Examkin

Soru

Zorluk: KolayÇoklu Paragraf Soruları

Aşağıdaki parçaya göre soruyu cevaplayınız.

Seyirci etkisi (bystander effect), acil bir durum veya tehlike anında çevrede bulunan tanık sayısının artmasının, bireylerin yardıma başlama olasılığını düşürdüğünü ortaya koyan sosyal psikolojik bir fenomendir. Bu teoriye göre, bir olaya ne kadar çok kişi şahit olursa, her bir bireyin hissettiği sorumluluk payı o denli azalır. Psikolojide 'sorumluluğun yayılması' (diffusion of responsibility) olarak adlandırılan bu durum, bireyin 'Nasılsa başkası yardım eder.' veya 'Benden daha yetkin biri müdahale eder.' diye düşünmesine yol açar. Fenomen, ilk kez 19641964 yılında Kitty Genovese adlı kadının sokak ortasında saldırıya uğraması ve komşularının bu duruma şahit olmasına rağmen polise haber vermemesi veya geç haber vermesi üzerine araştırmacılar Bibb Latané ve John Darley tarafından bilimsel olarak incelenmiştir. Laboratuvar ortamında yapılan deneylerde de yalnız olan katılımcıların acil durumlarda müdahale etme eğiliminin, yanlarında yabancıların bulunduğu katılımcılara kıyasla anlamlı derecede yüksek olduğu görülmüştür. Ayrıca, sosyal etki faktörü de bu süreçte etkin rol oynar; bireyler çevresindekilerin eylemsizliğini görerek durumu bir tehlike olarak algılamaktan vazgeçebilirler. Dolayısıyla topluluk içinde sergilenen bu kayıtsızlık durumu, bireysel ahlaki değerlerin veya merhamet duygusunun eksikliğinden ziyade, doğrudan içinde bulunulan sosyal yapının ve grup dinamiklerinin bir sonucudur. Grup büyüklüğü arttıkça bireyin harekete geçme konusundaki tereddüdü de eş zamanlı olarak artmaktadır.

Bu parçadan hareketle "seyirci etkisi" ile ilgili aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?

  1. A
    Ortamda bulunan tanık sayısı arttıkça, bireyin üzerinde hissettiği kişisel sorumluluk payı azalır.
  2. B
    Acil durumlarda tek başına olan kişilerin müdahalede bulunma olasılığı, bir gruba dahil olanlara göre daha yüksektir.
  3. Topluluk içindeki bireylerin duyarsızlığı, temel olarak kişisel ahlak ve merhamet duygusunun eksik olmasından kaynaklanır.Cevap
  4. D
    Bireyler, çevresindeki diğer kişilerin eylemsiz kalmasını referans alarak durumu bir tehlike olarak görmekten vazgeçebilirler.
  5. E
    Gruptaki üye sayısının artması, bireyin acil bir durumda harekete geçme yönündeki kararsızlığını artırır.

Cevap

Topluluk içindeki bireylerin duyarsızlığının, temel olarak kişisel ahlak ve merhamet duygusunun eksik olmasından kaynaklandığını belirten yargı parçadan çıkarılamaz.
Doğru cevap, topluluk içindeki duyarsızlığın bireysel ahlak ve merhamet eksikliğinden kaynaklandığını savunan seçenektir. Çünkü parçanın son cümlesinde bu kayıtsızlığın bireysel ahlaki değerlerin veya merhamet duygusunun eksikliğinden ziyade, doğrudan içinde bulunulan sosyal yapının ve grup dinamiklerinin bir sonucu olduğu açıkça ifade edilmiştir. Dolayısıyla bu yargı parçadan çıkarılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünü ve parçayı dikkatlice inceleyin.
Soru kökünün olumsuz olduğunu ('çıkarılamaz') ve bizden parçayla çelişen ya da parçada değinilmeyen yargıyı bulmamızı istediğini tespit edin.
Olumsuz soru köklerinde seçeneklerin dört tanesi parça ile uyumluyken bir tanesi parça ile çelişir.
2
Parçadaki temel tezleri ve bulguları analiz edin.
Parçada 'seyirci etkisi'nin bireysel ahlaktan ziyade grup dinamikleri ve sosyal yapıyla ilişkili olduğu, grup büyüdükçe sorumluluk hissinin azaldığı ve yalnız bireylerin daha fazla yardım ettiği bulgularına ulaşın.
Seçenekleri elerken parçadaki bu anahtar kelimeleri ve bilimsel bulguları doğrudan eşleştirmek gerekir.
3
Seçenekleri parçadaki bilgilerle karşılaştırarak eleme yapın.
Duyarsızlığın kişisel ahlak ve merhamet eksikliğinden kaynaklandığını iddia eden seçeneğin parçanın son cümlesindeki 'bireysel ahlaki değerlerin veya merhamet duygusunun eksikliğinden ziyade...' ifadesiyle doğrudan çeliştiğini belirleyin.
Parçayla açıkça çelişen bu yargı, aradığımız doğru cevaptır.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce ve Olumsuz Soru Kökü Çözümleme
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Çoklu Paragraf Soruları

Bu konudan daha fazla soru