Examkin

Cümlede Anlam

192 soru

Tüm türler192Çoktan seçmeli182Sıralama10
Soru 181Soru →

1994 yılından beri her yıl aralıksız olarak düzenlenen ve yalnızca genç yeteneklerin katılımına açık olan uluslararası piyano festivalinde, bu yıl ilk kez bir Türk piyanist büyük ödülü kazandı.

Bu cümleden çıkarılabilecek kesin yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Festivalin geçmişteki hiçbir organizasyonunda büyük ödül bir Türk piyaniste verilmemiştir.

Cevap

Festivalin geçmişteki hiçbir organizasyonunda büyük ödülün bir Türk piyaniste verilmemiş olması
Cümlede bu yıl büyük ödülü 'ilk kez' bir Türk piyanistin kazandığı açıkça belirtilmiştir. Bu ifade, festivalin geçmişteki tüm yıllarında düzenlenen organizasyonlarında büyük ödülü kazananlar arasında hiçbir Türk piyanistin yer almadığını kesin olarak ortaya koymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Öncül cümleyi temel ögelerine ayırarak verilen bilgileri tespit etmek.
Festivalin 1994'ten beri her yıl kesintisiz yapıldığı, uluslararası olduğu, sadece genç yeteneklere açık olduğu ve bu yıl ilk kez bir Türk piyanistin büyük ödülü kazandığı bilgileri elde edilir.
Cümledeki net bilgileri belirleyerek seçenekleri bu bilgilere göre test etmek gerekir.
2
Seçenekleri cümledeki bilgilerle karşılaştırarak yorum veya varsayım içeren şıkları elemek.
Geçmişte katılım olup olmadığı, festivalin yapıldığı yerler, kazanan kişinin en genç olup olmadığı ve 1994 öncesi durum hakkında bilgi olmadığı için bu seçenekler elenir.
Kesin yargı sorularında cümlede doğrudan yer almayan hiçbir bilgi veya çıkarım doğru kabul edilemez.
3
'İlk kez' ifadesinin mantıksal sonucunu değerlendirmek.
Bu yıl ilk kez bir Türk piyanistin büyük ödülü kazanmış olması, geçmiş yıllardaki festival organizasyonlarında hiçbir Türk piyanistin bu ödülü kazanamadığı sonucunu kesin olarak doğurur.
'İlk kez' kelimesi geçmişte bu olayın hiç gerçekleşmediğini kesin olarak gösterir.

Anahtar Kavram

Cümleden Çıkarılabilecek Kesin Yargı
Soru 182Soru →

Sanatçı, eserlerinde toplumsal gerçekliği doğrudan aktarmayı hedeflemez; ---- onun amacı dünyayı olduğu gibi kopyalamak değil, kendi süzgecinden geçirerek ----.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: çünkü - yeniden yaratmaktır

Cevap

çünkü ve yeniden yaratmaktır ifadelerinin sırasıyla getirildiği seçenektir.
Doğru yanıt 'çünkü' ve 'yeniden yaratmaktır' ifadelerinin kullanıldığı seçenektir. Cümlenin ilk kısmında sanatçının gerçekliği doğrudan aktarmayı hedeflemediği belirtilmiş, hemen ardından gelen kısımda ise bunun gerekçesi ('çünkü' ile başlayarak) açıklanmıştır. İkinci boşluktan önce yer alan 'kopyalamak değil, kendi süzgecinden geçirerek' ifadesi, kopyalamanın zıttı olan sanatsal üretimi yani 'yeniden yaratmayı' gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin genel anlamını ve bağlaç ilişkilerini analiz etmek.
İlk boşluktan önceki ve sonraki ifadelerin birbirini açıklayan nitelikte olduğu, dolayısıyla bir gerekçe/neden bildiren bağlaca ihtiyaç duyulduğu belirlenmiştir.
Cümledeki 'hedeflemez' ve 'onun amacı kopyalamak değil' ifadeleri birbirini desteklemektedir, aralarında karşıtlık yoktur.
2
İkinci boşluktaki ifadenin karşıt anlam ilişkisini incelemek.
Boşluktan hemen önceki 'dünyayı olduğu gibi kopyalamak değil' ifadesinin karşıtını verecek, 'kendi süzgecinden geçirerek' ifadesiyle uyumlu bir sözcük grubu aranmıştır.
Sanatçının dünyayı olduğu gibi yansıtmak yerine onu değiştirip yorumladığını belirten en uygun ifade 'yeniden yaratmayı' işaret eder.
3
Bulunan sözcükleri cümle içinde bir araya getirerek anlamsal ve dil bilgisel doğruluğu onaylamak.
Cümlenin tamamı okunduğunda hem mantıksal hem de gramer olarak tam bir uyum sağlanmıştır.
Boşluklara 'çünkü' ve 'yeniden yaratmaktır' kelimeleri yerleştirildiğinde cümle pürüzsüz bir şekilde tamamlanmaktadır.

