Batık maliyet yanılgısı; bireyin geçmişte yaptığı zaman, para veya emek yatırımını geri kazanamayacak olmasına rağmen sırf bu yatırımı yapmış olduğu için mevcut eylemini veya kararını sürdürme eğilimidir. İktisadi açıdan rasyonel bir karar verici, geçmişteki kayıpları göz ardı edip gelecekteki olası fayda ve maliyetlere odaklanmalıdır. Ancak insan psikolojisi, yapılan yatırımı ziyan etmeme dürtüsüyle hareket ederek rasyonel kararlar almayı zorlaştırır.
Bu yanılgının temelinde kayıptan kaçınma ve kendini haklı çıkarma arzusu yatar. İnsanlar geçmişteki hatalı kararlarıyla yüzleşmektense, başarısızlığı kabullenmeyi geciktirmeyi tercih ederler. Örneğin, bilet parasını ödediği için sıkıcı bir filmi sonuna kadar izleyen bir seyirci ya da verimsiz bir projeye sırf geçmiş yatırımları nedeniyle ek bütçe ayıran bir yönetici bu durumun kurbanıdır. Sonuç olarak batık maliyet yanılgısı, bireyleri ve kurumları daha büyük zararlara sürükleyen bir kısır döngü yaratır.
Bu parçadan hareketle "batık maliyet yanılgısı"na düşen bir bireyin davranışı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
- AGelecekteki olası kazanımları, geçmişte yapılan harcamalardan daha üstün tutarak hareket eder.
- BKararlarını nesnel verilere dayandırmak yerine tamamen şansa bırakmayı tercih eder.
- Geçmişte harcadığı kaynakların boşa gitmesini engellemek amacıyla mantıklı olmayan kararları sürdürme eğilimi gösterir.Cevap
- DKarşılaşacağı olası zararları en aza indirmek için riskli yatırımlardan tamamen uzak durur.
- EBaşarısızlığı baştan kabullenerek geçmişteki tüm kayıpları birer tecrübe olarak değerlendirir.