Examkin

Soru

Zorluk: KolayÇoklu Paragraf Soruları

Aşağıdaki parçaya göre soruyu cevaplayınız.

Yerleşme etkisi (Einstellung etkisi), bireyin bir problemi çözerken geçmişteki deneyimlerine ve daha önce başarılı olmuş yöntemlere aşırı bağlı kalması nedeniyle, daha basit veya daha etkili yeni çözüm yollarını görememesi durumunu ifade eden psikolojik bir olgudur. Bu zihinsel engel, insan beyninin bilgi işleme sürecinde enerji tasarrufu yapma ve tanıdık örüntüleri hızla uygulama eğiliminin doğal bir sonucudur. Zihin, daha önce işe yaramış bir yöntemi hazır bir şablon olarak saklar ve benzer bir sorunla karşılaştığında bu şablonu otomatik olarak devreye sokar. Ancak bu durum, bireyin içinde bulunduğu yeni durumun kendine özgü ayrıntılarını ve daha kestirme çözüm yollarını fark etmesini engeller.

1940’larda yapılan deneysel çalışmalarda, katılımcılara farklı hacimlerdeki kapları kullanarak belirli bir miktar su elde etmeleri istenmiştir. İlk birkaç soruda aynı karmaşık formülle çözüme ulaşan katılımcılar, daha sonra çok daha basit bir yöntemle çözülebilecek sorularla karşılaştıklarında bile eski karmaşık yöntemi kullanmaya devam etmişlerdir. Bu deney, yerleşme etkisinin zihinsel esnekliği nasıl sınırlandırdığını somut bir şekilde ortaya koymaktadır.

İş hayatından akademik çalışmalara kadar pek çok alanda karşımıza çıkan yerleşme etkisi, yenilikçi ve yaratıcı düşüncenin önündeki en büyük engellerden biridir. Uzmanlaşma arttıkça bireylerin bu etkiye kapılma olasılığı da yükselebilir; çünkü bir alandaki derin bilgi birikimi, zihinsel patikaların daha da derinleşmesine ve alternatif yolların tamamen kapanmasına neden olabilir.

Bu parçadan hareketle yerleşme etkisiyle (Einstellung etkisi) ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    Zihnin problem çözme esnasında daha az çaba sarf etme eğilimiyle ilişkili olduğuna
  2. B
    Geçmişte başarı sağlamış yöntemlerin yeni ve daha kolay çözümleri maskeleyebileceğine
  3. C
    Problem çözme sürecinde alışılagelmiş şablonların otomatik olarak kullanılmasına yol açtığına
  4. Bireyin uzmanlık düzeyi arttıkça bu etkinin üstesinden gelmesinin kolaylaştığınaCevap
  5. E
    Bireyin zihinsel esnekliğini sınırlayarak yenilikçi düşünceyi engellediğine

Cevap

Uzmanlaşmanın artmasının yerleşme etkisinin üstesinden gelmeyi kolaylaştırdığı yargısı
Metnin son paragrafında uzmanlaşma arttıkça yerleşme etkisine kapılma olasılığının yükselebileceği ve derin bilgi birikiminin alternatif yolları kapatabileceği ifade edilmiştir. Dolayısıyla uzmanlığın artmasının bu etkinin üstesinden gelmeyi kolaylaştırdığı yargısı metinle doğrudan çelişmektedir ve ulaşılamaz olan seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Metinde yerleşme etkisinin (Einstellung etkisi) tanımını ve beynin enerji tasarrufu yapma eğilimiyle ilişkisini incelemek.
Yerleşme etkisinin zihnin hazır şablonları otomatik devreye sokması ve enerji tasarrufu yapmasıyla ilişkili olduğu görülür.
Zihnin daha az çaba sarf etme eğilimiyle ilişkili seçeneğinin doğruluğunu test etmek.
2
Metinde verilen deney örneğini ve uzmanlaşma ile ilgili paragrafı analiz etmek.
Uzmanlaşma arttıkça zihinsel patikaların derinleştiği ve alternatif yolların tamamen kapandığı, dolayısıyla bu etkiye kapılma olasılığının arttığı görülür.
Uzmanlık düzeyinin artmasının bu etkiyi yenmeyi kolaylaştırıp kolaylaştırmadığını belirlemek.
3
Ulaşılan sonuçlar ile seçenekleri karşılaştırmak.
Uzmanlık arttıkça etkinin üstesinden gelmenin kolaylaştığı yönündeki yargının metinle çeliştiği saptanır.
Ulaşılamayacak olan doğru seçeneği belirlemek.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce ve Çıkarım Yapma
Bu soruyu puanla

Konular

Çoklu Paragraf Soruları

Bu konudan daha fazla soru