Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorÇoklu Paragraf Soruları

Aşağıdaki parçaya göre soruyu cevaplayınız.

Semmelweis refleksi, yerleşik inançlarla veya kabul görmüş paradigmalarla çelişen yeni bir bilginin, doğruluğuna dair güçlü kanıtlar bulunsa dahi, sorgulanmaksızın ve doğrudan reddedilmesi eğilimini ifade eder. Terim, adını 19. yüzyılın ortalarında Viyana Genel Hastanesinde görev yapan Macar hekim Ignaz Semmelweis’tan alır. Semmelweis, lohusalık hummasından kaynaklanan anne ölümlerinin, hekimlerin otopsilerden çıkıp ellerini dezenfekte etmeden doğumlara girmesiyle ilişkili olduğunu fark etmiş ve klorlu kireç çözeltisiyle el yıkama uygulamasını başlatarak ölüm oranlarını radikal biçimde düşürmüştür. Ancak bu ampirik başarı, dönemin tıp otoriteleri tarafından coşkuyla karşılanmak yerine sert bir dirençle reddedilmiştir. Zira bu keşif hem hastalıkların vücut sıvılarındaki dengesizliklerden kaynaklandığı yönündeki yerleşik tıp kuramlarıyla çelişiyor hem de saygın hekimlerin ölüm saçtığı imasını taşıyordu. Dolayısıyla Semmelweis’ın kuramı, bilimsel yetersizliğinden değil, mevcut bilişsel şemaları ve mesleki statüleri tehdit ettiği için sistem dışına itilmiştir. Günümüzde bu refleks, bilimin ötesinde, bireysel veya kurumsal düzeyde statükoyu koruma dürtüsünün rasyonel kanıtların önüne geçmesini açıklayan sosyo-psikolojik bir olgu olarak ele alınmaktadır.

Bu parçaya göre Semmelweis refleksinin ortaya çıkmasındaki temel belirleyici aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Bilim dünyasındaki köklü değişimlerin, ancak yeni nesil araştırmacıların eski otoritelerin yerini almasıyla gerçekleşebileceği inancı.
  2. B
    Bilimsel ilerlemeyi hızlandırmak amacıyla tıp dünyasındaki tüm yerleşik dogmaların ve otoriter yapıların sistematik olarak tasfiye edilmek istenmesi.
  3. Bilişsel ve konumsal konfor alanını koruma dürtüsünün, doğrulanabilir yeni verilerin kabul edilmesini engellemesi.Cevap
  4. D
    Ortaya atılan yeni fikirlerin, dönemin otoriteleri tarafından kıskançlık ve kişisel husumet gibi duygusal gerekçelerle dışlanmas��.
  5. E
    Bilim insanlarının, fiziksel hastalıkların yayılmasını önlemek amacıyla kendi aralarında mesleki sınırlar çizerek bilgi paylaşımını kısıtlamaları.

Cevap

Bilişsel ve konumsal konfor alanını koruma dürtüsünün, doğrulanabilir yeni verilerin kabul edilmesini engellemesi
Doğru seçenek olan 'Bilişsel ve konumsal konfor alanını koruma dürtüsünün, doğrulanabilir yeni verilerin kabul edilmesini engellemesi' ifadesi metinle tam olarak örtüşmektedir. Metnin son kısımlarında Semmelweis’ın getirdiği yeniliğin 'mevcut bilişsel şemaları ve mesleki statüleri tehdit ettiği için sistem dışına itildiği' ve bu durumun 'statükoyu koruma dürtüsünün rasyonel kanıtların önüne geçmesi' olduğu açıkça belirtilmiştir. Buradaki bilişsel şemalar ve mesleki konumlar 'bilişsel ve konumsal konfor alanını'; rasyonel kanıtlar ise 'doğrulanabilir yeni verileri' karşılar.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki ana kavramı ve Semmelweis refleksinin tanımını belirleme
Semmelweis refleksi; doğruluğu kanıtlansa bile yerleşik inançlarla çelişen yeni bilginin doğrudan reddedilmesidir.
Sorunun kökünde sorulan 'temel belirleyici' etkeni bulabilmek için önce bu refleksin hangi şartlar altında ve niçin ortaya çıktığını anlamak gerekir.
2
Reddedilme gerekçelerini gösteren anahtar ifadeleri metinden süzme
Hekimlerin kendi teorileriyle çelişmesi, 'hekimlerin ölüm saçtığı iması' (saygınlık/statü tehdidi), 'mevcut bilişsel şemaları ve mesleki statüleri tehdit etmesi' ve 'statükoyu koruma dürtüsü' tespit edilir.
Semmelweis'ın ampirik (deneysel/doğrulanabilir) başarısının neden reddedildiğini açıklayan sosyo-psikolojik nedenleri doğrudan metinden çekip çıkarmak gerekir.
3
Seçeneklerdeki ifadeleri kavramsal olarak eşleştirme ve çeldiricileri eleme
Bilişsel şemalar ve mesleki statü 'bilişsel ve konumsal konfor alanı' ile; ampirik başarı ve rasyonel kanıtlar ise 'doğrulanabilir yeni veriler' ile eşleşir. Kişisel husumet veya tıp dogmalarının kasıtlı tasfiyesi gibi dışsal yorumlar elenir.
Kavramsal örtüşmeyi doğrulayarak rasyonel ve metne dayalı en güçlü çıkarımı kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Çoklu Paragraf Soruları - Metin ve Kavram Analizi
Bu soruyu puanla

Konular

Çoklu Paragraf Soruları

Bu konudan daha fazla soru