Examkin

Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma

45 questions

All types45Multiple choice25True / False20
Question 41Question →

Aşağıdaki cümle ve çıkarım dikkate alındığında, yapılan çıkarımın bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek bir yargı olup olmadığını (Doğru/Yanlış) belirleyiniz.

Cümle: Sanayi Devrimi sonrasında hızla makinele��en üretim süreçlerinin birey üzerindeki yabancılaştırıcı etkisini dünyada ilk kez ele alan Karl Marx olsa da bu kavramı modern sosyolojinin temel ampirik inceleme konularından biri hâline getiren sadece Émile Durkheim olmuştur.

Çıkarım: Yabancılaşma kavramını modern sosyolojinin temel ampirik araştırma alanlarından biri konumuna getiren tek sosyolog Émile Durkheim'dır.

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

Verilen çıkarım doğrudur. Cümlede kullanılan 'sadece' sınırlandırıcı edatı, yabancılaşmayı modern sosyolojinin temel ampirik inceleme konularından biri hâline getiren başka bir sosyoloğun bulunmadığını, bu kişinin yalnızca Émile Durkheim olduğunu kesin olarak kanıtlamaktadır.
Doğru olan çıkarım, kaynak cümledeki 'sadece Émile Durkheim' ifadesinin bildirdiği teklik anlamını 'tek sosyolog' söz grubuyla eksiksiz ve kesin bir biçimde karşılamaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anahtar ifadeleri ve anlam sınırlandırıcı edatları tespit etme
Cümlede Karl Marx için 'dünyada ilk kez ele alan', Émile Durkheim için ise 'temel ampirik inceleme konularından biri hâline getiren sadece Émile Durkheim olmuştur' ifadesi belirlenmiştir. Buradaki 'sadece' sözcüğü anlamı tek bir kişiye daraltmaktadır.
Cümleden yargı çıkarma sorularında kesinlik bildiren ve anlamı daraltan edatlar (sadece, yalnız, tek vb.) doğru çıkarımın sınırlarını belirler.
2
Çıkarım cümlesinin anlam sınırları ile kaynak cümlenin anlam sınırlarını karşılaştırma
Çıkarımda yer alan 'tek sosyolog' ifadesi ile cümledeki 'sadece Émile Durkheim' ifadesinin anlamsal olarak bire bir örtüştüğü saptanmıştır.
Çıkarımın doğruluğu, kaynak cümledeki anlam daraltmasının başka bir sözcük grubuyla (tek sosyolog) doğru şekilde karşılanıp karşılanmadığının kontrol edilmesiyle anlaşılır.

Key Concept

Cümleden Kesin Yargı Çıkarma ve Sınırlandırıcı Edatların Anlamı
Question 42Question →

Dil bilimci Noam Chomsky'nin 1957 yılında yayımlanan *Syntactic Structures* (Sözdizimsel Yapılar) adlı eseri, o döneme kadar dile sadece alışkanlıklar ve çevreyle etkileşim yoluyla kazanılan bir davranış olarak bakan davranışçı psikolojinin dil açıklamalarını kökten sarsan ilk çalışma olmuştur.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: 1957 yılından önce, davranışçı psikolojinin dilin edinimine dair açıklamalarını derinden sarsan bir çalışma yapılmamıştır.

Answer

1957 yılından önce, davranışçı psikolojinin dilin edinimine dair açıklamalarını derinden sarsan bir çalışma yapılmamıştır.
Cümlede, 1957 yılında yayımlanan eserin, o döneme kadar davranışçı psikolojinin dile yönelik yaklaşımlarını kökten sarsan ilk çalışma olduğu açıkça belirtilmiştir. Bu durum, 1957 öncesinde davranışçı psikolojinin dil açıklamalarını bu derece derinden sarsan başka bir çalışmanın yapılmadığı bilgisini kesin olarak sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anahtar ifadeleri ve sınırlandırmaları belirleme.
Cümlede 'o döneme kadar', 'sadece alışkanlıklar ve çevreyle etkileşim' ve 'kökten sarsan ilk çalışma' ifadeleri tespit edilmiştir.
Kesin bir yargıya varmak için cümledeki zaman ve kapsam sınırlandırmalarını doğru çözümlemek gerekir.
2
Kronolojik ve niteliksel ilişkiyi analiz etme.
Eserin 1957'de yayımlandığı ve bu tarihe kadar davranışçı psikolojinin dil açıklamalarını derinden sarsan 'ilk' çalışma olduğu belirlenmiştir. Bu durum, 1957 öncesinde aynı etkiyi yaratan başka bir çalışmanın olmadığını kesinleştirir.
Bir çalışmanın 'kökten sarsan ilk çalışma' olarak nitelendirilmesi, geçmişte benzer nitelikte ve güçte başka bir çalışmanın yapılmadığı sonucunu doğrudan doğurur.

