Soru

Zorluk: ZorMecaz Anlam

İş hayatındaki sakin ve uzlaşmacı tavrıyla bilinen proje yöneticisinin, son toplantıda yaşanan aksaklıklar karşısında bir anda parlaması salondaki herkesi şaşırttı.

Bu cümledeki 'parlamak' sözcüğünün kazandığı anlam aşağıdakilerin hangisinde vardır?

  1. A
    Genç yazar, ilk romanıyla edebiyat dünyasında bir anda parlayarak geniş bir okur kitlesine ulaştı.
  2. B
    Temizlenen büyük pencerelerden içeri giren sabah güneşiyle birlikte odadaki tüm eşyalar parlıyordu.
  3. Duruşma esnasında kendisine yöneltilen mesnetsiz iddialara daha fazla dayanamayan sanık, sert bir üslupla parladı.Cevap
  4. D
    Gece yarısı başlayan sağanak yağış sırasında gökyüzünde aniden parlayan şimşekler etrafı aydınlattı.
  5. E
    Yıllar sonra sandıktan çıkarılıp özenle cilalanan gümüş şamdanlar büfenin üzerinde parlıyordu.

Cevap

Duruşma esnasında kendisine yöneltilen mesnetsiz iddialara daha fazla dayanamayan sanık, sert bir üslupla parladı.
Öncüldeki cümlede 'parlamak' sözcüğü 'öfkelenmek, ani tepki göstermek' anlamında bir mecaz oluşturmuştur. Duruşma esnasında sanığın sert bir üslupla parladığını belirten seçenekte de aynı anlamda kullanılmıştır. Bu nedenle doğru cevap bu seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Öncüldeki cümlede geçen 'parlamak' sözcüğünün bağlam içindeki anlamını belirlemek.
'Parlamak' sözcüğü öncüldeki cümlede 'öfkelenmek, birdenbire sert ve kırıcı bir tepki göstermek' anlamında (mecaz) kullanılmıştır.
Cümlenin bütününden, sakin bir yöneticinin aksaklıklar karşısında gösterdiği ani ve beklenmedik tepkinin öfke barındırdığı anlaşılmaktadır.
2
Seçeneklerdeki 'parlamak' sözcüklerinin anlamlarını inceleyerek öncüldeki anlamla eşleşen seçeneği bulmak.
Duruşma esnasında sanığın sert bir üslupla parlamasını ifade eden seçenekteki sözcük de 'öfkelenmek, sert tepki vermek' anlamında kullanılmıştır.
Bu cümledeki kullanım, öncüldeki mecaz anlamla tam olarak örtüşmektedir. Diğer seçeneklerdeki kullanımlar ise gerçek anlamda ya da farklı bir mecaz anlamda (şöhret kazanmak gibi) kullanılmıştır.

Anahtar Kavram

Sözcüklerin bağlam içinde kazandığı mecaz anlamlar ile gerçek/yan anlamları arasındaki farkların ayırt edilmesi.
Bu soruyu puanla