Anahtar Kavram

Cümle Tamamlama (Boşluk Doldurma)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 183Soru →

Modern müzecilik anlayışı, tarihi eserleri sadece cam vitrinler ardında ---- sergilemekle yetinmeyip ziyaretçiyi de bu sürecin bir parçası hâline getirerek onlara yaşayan bir deneyim ---- hedefler. Bu cümlede boş b��rakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: statik bir biçimde - sunmayı

Cevap

statik bir biçimde - sunmayı
Cümlede modern müzeciliğin geleneksel müzecilikten farkı vurgulanmaktadır. İlk boşluktaki 'sadece cam vitrinler ardında' ifadesi pasif ve hareketsiz bir yapıyı çağrıştırdığı için buraya 'statik bir biçimde' ifadesi getirilmelidir. İkinci boşluk ise bu sınırlılığı aşan müzenin ziyaretçiye 'yaşayan bir deneyim sunmayı' hedeflediğini belirterek anlam akışını tamamlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin ilk kısmındaki 'sadece cam vitrinler ardında... sergilemekle yetinmeyip' ifadesini ve vitrin arkasındaki geleneksel sergileme tarzını incelemek.
Bu tarz sergilemenin pasif, durağan (statik) bir yöntem olduğunu tespit etmek.
İlk boşluğa getirilecek ifadenin bu durağanlığı nitelemesi gerektiğini anlamak.
2
Cümlenin ikinci kısmındaki 'ziyaretçiyi de bu sürecin bir parçası hâline getirerek onlara yaşayan bir deneyim...' ifadesini analiz etmek.
Ziyaretçiye olumlu ve etkileşimli bir durum kazandırmak hedeflendiğinden, ikinci boşluğa 'sunmayı' gibi olumlu bir eylemin gelmesi gerektiğini belirlemek.
Cümlenin anlam akışına uygun olan seçeneği tespit etmek.
3
Bulunan iki ifadeyi birleştirerek seçenekleri kontrol etmek.
'statik bir biçimde' ve 'sunmayı' kelimelerinin cümleyi hem anlamsal hem de dil bilgisel açıdan tam ve doğru olarak tamamladığını teyit etmek.
Doğru seçeneğe karar vermek.

Anahtar Kavram

Cümle Tamamlama ve Boşluk Doldurma
Soru 184Soru →

Klasik iktisat kuramlarının insanı rasyonel bir karar alıcı olarak tanımlayan yaklaşımı, günümüz davranışsal finans çalışmalarıyla ----; ---- insanların kararlarında bilişsel önyargıların ve duygusal etkenlerin oynadığı rolün yadsınamazlığı, iktisadi modellerin yeniden gözden geçirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: sarsılmıştır - nitekim