Key Concept

Cümleden Kesin Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
Question 43Question →

Cümle: "Sanatın toplumsal işlevini yalnızca ekonomik sınıf ilişkilerine indirgeyen kaba sosyolojik yaklaşımların aksine, çağdaş sanat kuramcıları estetik deneyimin ancak bireysel algı dünyasındaki özerkliği korunduğu sürece toplumsal bir dönüşüm gücü kazanabileceğini savunmaktadır."

İfade: Bu cümleden yola çıkılarak, çağdaş sanat kuramcılarının estetik deneyimin bireysel düzeydeki özerkliği ile sanatın toplumu dönüştürme potansiyeli arasında zorunlu ve vazgeçilmez bir koşul ilişkisi kurduğu yargısına kesin olarak ulaşılır.

Show answer & explanation

Answer: True

Answer

Verilen ifade doğrudur. Cümledeki 'ancak ... sürece' ifadesi, estetik deneyimin bireysel özerkliği ile toplumsal dönüşüm potansiyeli arasında kesin bir koşul ilişkisi kurmaktadır.
Doğru yargı, cümledeki sınırlandırıcı ifadelerin ('ancak', '-diği sürece') kurduğu mantıksal çerçeveyi tam olarak yansıtmaktadır. Çağdaş sanat kuramcıları, toplumsal dönüşümü bireysel özerklik şartına bağlayarak bu iki unsur arasında zorunlu bir ilişki tanımlamışlardır.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anlam sınırlandırıcı ve koşul belirten ifadeleri tespit etme
Cümledeki 'ancak' ve '-diği sürece' ifadelerinin sınırlandırıcı bir koşul ili��kisi kurduğu belirlenmiştir.
Çağdaş sanat kuramcılarının öne sürdüğü yargının hangi şartlar altında geçerli olduğunu saptamak.
2
İfade ile cümle arasındaki anlamsal bağıntıyı karşılaştırma
Cümledeki 'özerklik korunduğu sürece toplumsal dönüşüm gücü kazanabilme' şartının, ifadedeki 'zorunlu ve vazgeçilmez bir koşul ilişkisi' tanımıyla tam olarak örtüştüğü görülmüştür.
Çıkarımın cümleden kesin olarak yapılıp yapılamayacağını mantıksal olarak doğrulamak.

Key Concept

Cümlede edat ve bağlaçlar vasıtasıyla kurulan anlam sınırlandırmalarının ve koşul-sonuç ilişkilerinin kesin yargı çıkarma amacıyla analiz edilmesi.
Estimated Time:1m 30s
Question 44Question →

18. yüzyılda John Harrison tarafından icat edilen deniz kronometresi, denizcilikte boylam hesaplamalarını son derece hassas hale getirmiş olsa da yüksek üretim maliyetleri nedeniyle, gemilerde geleneksel astronomik seyir yöntemlerinin yerini ancak bir asır sonra tamamen alabilmiştir.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Deniz kronometresi, gemilerde kullanılan geleneksel astronomik seyir yöntemlerini bütünüyle devre dışı bırakma sürecini icat edildiği yüzyılda tamamlayamamıştır.

Answer

Deniz kronometresi, gemilerde kullanılan geleneksel astronomik seyir yöntemlerini bütünüyle devre dışı bırakma sürecini icat edildiği yüzyılda tamamlayamamıştır.
Cümlede deniz kronometresinin 18. yüzyılda icat edildiği ve geleneksel yöntemlerin yerini tamamen almasının ancak bir asır sonra (19. yüzyılda) gerçekleştiği belirtilmektedir. Buradan hareketle, cihazın geleneksel yöntemleri tamamen ortadan kaldırma (yerini bütünüyle alma) sürecini kendi icat edildiği yüzyıl içinde tamamlayamadığı kesin olarak çıkarılır.

