Examkin

Soru

Zorluk: ZorÇoklu Paragraf Soruları

I ve II. sorular�� aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.

Akustik ekoloji, canlıların çevreleriyle kurdukları ilişkileri işitsel boyut üzerinden inceleyen disiplinler arası bir çalışma alanıdır. Temelleri 1960’ların sonunda R. Murray Schafer ve ekibi tarafından atılan bu yaklaşım, endüstrileşmenin ses ortamları üzerindeki tahribatına dikkat çekmeyi amaçlar. Küreselleşme ve plansız kentleşmenin bir sonucu olarak ortaya çıkan endüstriyel gürültü kirliliği, yalnızca işitme sağlığını tehdit etmekle kalmayıp bireylerin mekânla kurduğu psikolojik bağı zedelemektedir. Doğal çevrelerin sunduğu heterojen ve dinamik ses manzaraları; örneğin yaprak hışırtıları, kuş cıvıltıları ya da su şırıltıları, insan beynindeki varsayılan mod ağını (default mode network) etkinleştirerek bilişsel yenilenmeye imkân tanır. Buna karşın modern kentlerin tekdüze, homojen ve yüksek desibelli uğultusu, zihni sürekli bir tehdit algısı altında tutarak stres mekanizmalarını harekete geçirir. Akustik ekoloji araştırmacıları, günümüz mimari ve kentsel tasarım pratiklerinde sesin estetik ve işlevsel boyutunun ihmal edildiğini belirterek kentsel peyzajlarda 'sessizlik cepleri' ve işitsel koridorlar oluşturulması gerektiğini savunmaktadır. Buradaki sessizlik kavramı, sesin fiziksel olarak mutlak yokluğu anlamına gelmez. Aksine sessizlik; insanın kendi iç sesini duyabildiği, dış dünyadaki seslerin ise belirli bir hiyerarşik düzen ve anlam çerçevesinde algılanabildiği estetik ve psikolojik bir denge durumunu ifade eder. Dolayısıyla ses manzaralarının korunması, sanıldığının aksine biyolojik bir lüks değil, kentsel yaşamda zihinsel bütünlüğün sürdürülebilmesi adına atılması gereken hayati bir adımdır.

I. Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

  1. A
    Doğal seslerin insan zihni üzerindeki yenileyici etkisi, beyindeki belirli ağların aktif hâle gelmesiyle ilişkilidir.
  2. B
    Endüstriyel gürültü, zihnel boyutta bir tehdit unsuru olarak algılanarak vücutta fizyolojik stres tepkilerine yol açar.
  3. C
    Akustik ekoloji yaklaşımı, sanayileşmenin ses çevreleri üzerindeki olumsuz etkilerine karşı bir farkındalık yaratma amacıyla ortaya çıkmıştır.
  4. Modern kentsel tasarımlarda işitsel koridorların ve sessizlik ceplerinin yaygınlaşması, endüstriyel gürültünün fiziksel olarak tamamen yok edilmesine bağlıdır.Cevap
  5. E
    Kent yaşamında ses manzaralarının korunması, geçici bir rahatlama sunan lüks bir faaliyet olmaktan ziyade zihinsel sağlık için zorunluluktur.

Cevap

Modern kentsel tasarımlarda işitsel koridorların ve sessizlik ceplerinin yaygınlaşmasının endüstriyel gürültünün fiziksel olarak tamamen yok edilmesine bağlı olduğu yargısı parçadan çıkarılamaz.
Parçada sessizlik kavramının sesin fiziksel olarak mutlak yokluğu anlamına gelmediği, aksine dış dünyadaki seslerin belirli bir hiyerarşik düzen ve anlam çerçevesinde algılanabildiği estetik ve psikolojik bir denge olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla sessizlik ceplerinin veya işitsel koridorların inşası gürültünün tamamen yok edilmesine bağlı değildir. Bu nedenle modern kentsel tasarımlarda işitsel koridorların ve sessizlik ceplerinin yaygınlaşmasının endüstriyel gürültünün fiziksel olarak tamamen yok edilmesine bağlı olduğunu savunan seçenek parçadan çıkarılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünün analiz edilmesi
Sorunun olumsuz bir soru köküne sahip olduğu ve parçada doğrudan veya dolaylı olarak yer almayan seçeneğin bulunması gerektiği belirlenmiştir.
Olumsuz soru köklerinde seçeneklerin parçadaki ifadelerle birebir eşleştirilmesi ve çıkarılamayacak ifadenin tespit edilmesi gerekir.
2
Seçeneklerin parça içeriğiyle karşılaştırılması
Doğal seslerin beynin varsayılan mod ağını etkinleştirdiği, gürültünün stres mekanizmasını uyardığı, akustik ekolojinin endüstrileşmenin ses ortamındaki tahribatına dikkat çekmeyi amaçladığı ve ses manzaralarının korunmasının zihinsel bütünlük için bir zorunluluk olduğu bilgileri parçadaki ifadelerle doğrudan eşleşmiştir.
Parçadaki temel argümanların seçeneklerle tutarlılığını test etmek doğru cevaba ulaşmayı kolaylaştırır.
3
Çelişen yargının tespit edilmesi
Yazarın sessizlik tanımında sessizliğin mutlak ses yokluğu olmadığını belirtmesine rağmen, seçenekte işitsel koridorlar ve sessizlik cepleri oluşturmanın endüstriyel gürültünün fiziksel olarak tamamen yok edilmesine bağlı olduğunu iddia etmesi parçadaki sessizlik tanımıyla çelişmektedir.
Parçada açıkça reddedilen veya tanımla çelişen bir varsayımın seçenekte doğru gibi sunulması, ulaşılamayacak yargıyı oluşturur.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce ve Olumsuz Soru Kökleri
Bu soruyu puanla

Konular

Çoklu Paragraf Soruları

Bu konudan daha fazla soru