Cevap

sarsılmıştır - nitekim
Cümlede klasik iktisadın rasyonel insan varsayımının, davranışsal finansın getirdiği bilişsel önyargı ve duygusal etkenler gibi gerçeklerle geçerliliğini yitirdiği (sarsıldığı) anlatılmaktadır. İkinci kısım ise bu sarsılma durumunu doğrulayan ve somutlaştıran bir açıklama sunduğu için, bu ilişkiyi pekiştiren 'nitekim' bağlacı kullanılmalıdır. Bu nedenle 'sarsılmıştır - nitekim' ifadesi cümlenin anlam ve mantık akışını kusursuz tamamlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin genel anlamını ve boşlukların çevresindeki mantıksal ilişkiyi analiz etmek.
Klasik iktisat kuramının insanı 'rasyonel' tanımlayan bakış açısı ile davranışsal finansın öne çıkardığı 'bilişsel önyargı ve duygusal etkenler' arasındaki çelişki tespit edilir.
Cümlenin ilk kısmındaki sav ile ikinci kısmındaki açıklama arasındaki yönü (olumlu/olumsuz) belirlemek için gereklidir.
2
İlk boşluk için seçeneklerdeki eylemlerin cümlenin anlam akışına uygunluğunu değerlendirmek.
Davranışsal finans çalışmaları, klasik iktisadın rasyonel insan modelini geçersiz kıldığı veya zayıflattığı için ilk boşluğa 'sarsılmıştır' eylemi getirilmelidir.
Seçenekleri eleyerek olası doğru kelimeleri belirlemek için bu adım uygulanır.
3
İkinci boşluğa gelecek bağlacın iki yargı arasındaki mantıksal ilişkiyi nasıl kurduğunu incelemek.
İkinci cümlede yer alan model revizyonu zorunluluğu, ilk cümledeki sarsılma durumunu gerekçelendiren ve açıklayan bir durumdur. Bu doğrulamayı en iyi 'nitekim' bağlacı sağlar.
Doğru seçeneği kesinleştirmek için bağlaç ve anlam ilişkisi denetlenmelidir.

Anahtar Kavram

Cümle Tamamlama (Boşluk Doldurma)
Tahmini Süre:1m 35s
Soru 185Soru →

Nitelikli bir eleştirmenin görevi, bir eserin kusurlarını listeleyip onu yargılamak değil; eserin barındırdığı gizli potansiyeli ortaya çıkararak okura yeni okuma yolları sunmaktır.

Bu cümleye anlamca en yakın cümle aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eleştirmen, yapıttaki eksiklikleri sergilemek yerine, eserin derinlerindeki imkânları görünür kılıp alımlayıcıya rehberlik etmelidir.

Cevap

Eleştirmenin, eserin eksikliklerini sergilemek yerine derinlerde yatan imkânları açığa çıkarması ve okura kılavuzluk etmesi gerektiğini belirten cümle
Eleştirmenin eksiklikleri sergilemek yerine eserin derinlerindeki imkânları görünür kılmasını ve alımlayıcıya rehberlik etmesini savunan yargı; öncüldeki kusurları listelemeyip eserin gizli potansiyelini ortaya çıkarma ve okura yeni okuma yolları sunma düşüncesiyle birebir örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Öncüldeki cümlenin ana fikir ögelerini ve temel vurgularını analiz etmek.
Cümledeki anahtar ifadeler: eleştirmenin görevinin kusur listelemek/yargılamak olmadığı; bunun yerine eserde saklı duran potansiyeli (imkânları) göstermek ve okura yeni yollar sunmak (yol göstermek) olduğu saptandı.
Anlamca yakın olan cümleyi bulabilmek için öncelikle asıl cümlenin hangi kavramsal çerçeve üzerine kurulduğunu netleştirmek gerekir.
2
Seçeneklerdeki cümleleri öncüldeki temel kavram çiftleriyle (kusur/eksiklik, potansiyel/imkân, yeni yollar sunmak/rehberlik etmek) karşılaştırmak.
Eleştirmenin eksiklikleri sergilemek yerine (kusurları listelememe), derinlerdeki imkânları görünür kılıp (gizli potansiyeli ortaya çıkarma) alımlayıcıya rehberlik etmesini (okura yeni okuma yolları sunma) savunan yargının öncül ile tam bir anlam ortaklığı kurduğu belirlendi.
Cümle eşleştirme ve yakın anlam sorularında, sözcük düzeyindeki eşleşmeler ile cümlenin bütününe yayılan yargısal paralellikler doğru yanıtı doğrular.

