Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorParagrafta Yardımcı Düşünce

Semmelweis refleksi, yeni gelen bir bilginin ya da kanıtın, yerleşik dogmalar, kabul görmüş inançlar veya hakim bilimsel paradigmalarla çeliştiği gerekçesiyle sorgulanmaksızın reddedilmesi eğilimini ifade eder. Terim, 19. yüzyılın ortalarında Viyana'da lohusalık humması ölümlerinin hekimlerin el hijyeni eksikliğinden kaynaklandığını fark eden ve klorlu suyla el yıkama uygulaması sayesinde ölüm oranlarını dramatik biçimde düşüren Macar hekim Ignaz Semmelweis’ın trajik öyküsünden doğmuştur. Semmelweis'ın sunduğu ampirik kanıtlar, dönemin tıp otoriteleri tarafından mikrop teorisinin henüz bilinmemesi ve hekimlerin 'hastalık yayıcı' olarak suçlanmasını gururlarına yedirememeleri nedeniyle sert bir şekilde reddedilmiştir. Bu durum, bilim dünyasında nesnel gerçekliğin karşısına dikilen bilişsel ve sosyolojik bariyerlerin ne denli güçlü olabileceğini göstermektedir. Semmelweis refleksi, sadece bireysel bir inatçılık değil; kurumsallaşmış bilgilerin ve bu bilgilerin sağladığı statülerin korunması dürtüsüyle hareket eden kolektif bir savunma mekanizmasıdır.

Bu parçadan hareketle "Semmelweis refleksi" ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    Ortaya çıkışında, deneysel olarak kanıtlanmış bir başarının tıp camiasının yerleşik inançlarıyla çelişmesi üzerine dışlanmasının rol oynadığına
  2. B
    Yeni bir bilginin reddedilmesinde, mevcut bilginin sağladığı kurumsal ayrıcalıkları ve konumları kaybetmeme güdüsünün etkili olduğuna
  3. Bilimsel alandaki yenilikçi fikirlerin benimsenmesinin önündeki tek engelin, bilimin kendi içindeki yöntem ve teori eksiklikleri olduğunaCevap
  4. D
    Nesnel gerçeklerin kabul edilmesinin, zaman zaman toplumsal ve psikolojik direnç duvarlarına çarparak gecikebildiğine
  5. E
    Dönemin tıp dünyasındaki egemen paradigmanın, Semmelweis’ın gözlemlerini açıklayacak kuramsal temellerden yoksun olmasının reddedilme sürecini kolaylaştırdığına

Cevap

Bilimsel alandaki yenilikçi fikirlerin benimsenmesinin önündeki tek engelin, bilimin kendi içindeki yöntem ve teori eksiklikleri olduğunu savunan ifadeye ulaşılamaz.
Doğru yanıt olan yargı, bilimsel yeniliklerin kabul edilmesinin önündeki tek engelin yöntem veya kuram eksikliği olduğunu iddia etmektedir. Ancak parçada, Semmelweis'ın bulgularının reddedilmesinde hekimlerin gururu, kurumsallaşmış statülerin korunması dürtüsü ve bilişsel/sosyolojik bariyerler gibi dışsal etmenlerin de belirleyici olduğu vurgulanmıştır. Dolayısıyla bu engeller tek bir boyuta indirgenemeyeceği için bu yargıya parçadan ulaşılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraftaki temel kavram olan 'Semmelweis refleksi' ve onun ortaya çıkış bağlamı analiz edilir.
Semmelweis refleksinin yeni bilgileri yerleşik inançlar nedeniyle reddetme eğilimi olduğu ve bu durumun bilişsel, sosyolojik ve kurumsal boyutları olduğu saptanır.
Paragrafın ana sınırlarını çizerek yardımcı düşünceleri doğru değerlendirmek amacıyla bu adım gereklidir.
2
Seçeneklerde verilen yargılar paragraftaki ifadelerle tek tek karşılaştırılır.
Deneysel başarının reddi, kurumsal ayrıcalıkları koruma, sosyolojik ve psikolojik direnç ile dönemin teori eksikliği gibi unsurların tamamının paragrafta yer aldığı görülür.
Yanlış seçeneklerin paragraftan doğrudan veya dolaylı olarak çıkarılabildiğini kanıtlamak için bu adım gereklidir.
3
Engellerin 'tek nedeninin' yöntemsel ve kuramsal eksiklikler olduğunu iddia eden yargı incelenir.
Paragrafta bu engelin sadece bilimsel/teorik değil, aynı zamanda hekimlerin gururu, statü koruma ve kolektif savunma gibi psikolojik ve sosyolojik nedenlerden de kaynaklandığı belirtilmiştir. Dolayısıyla bu yargı yanlıştır.
Doğru yanıtın neden doğru olduğunu kesinleştirmek için bu adım gereklidir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce (Ulaşılamayan Yargıyı Saptama)
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Paragrafta Yardımcı Düşünce

Bu konudan daha fazla soru