Hawthorne etkisi, bireylerin kendilerini izleyen veya gözlemleyen birilerinin varlığından haberdar olduklarında, normalde sergiledikleri davranışları ve üretkenlik seviyelerini değiştirme eğilimini ifade eden psikolojik ve sosyolojik bir fenomendir. İlk olarak 1920'li ve 1930'lu yıllarda bir fabrikada gerçekleştirilen üretkenlik araştırmalarında fark edilen bu durum; ışıklandırma gibi fiziksel çalışma koşullarının iyileştirilmesinden ziyade, işçilerin kendileriyle ilgilenildiğini ve önemsendiklerini hissetmelerinden ötürü motivasyonlarının arttığını ortaya koymuştur. Gözlemlendiklerini bilen çalışanlar, kendilerini daha değerli hissetmiş ve bu his iş verimliliğine doğrudan olumlu yansımıştır. Ancak araştırmalar, bu etkiyle ortaya çıkan olumlu davranış değişikliklerinin kalıcı olduğunu garanti etmediğini; genellikle gözlem süreci sona erdiğinde bireylerin eski alışkanlıklarına döndüğünü göstermektedir. Günümüzde bu kavram; eğitimden sağlığa kadar pek çok alanda araştırmacıların veri toplarken karşılaşabileceği sapmaları açıklamakta kullanılır.
Bu parçadan hareketle Hawthorne etkisiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
- ABireylerin kendilerini özel hissetmelerinin ve önemsendiklerini düşünmelerinin iş performansını artırdığına
- BGözlem altında olmanın yarattığı davranışsal değişimin kalıcı bir nitelik taşımadığına
- Fiziksel çalışma koşullarının kalitesinin artırılmasının, verimlilik artışını sürekli kılmanın en önemli arac�� olduğunaCevap
- DGözlemlenme bilincinin, bireylerin olağan davranış kalıplarında farklılaşmaya yol açtığına
- EEğitim ve sağlık gibi farklı alanlardaki bilimsel çalışmalarda ortaya çıkabilecek veri sapmalarını açıklamada kullanıldığına