Anahtar Kavram

Yakın Anlamlı Cümleler (Cümle Eşleştirme)
Soru 186Soru →

Türkiye’de ilk kez 2012 yılında Van Gölü’nde keşfedilen ve yalnızca yüksek alkali (sodalı) sularda gelişebilen mikrobiyolitlerin, göldeki su seviyesinin çekilmesiyle birlikte karada görünür hâle gelmesi, bölgedeki geçmiş iklimsel değişimlerin araştırılmasına katkı sağlamıştır.

Bu cümleden çıkarılabilecek kesin yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Van Gölü'ndeki su seviyesinde düşüş yaşanmıştır.

Cevap

Van Gölü'ndeki su seviyesinde düşüş yaşanmıştır.
Cümlede geçen göldeki su seviyesinin çekilmesiyle ifadesi, gölün su seviyesinde net bir düşüş olduğunu kesin olarak gösterir. Bu nedenle su seviyesinde düşüş yaşandığını belirten seçenek kesin olarak doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümleyi analiz etme ve temel ögeleri belirleme
Cümlede; mikrobiyolitlerin Türkiye'de ilk kez 2012'de Van Gölü'nde bulunduğu, sadece alkali sularda geliştiği, su seviyesinin çekilmesiyle görünür olduğu ve iklim araştırmalarına katkı sunduğu bilgisi belirlenmiştir.
Çıkarılabilecek kesin yargıyı bulmak için öncelikle verilen bilginin sınırlarını çizmek gerekir.
2
Su seviyesinin değişimini değerlendirme
Göldeki su seviyesinin çekilmesi ifadesi, gölün su düzeyinde kesin olarak bir azalma gerçekleştiğini ortaya koyar.
Suyun çekilmesi eylemi, su seviyesinin düşmesiyle doğrudan eş anlamlıdır ve yoruma gerek duymayan kesin bir tespittir.
3
Seçenekleri eleme
Cümlede doğrudan geçmeyen sadece Van Gölü'nde bulunduğu, tek yol olduğu, tahmin edilmediği gibi ifadeleri içeren seçenekler elenir.
Cümlede doğrudan belirtilmeyen veya kesinlik taşımayan yargılar doğru cevap olamaz.

Anahtar Kavram

Cümleden Çıkarılabilecek Kesin Yargı
Soru 187Soru →

19. yüzyılın son çeyreğinde Danimarka'da geliştirilen ve rüzgâr gücünden elektrik üreten ilk modern türbin, dönemin diğer sanayileşmiş ülkelerinin aksine kömür rezervi bulunmayan bu ülkenin dışa bağımlılığını azaltmak amacıyla tarımsal işletmelerde kullanılmıştır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sözü edilen dönemdeki diğer sanayileşmiş ülkelerde kömür rezervi bulunmaktadır.

Cevap

Sözü edilen dönemdeki diğer sanayileşmiş ülkelerde kömür rezervi bulunmaktadır.
Cümlede geçen 'dönemin diğer sanayileşmiş ülkelerinin aksine kömür rezervi bulunmayan bu ülke (Danimarka)' ifadesi, Danimarka dışındaki sanayileşmiş ülkelerde kömür rezervi olduğunu kesin olarak ortaya koymaktadır. Karşılaştırma edatı olan 'aksine', Danimarka'nın bu konuda diğerlerinden ayrıldığını gösterir. Bu nedenle sözü edilen dönemdeki diğer sanayileşmiş ülkelerde kömür rezervinin bulunduğu yargısı kesin olarak çıkarılır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki karşılaştırma ögelerini belirleme.
Danimarka ile dönemin diğer sanayileşmiş ülkeleri arasındaki 'kömür rezervi' karşılaştırması tespit edilir.
Kesin yargıya ulaşırken karşılaştırma ifadeleri anahtar rol oynar.
2
Zıtlık belirten edatın anlamını yorumlama.
'Danimarka'nın aksine kömür rezervi bulunmayan...' ifadesinden, diğer sanayileşmiş ülkelerin kömür rezervine sahip olduğu sonucu çıkar.
İki karşılaştırılan unsurdan birindeki olumsuzluğun diğerinde olumlu olduğunu kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Cümledeki karşılaştırma ve zıtlık ifadelerinden kesin çıkarım yapma.
Soru 188Soru →

