Examkin

Soru

Zorluk: KolayÇoklu Paragraf Soruları

Aşağıdaki parçaya göre soruyu cevaplayınız.

Bilişsel çelişki kuramı, 1957 yılında sosyal psikolog Leon Festinger tarafından ortaya atılmış ve o günden bu yana insan davranışlarını açıklamada sıklıkla kullanılmıştır. Bu kuram, bireyin sahip olduğu inançlar, değerler veya tutumlar ile sergilediği davranışlar arasında bir uyumsuzluk meydana geldiğinde yaşadığı zihinsel rahatsızlık ve huzursuzluk durumunu tanımlar. Festinger’a göre, insanlar zihinsel olarak içsel bir tutarlılık ve denge arayışı içindedirler. Bir kişi kendi inançlarıyla çelişen bir eylemde bulunduğunda (örneğin, sigaranın sağlığa son derece zararlı olduğunu bildiği hâlde sigara içmeye devam ettiğinde) içsel bir gerilim yaşar. Yaşanılan bu psikolojik gerilim, bireyi çelişkiyi azaltmaya ve yeniden zihinsel denge kurmaya zorlar. Çelişkiyi çözmek amacıyla birey genellikle üç yoldan birini seçer: Davranışını değiştirmek, çelişkiye neden olan inancı veya tutumu değiştirmek ya da mevcut davranışını haklı çıkaracak yeni bilişsel unsurlar yani bahaneler eklemek. Örneğin, sigara içen kişi 'sigara stresimi azaltıyor' diyerek yeni bir gerekçe üretebilir veya 'az içiyorum, o yüzden zarar vermez' şeklinde inancını esnetebilir. Bilişsel çelişkiyi azaltma çabası, insanların kendi kararlarını rasyonalize etme ve kendilerini haklı çıkarma eğilimlerinin temelini oluşturur. Sonuç olarak bu durum, bireyin nesnel gerçekliği çarpıtmasına ve mantıkl�� davranmak yerine sadece mantığa büründürücü bir tutum sergilemesine yol açabilir.

Bu parçaya göre, bilişsel çelişki yaşayan bir kişinin bu çelişkiyi azaltmak veya ortadan kaldırmak için başvurabileceği yöntemlerden biri aşağıdakilerden hangisi olamaz?

  1. A
    Davranışını değiştirerek inançlarıyla uyumlu hâle getirmek
  2. B
    Çelişkiye neden olan inanç veya tutumlarını değiştirmek
  3. C
    Sergilediği davranışı haklı gösterecek yeni bahaneler veya gerekçeler üretmek
  4. Çelişkili durumu kabullenip bu durumun yarattığı zihinsel gerilimi olduğu gibi sürdürmekCevap
  5. E
    İnancını esneterek sergilediği davranışın aslında o kadar da zararlı olmadığını savunmak

Cevap

Çelişkili durumu kabullenip bu durumun yarattığı zihinsel gerilimi olduğu gibi sürdürmek
Doğru cevap, çelişkili durumu kabullenip bu durumun yarattığı zihinsel gerilimi olduğu gibi sürdürmektir. Parçada, bilişsel çelişkiyle karşılaşan bireyin zihinsel denge kurma arayışında olduğu ve yaşadığı psikolojik gerilimin onu bu çelişkiyi azaltmaya 'zorladığı' ifade edilmiştir. Dolayısıyla gerilimi aynen sürdürmek, çelişkiyi azaltma yöntemlerinden biri olamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki olumsuz ifadeye dikkat edilerek paragrafta bilişsel çelişkiyi azaltmak için sunulan yöntemler belirlenir.
Paragrafta çelişkiyi azaltmak için üç temel yol sunulduğu görülür: davranışı değiştirmek, inanç/tutumu değiştirmek ve yeni bilişsel unsurlar/bahaneler eklemek.
Bireyin çelişkiyi çözmek için hangi stratejilere başvurduğunu tespit etmek.
2
Seçeneklerde verilen yöntemler, paragraftaki bu üç yolla ve verilen örneklerle karşılaştırılır.
Davranışını inançlarla uyumlu kılmak (davranış değişikliği), inançları değiştirmek (tutum değişikliği), bahane üretmek ve inancı esnetmek (yeni bilişsel unsurlar ekleme) parçadaki yöntemlerle birebir eşleşir.
Hangi seçeneklerin parçada geçen yöntemler olduğunu doğrulamak.
3
Parçada yer almayan veya çelişkiyi azaltma amacına ters düşen seçenek belirlenir.
Çelişkili durumu kabullenip gerilimi sürdürmek, bireyin denge kurma ve çelişkiyi azaltma yönündeki içsel zorunluluğuna aykırıdır ve parçada bu yönde bir yöntemden bahsedilmemiştir.
Doğru cevaba ulaşmak.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce (Olumsuz Soru Kökü)
Bu soruyu puanla

Konular

Çoklu Paragraf Soruları

Bu konudan daha fazla soru