırmasının doğruluğunu belirlemek.
3
Ulaşılan mantıksal çıkarım ile sorudaki yargıyı karşılaştırmak.
Soru kökündeki 'başka bir teleskobun olmadığı' yargısı ile cümledeki 'ilk teleskop' ifadesi tam olarak örtüşmektedir.
Cevabın doğruluğunu netleştirmek.

Key Concept

Cümleden kesin yargı çıkarma sorularında 'ilk', 'tek', 'sadece', 'en' gibi sınırlandırıcı ifadeler cümlenin anlam kapsamını belirler ve kesin doğruları oluşturur.
Question 34Question

Modern sosyolojinin kurucularından kabul edilen Émile Durkheim, intiharı bireysel bir psikopatoloji olarak gören geleneksel anlayışa karşı çıkarak bu olgu üzerine sosyoloji tarihindeki ilk ampirik araştırmayı yürütmüş ve intiharın ancak toplumsal bütünleşmeyle açıklanabileceğini savunmuştur.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Sosyoloji tarihinde, Durkheim'ın çalışmasından önce intihar olgusunu ampirik yöntemlerle ele alan bir araştırma yapılmamıştır.

Answer

Sosyoloji tarihinde, Durkheim'ın çalışmasından önce intihar olgusunu ampirik yöntemlerle ele alan bir araştırma yapılmamıştır.
Cümlede Durkheim'ın intihar olgusu üzerine sosyoloji tarihindeki ilk ampirik araştırmayı yürüttüğü açıkça belirtilmiştir. Buradan hareketle, sosyoloji tarihinde ondan önce bu konuda ampirik (deneyimsel/gözleme dayalı) bir araştırmanın yapılmadığı kesin olarak çıkarılır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anahtar ifadeleri ve anlam sınırlandırıcı sözcükleri belirleme
Durkheim'ın modern sosyolojinin kurucularından biri olduğu, geleneksel anlayışa karşı çıktığı, intihar olgusu üzerine sosyoloji tarihindeki 'ilk' ampirik araştırmayı yürüttüğü ve intiharın 'ancak' toplumsal bütünleşmeyle açıklanabileceğini savunduğu tespit edilir.
Kesin yargı sorularında cümlede geçen 'ilk', 'ancak', 'tek', 'sadece' gibi sınırlandırıcı sözcükler doğru çıkarımın anahtarıdır.
2
Seçenekleri cümledeki sınırlandırıcı ifadelerle karşılaştırarak eleme yapma
Durkheim'ın çalışmasının 'ilk ampirik araştırma' olması, kendisinden önce sosyoloji tarihinde intihar üzerine ampirik bir araştırma yapılmadığını kesinleştirir. Sosyolojide ampirik yöntemleri kullanan 'ilk bilim insanı' olduğu (tüm alan için) veya geleneksel anlayışın toplumsal etkileri 'tamamen' reddettiği gibi aşırı yorumlar elenir.
Metinde verilmeyen öznel yorumların, aşırı genellemelerin ve kapsam kaymalarının elenmesi gerekir.
3
Doğru seçeneği teyit etme
Sosyoloji tarihinde Durkheim'dan önce intihar olgusunu ampirik yöntemlerle ele alan bir araştırma yapılmadığı yargısının cümleden kesin olarak çıkarılabileceği belirlenir.
Cümledeki 'ilk ampirik araştırma' ifadesi bu yargıyı doğrudan ve kesin olarak doğrular.

Key Concept

Cümleden Kesin Yargı Çıkarma ve Anlamı Sınırlandıran İfadeleri Yorumlama
Estimated Time:1m 30s
Question 35Question

17. yüzyılın başlarında teleskobun gökyüzü gözlemlerinde ilk kez kullanılmasıyla astronomi, sadece çıplak gözle yapılan sınırlı gözlemlerden kurtulmuş ve sistematik bir veri bilimine dönüşmüştür.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Teleskobun gökyüzünü incelemek için kullanılması 17. yüzyılın başlarından önceye dayanmamaktadır.

Answer

Teleskobun gökyüzünü incelemek için kullanılması 17. yüzyılın başlarından önceye dayanmamaktadır.
Teleskobun gökyüzünü incelemek için 17. yüzyılın başlarında ilk kez kullanıldığı belirtilmiştir. Bu durum, bu tarihten önce teleskobun gökyüzü gözlemleri amacıyla kullanılmadığını kesin olarak gösterir.

