Sözcükte Anlam

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, doğaya ait bir özelliğin insana aktarılmasıyla (doğadan insana deyim aktarması) oluşmuş bir kullanım vardır?

Ad aktarması (mecazımürsel); bir sözcüğün benzetme amac�� güdülmeden, aralarındaki yer-insan, iç-dış, sanatçı-eser, parça-bütün gibi çeşitli ilgiler dolayısıyla başka bir sözcüğün yerine kullanılmasıdır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde ad aktarması yapılmıştır?

Aşağıdaki cümlelerde koyu harflerle belirtilen sözcükleri, bu cümlelerde kazandıkları anlamları dikkate alarak sağ sütundaki karşıt (zıt) anlamlılarıyla eşleştiriniz.

Türkçede nicelik bildiren (ölçülebilen, sayılabilen, tartılabilen) sözcükler; cümledeki kullanım bağlamına göre nitelik bildiren (ölçülemeyen, nitelik gösteren) bir anlama bürünebilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu durumu örneklendiren bir kullanım vardır?

Doğadaki cansız varlıkların, hayvanların ya da makinelerin çıkardığı seslerin taklit edilmesiyle oluşan sözcükler "yansıma sözcük" olarak adland��rılır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansıma sözcük kullanılmıştır?

Bilimsel araştırmalarda doğru sonuca ulaşabilmek için her şeyden önce uygun bir yol izlemek gerekir.

Bu cümledeki altı çizili sözcüğün yerine anlamca en yakın olan sözcük aşağıdakilerden hangisidir?

Türkçede ses taklidine dayanan sözcükler (yansıma sözcükler), aldıkları yapım ekleriyle yeni kavramları karşılayacak şekilde türetilebilir. Bu türemiş kelimeler, cümle içinde niteleme işlevi görerek sıfat görevi üstlenebilir. Ancak bu belirlemeyi yaparken, ses taklidine dayanmayan görsel unsurlarla ve mecazlaşarak yansıma özelliğini yitirmiş sözcüklerle karıştırmamak gerekir.

Bu açıklamaya göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansıma kökenli bir sözcük niteleme göreviyle kullanılmıştır?

Doğadaki seslerin taklit edilmesi esasına dayanan yansıma sözcükler, cümlede isim, sıfat, zarf veya fiil gibi farklı görevlerde kullanılabilir. Ancak yansıma kökenli bazı sözcükler zamanla mecazlaşarak bu özelliklerini yitirebilir ya da bazı sözcükler yapıca yansımaya benzese de sadece görsel bir nitelik taşıdığı için yansıma kabul edilmeyebilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde yansıma bir s��zcük zarf görevinde kullanılmıştır?

Aşağıdaki cümlede kalın harflerle belirtilen sözcükte bir ad aktarması (mecazımürsel) söz konusudur:

'Klasik Türk musikisinin bu eşsiz eserini icra eden orkestra şefinin sahneye çıkmasıyla tüm salon sessizliğe büründü.'

Bu cümledeki ad aktarması, 'salon' sözcüğünün benzetme amacı güdülmeden, orada bulunan insanları karşılayacak şekilde kullanılmasıyla oluşmuştur.

Buna göre, parçada boş bırakılan yere bu anlam ilişkisini ifade eden uygun kavramı yazınız.

Aşağıdaki cümlelerde geçen terim anlamlı sözcükleri, ait oldukları bilim veya sanat dalıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Yeni bir kurgu dünyası inşa etmek isteyen romancı, tıpkı titiz bir usta gibi çalışır. Yapıtını oluştururken adeta tünelin ağzında (I) bekleyen bir kılavuz gibi okuru karşılar ve onu hikâyenin derinliklerine çeker. Anlatımda tekdüzeliğe düşmemek için olay örgüsünü farklı kanatlara (II) ayırarak zenginleştirir. Kahramanların karşılaştığı engeller, bazen dibi görünmeyen kör (III) bir kuyunun karanlığına benzer. İşte böyle anlarda yazar, karakterlerin engeller karşısında günden güne eriyen (IV) sabrını yeniden besleyecek çıkış yolları arar. Kurgunun bir saatin dişleri (V) gibi tıkır tıkır çalışması da bu çabaya bağlıdır.

Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi mecaz anlamıyla kullanılmıştır?

Aşağıdaki cümlelerde yer alan altı çizili sözcükleri, bu cümlelerdeki anlam özelliklerini dikkate alarak karşıt (zıt) anlamlıları ile eşleştiriniz.

Sanatsal yaratım, sanatçının dış dünyadan devşirdiği ham maddeyi kendi düş gücüyle harmanlamasıdır. Bu süreçte dış gerçeklik olduğu gibi değil, sanatçının estetik algısıyla dön��ştürülerek yapıta aktarılır.

Bu parçadaki 'devşirdiği' ve 'dönüştürülerek' sözcüklerinin anlamca yerini tutabilecek kullanımlar aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?

Ad aktarması (mecazımürsel), bir sözcüğün benzetme amacı güdülmeden, aralarındaki çeşitli ilişkiler (sanatçı-eser, yer-insan, iç-dış, parça-bütün vb.) aracılığıyla başka bir sözcüğün yerine kullanılmasıdır. Benzetme y��nü ağır basan aktarmalar ise deyim aktarması ya da doğrudan mecazlı söyleyiş olarak kabul edilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde ad aktarması (mecazımürsel) vardır?

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri, bulundukları cümledeki anlamlarına göre zıt (karşıt) anlamlılarıyla eşleştiriniz.

Edebî metinlerde kelimelerin duygu ve düşünceleri daha etkili kılmak amacıyla benzetme ilgisiyle başka kelimeler yerine kullanılmasına deyim aktarması (anlam aktarması) denir. Bu aktarım; insandan doğaya, doğadan insana, doğadan doğaya ve duyular arası aktarım şeklinde gerçekleşebilir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde, doğaya ait bir kavramın başka bir doğa unsuruna aktarılmasıyla (doğadan doğaya anlam aktarması) kurulmuş bir deyim aktarması vardır?

Aşağ��daki cümlelerde koyu yazılmış sözcüklerin cümledeki bağlamına göre kazandığı anlam özelliğini (nicel veya nitel) dikkate alarak boşlukları uygun kavramlarla tamamlayınız.

Sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni, soyut ve mecazi anlama mecaz anlam denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde "beslemek" sözcüğü mecaz anlamda kullanılmıştır?

Sanatçı, sıradan gerçekliği olduğu gibi aktarmaktan kaçınmalı; dilin olanaklarını sonuna kadar zorlayarak kendi hayal dünyasını okura duyurabilmelidir.

Bu cümledeki altı çizili sözün anlamca yerini tutabilecek bir kullanım aşağıdakilerin hangisinde vardır?

Bir sanat eleştirmeninin en önemli görevi, incelediği yapıtları kişisel beğenilerinden arınmış, tarafsız bir gözle değerlendirmektir.

Bu cümledeki koyu yazılmış sözcüğün yerine aşağıdakilerden hangisi getirilirse cümlenin anlamında bir değişme olmaz?