Soru

Zorluk: ZorYakın Anlamlı Cümleler (Cümle Eşleştirme)

“Bilimsel kuramların kalıcılığı, olguları mutlak bir kesinlikle açıklama iddiasında bulunmalarından ziyade, yeni bulgular ışığ��nda kendi sınırlarını sorgulayabilme ve değişim rüzgarlarına karşı esneyebilme yetenekleriyle doğru orantılıdır.”

Bu cümleye anlamca en yakın cümle aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Yeni bulgular elde etmek amacıyla kendi hipotezlerini sürekli gözden geçiren bilimsel çalışmalar, en nihayetinde doğadaki mutlak doğrulara ulaşmayı hedefler.
  2. B
    Bilimsel teorilerin sürekli revize edilmesi, onların hiçbir zaman kesin gerçeği açıklayamayacağını ve bu yüzden kalıcı bir değere ulaşamayacağını gösterir.
  3. Bir bilimsel teorinin geçerliliğini koruması, doğadaki olayları değişmez gerçekler olarak sunmasına değil, karşılaştığı yeni veriler doğrultusunda kendi eksikliklerini eleştirebilme ve kendini güncelleyebilme kapasitesine bağlıdır.Cevap
  4. D
    Bilimsel kuramların ömrü, karmaşık doğa olaylarını yalın bir anlatımla açıklayarak değişen okuyucu kitlesinin beklentilerine cevap verebilmelerine bağlıdır.
  5. E
    G��zlem ve deneylere dayanan bilimsel yasalar, doğrulukları ispatlandığı andan itibaren yeni araştırma sonuçlarına karşı kendilerini savunma gücü kazanırlar.

Cevap

Bir bilimsel teorinin geçerliliğini koruması, doğadaki olayları değişmez gerçekler olarak sunmasına değil, karşılaştığı yeni veriler doğrultusunda kendi eksikliklerini eleştirebilme ve kendini güncelleyebilme kapasitesine bağlıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, soru kökündeki cümlenin içerdiği anlamsal ögeleri ve bu ögeler arasındaki ilişkiyi tam olarak yansıtmaktadır. Soru kökündeki 'bilimsel kuramların kalıcılığı' ifadesi 'bir bilimsel teorinin geçerliliğini koruması' ile; 'olguları mutlak bir kesinlikle açıklama iddiasında bulunmamak' ifadesi 'doğadaki olayları değişmez gerçekler olarak sunmamak' ile; 'yeni bulgular ışığında kendi sınırlarını sorgulayıp esneyebilmek' ise 'karşılaşılan yeni veriler doğrultusunda eksiklikleri eleştirip kendini güncellemek' ile eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki cümlenin temel yargısını ve kavramsal bileşenlerini tespit etmek.
Cümledeki ana fikir: Bilimsel teorilerin uzun ömürlü (kalıcı) olmasının, kesin doğrular sunmalarına değil, yeni veriler ışığında kendilerini sorgulayıp esnetebilmelerine bağlı olduğudur.
Cümlenin anlamsal iskeletini çıkararak seçeneklerde aranacak eş değer yargıları belirlemek.
2
Seçenekleri, orijinal cümledeki 'kesinlik iddiasından uzak durma' ve 'yeni bulgulara göre kendini güncelleyebilme' koşulları açısından analiz etmek.
Doğru cevapta yer alan 'geçerliliğini koruma', 'değişmez gerçekler olarak sunmama' ve 'yeni verilerle eksikliklerini eleştirip kendini güncelleme' ifadelerinin soru köküyle tamamen eşleştiği görülür.
Orijinal cümledeki anlamı farklı kelimeler ve benzer bir mantıksal kurguyla aktaran ifadeyi saptamak.
3
Çeldiricilerdeki anlam kaymalarını, yanlış amaç-sonuç ilişkilerini ve aşırı yorumları saptayarak elemeleri gerçekleştirmek.
Diğer seçeneklerin mutlak doğruları hedefleme, üslup özelliklerine odaklanma veya yeni verilere karşı direnç gösterme gibi anlamca uzak veya zıt durumları savunduğu belirlenir.
Doğru cevabın doğruluğunu teyit etmek ve çeldiricilerin neden elendiğini netleştirmek.

Anahtar Kavram

Cümleler Arası Anlamsal İlişkiler ve Yakın Anlamlılık
Bu soruyu puanla