Step-by-Step Solution

1
Öncüldeki cümleyi ögelerine ve anlam sınırlarına göre analiz etmek.
Cümlede teleskobun gökyüzü gözlemlerinde 'ilk kez' 17. yüzyılın başlarında kullanıldığı ve bu sayede astronominin 'sadece' çıplak gözle yapılan gözlemlerden kurtulduğu tespit edilmiştir.
Cümledeki zaman, yöntem ve kapsam sınırlarını doğru belirlemek kesin yargıya ulaşmanın ilk koşuludur.
2
Seçeneklerdeki ifadelerin cümledeki anlam sınırlarını aşıp aşmadığını kontrol etmek.
Gök gözlemlerinde çıplak gözün tamamen terk edildiği, önceki çalışmaların bilimsellikten uzak olduğu, teleskobun diğer bilimlerde kullanıldığı veya astronominin diğer bilimlerden daha hızlı geliştiği yönündeki yargıların metinde karşılığı yoktur. Bu ifadeler öznel yorum ve aşırı genelleme barındırmaktadır.
Yanlış seçenekleri eleyerek metnin dışına çıkan yargıları ayıklamak gerekir.
3
Metindeki 'ilk kez' ifadesi ile zaman sınırlandırmasını eşleştirmek.
Teleskobun gökyüzü gözlemlerinde 'ilk kez 17. yüzyılın başlarında' kullanılması, bu tarihten önce gökyüzünü incelemek amacıyla teleskoptan yararlanılmadığı yargısını kesin olarak doğrular.
İlk kez yapılan bir eylemin başlangıç zamanı, öncesinde bu eylemin yapılmadığını kesin olarak ortaya koyar.

Key Concept

Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Question 36Question

19. yüzyılın ortalarında fotoğrafın icat edilmesiyle birlikte resim sanatı, nesneleri birebir yansıtma zorunluluğundan kurtularak sadece sanatçının iç dünyasını ve izlenimlerini aktardığı soyut yönelimlere ilk kez bu dönemde kapı aralamıştır.

Bu cümleden yola çıkıldığında, resim sanatında nesneleri birebir yansıtma zorunluluğunun fotoğrafın icadından önceki döneme ait bir durum olduğu yargısına kesin olarak ulaşılır.

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

Verilen cümleden yola çıkıldığında, resim sanatında nesneleri birebir yansıtma zorunluluğunun fotoğrafın icadından önceki döneme ait bir durum olduğu yargısına kesin olarak ulaşılır.
Fotoğrafın icat edilmesiyle resmin bir zorunluluktan kurtulduğunun belirtilmesi, bu zorunluluğun fotoğraf öncesinde var olduğunu kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anahtar ifadeleri ve anlam sınırlandırmalarını belirleme.
'Fotoğrafın icat edilmesiyle birlikte' ifadesi zaman sınırı çizerken, 'nesneleri birebir yansıtma zorunluluğundan kurtularak' ifadesi ise fotoğraf öncesindeki durumu dolaylı olarak belirtmektedir.
Cümlenin sunduğu mantıksal çerçeveyi doğru kurmak.
2
Kurtulma eyleminin mantıksal gerekliliğini analiz etme.
Bir zorunluluktan 'kurtulmak' için o zorunluluğun daha önce mevcut olması gerekir.
Neden-sonuç ve durum tespiti ilişkisini kurmak.
3
Ulaşılan yargı ile cümleyi karşılaştırma.
Nesneleri birebir yansıtma zorunluluğunun fotoğrafın icadından önceki döneme ait olduğu sonucuna kesin olarak ulaşılır.
Doğruluğu teyit etmek.

Key Concept

Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Estimated Time:1m 30s
Question 37Question

20. yüzyılın başlarında kuantum teorisinin geliştirilmesi, fizik dünyasında sadece atom altı parçacıkların hareketlerinin ilk kez açıklanabilmesini sağlamakla kalmamış; klasik fiziğin determinizm ilkesine dayalı evren anlayışının da ilk defa ciddi şekilde sorgulanmasının önünü açmıştır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Kuantum teorisinin geliştirilmesinden önce, atom altı düzeydeki par��acıkların hareketlerine dair bilimsel bir açıklama yapılamamıştır.

