Soru

Zorluk: Çok zorEş ve Yakın Anlamlı Sözcükler

Felsefi bir metni okurken yazarın savlarını yalnızca (I)açıklama yoluna gitmek, o metnin derinliğini kavramaya yetmez. Okurun, bu savların hangi mantıksal dayanaklara oturtulduğunu, yani yazarın düşüncelerini nasıl (II)temellendirme sürecinden geçirdiğini kavraması gerekir. Benzer şekilde, edebi bir eserin eleştirisinde de sadece eserin konusunu (III)yorumlama yeterli değildir; eleştirmenin yazarın estetik tercihlerini (IV)gerekçelendirme becerisi göstermesi beklenir. Aksi takdirde, ortaya konan eleştiri, nesnel bir (V)kanıtlama niteliği taşımaktan uzak, kişisel bir beğeni düzeyinde kalacaktır.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangileri anlamca birbirine en yakındır?

  1. A
    I ve III
  2. B
    II ve III
  3. II ve IVCevap
  4. D
    II ve V
  5. E
    IV ve V

Cevap

II ve IV
Metinde geçen 'temellendirme' ve 'gerekçelendirme' sözcükleri, bir düşüncenin, kararın ya da tercihin dayanaklarını, gerekçelerini ortaya koyma ortak paydasında birleşir. Felsefe ve edebiyat bağlamında bu iki kavram, bir iddiayı mantıksal veya estetik nedenlerle desteklemeyi ifade ettiği için anlamca birbirine en yakındır.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki numaralanmış sözcüklerin sözlük anlamlarını ve bağlamdaki işlevlerini belirlemek.
Sözcüklerin bağlamdaki işlevleri şu şekildedir: I. Açıklama (izah etme/aydınlatma), II. Temellendirme (dayanaklandırma), III. Yorumlama (anlamlandırma/değerlendirme), IV. Gerekçelendirme (neden gösterme), V. Kanıtlama (ispatlama).
Sözcükler arasındaki anlam ilişkilerini doğru karşılaştırabilmek için öncelikle bağlamsal sınırlarını doğru tespit etmek gerekir.
2
Sözcükler arasındaki anlamsal örtüşme derecelerini kıyaslamak.
Temellendirme (II) ve gerekçelendirme (IV) sözcüklerinin ikisi de bir savın ya da tercihin arkasındaki nedenleri, dayanakları sunma eylemini ifade eder. Diğer kavramlar ise daha farklı zihinsel süreçlere (izah etme, öznel anlamlandırma, kesin ispat) karşılık gelir.
Yakın anlamlılığı belirlerken sözcüklerin ortak anlamsal alanları paylaşıp paylaşmadığı kontrol edilmelidir.
3
En yakın olan çifti belirleyip doğru seçeneğe karar vermek.
II ve IV numaralı sözcükler anlamca en yakın ilişkisine sahiptir.
Eş ve yakın anlamlı sözcükler sorusundaki bilişsel eşleşmeyi tamamlamak.

Anahtar Kavram

Metin bağlamında yakın anlamlı kelimelerin işlevsel ve semantik ayrımını yapabilme.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla