Soru

Zorluk: OrtaÜç ve Çoklu Değişkenli Kurgular

Bir kitap fuarında Orhan, Pelin, Rıza, Sibel ve Turgut adlı yazarlar; roman, şiir ve deneme türlerindeki yeni kitaplarını A veya B yayınevlerinden birinde bastırmışlardır. Yazarların kitap türleri ve çalıştıkları yayınevleri ile ilgili şunlar bilinmektedir:

* Her yazar sadece bir kitap bastırmıştır ve bu kitap sadece bir yayınevi tarafından basılmıştır.
* Her kitap türünden en az 11 kitap basılmıştır.
* A Yayınevi toplam 22, B Yayınevi toplam 33 yazarın kitabını basmıştır.
* Roman türündeki kitapların tamamı B Yayınevi tarafından basılmıştır.
* Sibel ve Turgut aynı yayıneviyle çalışmıştır ancak kitaplarının türleri farklıdır.
* Orhan, B Yayınevi'nden şiir türünde bir kitap çıkarmıştır.
* Rıza'nın kitabı deneme türündedir.

* Pelin ve Turgut'un kitapları aynı türdedir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle doğrudur?

  1. A
    Pelin'in kitabı deneme türündedir.
  2. B
    Turgut'un kitabı şiir türündedir.
  3. Rıza'nın kitabı A Yayınevi tarafından basılmıştır.Cevap
  4. D
    Pelin ve Rıza'nın kitapları aynı türdedir.
  5. E
    Sibel, A Yay��nevi ile çalışmıştır.

Cevap

Rıza'nın kitabı A Yayınevi tarafından basılmıştır.
Yapılan mantıksal analiz sonucunda, Sibel ve Turgut'un B Yayınevi'nde çalıştığı, Pelin ve Rıza'nın ise A Yayınevi ile çalıştığı kesin olarak çıkarılmaktadır. Rıza'nın kitabı deneme türünde olup A Yayınevi tarafından basılmıştır. Bu bilgi her iki olası senaryoda da değişmediği için kesinlikle doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Yayınevlerinin kontenjanların�� ve Orhan'ın durumunu belirleme
A Yayınevi toplam 22, B Yayınevi toplam 33 yazarın kitabını basacaktır. Orhan kesin olarak (B Yayınevi, Şiir) şeklinde yerleşir.
Soruda verilen doğrudan ve kesin olan bilgileri tabloya yerleştirerek kurguyu başlatmak.
2
Sibel ve Turgut'un yayınevini belirleme
Sibel ve Turgut kesinlikle B Yayınevi ile çalışmaktadır. Dolayısıyla Pelin ve Rıza ise A Yayınevi ile çalışmaktadır.
Sibel ve Turgut A Yay��nevi ile çalışsaydı, A Yayınevi'nin 22 kitaplık kontenjanı dolardı. Bu durumda Orhan, Pelin ve Rıza B Yayınevi ile çalışmak zorunda kalırdı. Romanların tamamı B Yayınevi'nde basıldığı için en az bir roman B'de olmalıdır. Ancak Pelin ve Turgut'un kitapları aynı türde olduğundan Pelin roman yazamaz (yazarsa Turgut da roman yazmalıdır fakat Turgut A'dadır ve bu durum çelişki yaratır). Orhan şiir, Rıza ise deneme yazdığı için B yayınevinde roman yazacak yazar kalmazdı. Bu çelişkiyi önlemek için Sibel ve Turgut kesinlikle B Yayınevi'nde olmalıdır.
3
Yazarların kitap türlerini belirleme
Sibel'in kitabı kesinlikle romandır. Pelin ve Turgut'un kitapları ise ya deneme ya da şiir türündedir.
B Yayınevi'nde Orhan (Şiir), Sibel ve Turgut bulunmaktadır. Roman türü kesinlikle B'de basılacağına göre Sibel ya da Turgut'tan biri roman yazmalıdır. Turgut roman yazarsa Pelin de roman yazmak zorundadır, fakat Pelin A Yayınevi'nde olduğundan bu durum romanların tamamının B'de basılması kuralıyla çelişir. Dolayısıyla Turgut roman yazamaz, roman yazan kişi kesinlikle Sibel'dir. Geriye kalan Pelin ve Turgut ise aynı türde (şiir veya deneme) kitap yazmışlardır.
4
Olası senaryoları analiz etme ve doğruluğu kesin olan seçeneği saptama
Birinci senaryoda Pelin ve Turgut deneme yazarken ikinci senaryoda şiir yazmaktadır. Her iki senaryoda da Rıza kesin olarak A Yayınevi ile çalışmaktadır ve kitabı deneme türündedir.
Tablodaki tüm olasılıkları netleştirerek seçeneklerin kesinlik durumunu kontrol etmek.

Anahtar Kavram

Üçlü değişken içeren eşleştirme kurgularında ortak yayınevi ve tür kısıtlamalarına göre olası durum analizi yapılması.
Bu soruyu puanla