Answer

Kuantum teorisinin geliştirilmesinden önce, atom altı düzeydeki parçacıkların hareketlerine dair bilimsel bir açıklama yapılamamış olmasıdır.
Cümlede kuantum teorisinin 'atom altı parçacıkların hareketlerinin ilk kez açıklanabilmesini' sağladığı açıkça belirtilmiştir. Bu durum, kuantum teorisinden önceki dönemde bu hareketlere yönelik bilimsel bir açıklamanın yapılamadığını kesin olarak kanıtlar.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki sınırlandırıcı ve derecelendirici ifadeleri belirlemek.
'Sadece', 'ilk kez', 'ilk defa' gibi kelimelerin kullanıldığı görülmüştür.
Bu ifadeler, cümlenin anlam sınırlarını ve kesin yargıların çerçevesini çizer.
2
Kuantum teorisinin tıp veya fizik bilimindeki ilk başarısını ve etkisini incelemek.
Teorinin, atom altı parçacıkların hareketlerinin ilk kez açıklanmasını sağladığı saptanmıştır.
İlk kez açıklanma durumu, teoriden önce bu konuda herhangi bir açıklama yapılmadığı bilgisini zorunlu kılar.
3
Seçenekleri analiz ederek doğrudan çıkarılamayan veya aşırı genel yargıları elemek.
Kuantum teorisinin kesin olarak atom altı parçacıkları ilk kez açıkladığı yönündeki seçeneğin doğru olduğu teyit edilmiştir.
Diğer seçenekler, cümlede yer almayan öznel yorumlar veya aşırı genellemeler barındırmaktadır.

Key Concept

Cümleden Kesin Yargı Çıkarma
Question 38Question

"Antik Yunan tiyatrolarında sahne arkasındaki taş duvarların belirli bir açıyla inşa edilmesi, sesin sadece arka sıralardaki izleyicilere değil, tiyatronun her noktasındaki dinleyicilere eşit şekilde ulaşmasını sağlayan ilk akustik mühendislik uygulamasıdır." cümlesinden hareketle, bu uygulamadan önce tiyatrolarda sesin her yere eşit dağ��lmasını sağlayan başka bir akustik mühendislik çalışmasının yapılmadığı yargısına kesin olarak ulaşılabilir.

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

Verilen cümlede taş duvar uygulamasının sesin her noktaya eşit ulaşmasını sağlayan 'ilk akustik mühendislik uygulaması' olduğu belirtildiğinden, bu uygulamadan önce aynı sonucu veren başka bir akustik çalışmanın yapılmadığı yargısına kesin olarak ulaşılır.
Cümledeki 'ilk' ifadesi, bu uygulamadan önce sesin her yere eşit dağılmasını sağlayan başka bir çalışmanın yapılmadığını kesinleştirir. Dolayısıyla önermenin doğru olduğu yönündeki değerlendirme kesin olarak doğrudur.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anahtar ifadeleri ve anlam sınırlandırıcıları belirlemek.
Cümlede 'sadece... değil', 'eşit şekilde ulaşmasını sağlayan' ve 'ilk akustik mühendislik uygulamasıdır' ifadeleri sınırlandırıcı ögeler olarak tespit edilmiştir.
Cümleden çıkarılabilecek kesin yargıyı belirlemek için anlamın sınırlarını çizen anahtar sözcüklerin işlevini anlamak gerekir.
2
'İlk' kelimesinin cümleye kattığı anlam sınırını analiz etmek.
'İlk' ifadesi, söz konusu akustik mühendislik uygulamasının tarihsel olarak bu işlevdeki başlangıç noktası olduğunu ve öncesinde aynı amaca hizmet eden başka bir uygulamanın bulunmadığını gösterir.
Kronolojik bir öncelik-sonralık ilişkisi kurarak cümlenin kapsamını belirlemek için.
3
Elde edilen sonuç ile önermedeki yargıyı karşılaştırmak.
Önermede yer alan 'bu uygulamadan önce tiyatrolarda sesin her yere eşit dağılmasını sağlayan başka bir akustik mühendislik çalışmasının yapılmadığı' yargısı, cümledeki 'ilk uygulama' ifadesiyle tam olarak örtüşmektedir.
Yargının doğruluk değerini kesinleştirmek için.

Key Concept

Cümlede Anlam Sınırlandırma ve 'İlk' Sınırlandırıcısıyla Yargı Çıkarma
Question 39Question

Rosetta Taşı'nın 1822'de Jean-François Champollion tarafından çözülmesi, sadece Eski Mısır hiyerogliflerinin ilk kez okunmasını sağlamakla kalmamış; aynı zamanda o güne kadar yalnızca dinsel metinler üzerinden yorumlanan Nil Havzası kültürünün, günlük yaşam pratiklerine dair de özgün bilgiler sunduğunu ortaya koymuştur.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Rosetta Taşı'nın deşifre edilmesinden önceki dönemde, Nil Havzası kültürüne ilişkin değerlendirmelerin sadece dinsel içerikli metinlerle sınırlı kaldığı