Step-by-Step Solution

1
Öncelikle öncüldeki cümlenin anlam sınırlarını ve anahtar ifadelerini belirlemek gerekir.
İcat zamanı: 18. yüzyıl. Etkisi: Boylam hesaplamalarını hassaslaştırması. Sınırlandırma: Yüksek üretim maliyeti nedeniyle geleneksel yöntemlerin yerini ancak bir asır sonra (19. yüzyılda) tamamen alabilmesi.
Cümleden çıkarılacak kesin yargının sınırlarını doğru çizmek.
2
Seçenekleri bu sınırlandırmalar doğrultusunda değerlendirmek gerekir.
Geleneksel yöntemlerin yerini tamamen almasının bir asır sürmesi, bu yer değiştirme işleminin cihazın icat edildiği 18. yüzyılda tamamlanamadığını doğrudan gösterir.
Zaman ilişkisini mantıksal olarak kurmak.
3
Diğer seçeneklerdeki aşırı genelleme veya kişisel yorum içeren ifadeleri elemek gerekir.
Denizcilerin alışkanlıkları, eski araçların varlığı veya hassasiyetin geç fark edilmesi gibi metinde yer almayan öznel yorumlar elenir.
Metin dışı bilgilerin doğru kabul edilmesini önlemek.

Key Concept

Cümleden çıkarılabilecek kesin yargıyı bulurken metinde geçen sınırlandırıcı sözcüklere ve zaman ifadelerine sadık kalmak, metin dışı yorum yapmamak.
Question 45Question →

İbnü'l-Heysem'in on birinci yüzyılda kaleme aldığı *Kitabü'l-Menazır* adlı eser, görmenin gözden çıkan ışınlarla gerçekleştiğine dair köklü antik teoriyi ilk kez deneysel olarak çürüterek sadece modern optik biliminin kurucu metni olmamış, aynı zamanda deneysel yöntemin bilim tarihindeki en belirgin öncüsü haline gelmiştir.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Show answer & explanation

Answer: Görmenin gözden çıkan ışınlarla gerçekleştiği yönündeki antik görüş, Kitabü'l-Menazır'ın kaleme alınmasından önce deneysel yollarla geçersiz kılınmamıştır.

Answer

Görmenin gözden çıkan ışınlarla gerçekleştiği yönündeki antik görüşün, Kitabü'l-Menazır'ın kaleme alınmasından önce deneysel yollarla geçersiz kılınmadığı
Cümlede yer alan 'ilk kez deneysel olarak çürüterek' ifadesi, görmenin gözden çıkan ışınlarla gerçekleştiği yönündeki antik görüşün, bu eserin yazılmasından önce deneysel yollarla geçersiz kılınmadığını kesin olarak doğrular.

Step-by-Step Solution

1
Cümledeki anahtar ifadeleri ve anlam sınırlandırmalarını tespit etmek
Cümlede 'ilk kez deneysel olarak çürüterek' ve 'en belirgin öncüsü' gibi ifadelerin belirleyici anlam sınırları çizdiği görülür.
Bu ifadeler, doğruluğu kesin olan yargıyı bulmak için gerekli olan mantıksal sınırları çizer.
2
Cümleden çıkarılabilecek kesin sonucu belirlemek
Görmenin gözden çıkan ışınlarla gerçekleştiği yönündeki antik teorinin İbnü'l-Heysem'in eseriyle 'ilk kez' deneysel olarak çürütülmesi, bu eserden önce böyle bir deneysel çürütmenin yapılmadığı sonucunu doğurur.
İlk kez gerçekleşen bir eylemin öncesinde o eylemin gerçekleşmemiş olduğu mantıksal bir zorunluluktur.
3
Çelişen veya aşırı genelleme içeren seçenekleri elemek
Diğer seçeneklerdeki 'tek eser olma', 'tüm antik teorileri çürütme', 'diğer bilimleri doğrudan hızlandırma' veya 'dikkate alınmama' gibi iddiaların cümlede karşılığının olmadığı belirlenir.
Cümlede doğrudan verilmeyen veya aşırı yorum barındıran ifadeler kesin yargı olamaz.

Key Concept

Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma
PreviousPage 3 / 3
Cümleden Yargı Çıkarma ve Anlam Sınırlandırma Practice Questions — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Page 3 | Examkin