Answer

Rosetta Taşı'nın deşifre edilmesinden önceki dönemde, Nil Havzası kültürüne ilişkin değerlendirmelerin sadece dinsel içerikli metinlerle sınırlı kaldığı
Doğru seçenekte belirtilen yargı, cümledeki 'o güne kadar yalnızca dinsel metinler üzerinden yorumlanan Nil Havzası kültürü' ifadesiyle birebir örtüşmektedir. Rosetta Taşı'nın çözüldüğü 1822 yılına kadar geçen süreçte Nil Havzası kültürünün dinsel metinler dışında başka bir kaynakla yorumlanmadığı, yani bu çalışmaların dinsel metinlerle sınırlandırıldığı kesin olarak çıkarılır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki zaman ve sınırlandırma bildiren ifadeleri belirlemek
'O güne kadar' ifadesi 1822 öncesini, 'yalnızca dinsel metinler üzerinden' ifadesi ise sınırlandırmayı belirtmektedir.
Kesin çıkarım sorularında bu tür anahtar sınırlandırıcı sözcükler cümlenin anlam sınırını doğrudan belirler.
2
Keşif öncesi ve sonrasındaki durum farkını analiz etmek
Keşif öncesinde (1822'den önce) Nil Havzası kültürü sadece dini metinler üzerinden yorumlanırken, keşifle birlikte günlük yaşam pratiklerine dair de özgün bilgiler elde edilmiştir.
Cümledeki 'sadece ... kalmamış; aynı zamanda ... de' yapısı, keşfin getirdiği yenilikleri karşılaştırmamızı sağlar.
3
Elde edilen çıkarımı seçeneklerle karşılaştırarak doğrulamak
Rosetta Taşı çözülmeden önce Nil Havzası kültürüne yönelik yorumların dinsel metinlerle sınırlı kaldığı yargısına ulaşılır.
Seçenekler arasından cümlede verilen sınırlandırmayı aşmayan ve öznel yorum barındırmayan tek kesin yargıyı belirlemek gerekir.

Key Concept

Cümlede anlam sınırlandırması yapan ifadelerin (yalnızca, o güne kadar vb.) tespiti ve kesin yargı çıkarma
Question 40Question

Aşağıda verilen cümle ve bu cümleye dayanılarak yapılan çıkarım dikkate alındığında, çıkarımın cümleden kesin olarak çıkarılabilecek bir yargı olup olmadığını (Doğru veya Yanlış olarak) belirleyiniz.

Cümle: İnsan beyninin dil işleme süreçlerini inceleyen nörolinguistik çalışmaları, anlamsal çözümlemenin sadece sol yarım kürede gerçekleşmediğini, sağ yarım kürenin de özellikle mecaz ve bağlam dışı anlamların kavranmasında etkin bir rol oynadığını ortaya koymuştur.

Çıkarım: Beynin sağ yarım küresi, dilin mecazlı ve bağlam dışı anlamlarını kavramada sol yarım küreye kıyasla daha baskın bir işleve sahiptir.

Show answer & explanation

Answer: False

Answer

Verilen çıkarım kesin olarak yanlıştır çünkü sağ yarım kürenin dil süreçlerindeki etkinliği belirtilmiş olsa da sol yarım küreye göre daha baskın olduğuna dair bir karşılaştırma cümlede yer almamaktadır.
Çıkarım kesinlikle yanlıştır çünkü sağ yarım kürenin anlamsal çözümlemedeki etkin rolü vurgulanmış olsa da bu işlevin sol yarım küreye kıyasla daha baskın olduğu bilgisine cümleden ulaşılamaz. Cümledeki sınırların ötesine geçilerek kıyaslama yapılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Verilen cümlenin anlam çerçevesini ve sınırlarını belirlemek.
Nörolinguistik çalışmaların, dil çözümlemesinde sadece sol değil, sağ yarım kürenin de (özellikle mecaz ve bağlam dışı anlamlarda) etkin olduğunu gösterdiği belirlenir.
Cümledeki ifadelerin sınırlarını netleştirerek dışarıdan bilgi veya öznel yorum eklenmesini önlemek.
2
Çıkarımda sunulan yargı ile cümledeki verileri karşılaştırmak.
Çıkarımda geçen 'daha baskın bir işleve sahiptir' ifadesi, cümledeki 'etkin bir rol oynadığını' ifadesiyle karşılaştırıldığında bir karşılaştırma ve derece farkı yarattığı görülür.
Çıkarımın cümledeki anlamı aşan bir anlam sınırlandırma ihlali yapıp yapmadığını tespit etmek.
3
Karşılaştırma sonucuna göre çıkarımın doğruluğunu değerlendirmek.
Cümlede herhangi bir yarım kürenin diğerine kıyasla daha baskın olduğuna dair bir ifade bulunmadığından, bu çıkarım yanlıştır.
Kesin yargı çıkarma sorularında cümlede doğrudan yer almayan kıyaslamaların yanlış kabul edilmesi kuralını uygulamak.

Key Concept

Cümleden Kesin Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma Kuralları
PreviousPage 2 / 3Next
Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Page 2 | Examkin