19. yüzyılın sonlarında kutup bölgelerine düzenlenen ilk bilimsel keşif seferlerinde elde edilen meteorolojik veriler, günümüz iklim modellerinin geçmişe dönük simülasyonlarını doğrulamak amacıyla hâlâ aktif olarak kullanılmaktadır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 19. yüzyılın sonlarından önce kutup bölgelerine yönelik bilimsel nitelikli bir keşif seferi düzenlenmemiştir.

Cevap

19. yüzyılın sonlarından önce kutup bölgelerine yönelik bilimsel nitelikli bir keşif seferi düzenlenmemiştir.
Cümlede 19. yüzyılın sonlarındaki seferlerin, kutup bölgelerine yönelik 'ilk bilimsel keşif seferleri' olduğu belirtildiğine göre, bu tarihten önce kutup bölgelerine yönelik bilimsel amaçlı herhangi bir keşif seferinin düzenlenmediği sonucu mantıksal olarak kesinlik kazanır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'ilk' ifadesinin mantıksal sonucunu değerlendirmek
19. yüzyılın sonlarındaki seferlerin 'ilk bilimsel keşif seferleri' olması, bu tarihten önce benzer nitelikte (bilimsel) hiçbir seferin yapılmadığı sonucunu kesin kılar.
Kesin yargı sorularında zaman belirteçleri ve 'ilk, tek, sadece' gibi sınırlandırıcı kelimeler mantıksal tümdengelimin temelini oluşturur.
2
Seçeneklerdeki olasılık ve öznel yorumları elemek
Diğer seçeneklerdeki 'tamamen hatasız olma', 'temel amacın bu olması', 'başka veri kullanılmaması' veya 'yetersizlik' gibi ifadelerin metinde doğrudan karşılığının olmadığı belirlenir.
Cümlede yer almayan varsayımlar veya öznel çıkarımlar kesin yargı olarak kabul edilemez.

Anahtar Kavram

Cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı sorularında, metinde yer alan 'ilk' ve benzeri kesinlik bildiren ifadelerden hareketle mantıksal sınırlar çizilmeli, seçeneklerdeki öznel veya aşırı genelleme içeren ifadeler elenmelidir.
Soru 189Soru →

Gökbilimcilerin, Hubble Uzay Teleskobu'nun emekliye ayrılmasından sonra 2021 yılında yörüngeye fırlatılan James Webb Uzay Teleskobu'ndan elde ettiği kızılötesi verilerle derin uzaydaki en eski galaksilerin oluşum süreçlerine dair ulaştığı yeni bulgular, evrenin genişleme hızına yönelik bazı geleneksel kozmoloji teorilerinin yeniden gözden geçirilmesini zorunlu kılmıştır.

Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: James Webb Uzay Teleskobu’nun sağladığı veriler, kozmoloji alanında evrenin genişleme hızını açıklamaya çalışan bazı yerleşik teorilerin tekrar değerlendirilmesine neden olmuştur.

Cevap

James Webb Uzay Teleskobu’nun sağladığı veriler, kozmoloji alanında evrenin genişleme hızını açıklamaya çalışan bazı yerleşik teorilerin tekrar değerlendirilmesine neden olmuştur.
James Webb Uzay Teleskobu'ndan elde edilen veriler sayesinde derin uzaydaki eski galaksilerin oluşum süreçlerine dair ulaşılan yeni bulguların, evrenin genişleme hızına yönelik bazı geleneksel teorilerin yeniden gözden geçirilmesini zorunlu kıldığı belirtilmiştir. Bu durum, elde edilen bu yeni verilerin kozmoloji alanında evrenin genişleme hızını açıklamaya çalışan bazı yerleşik teorilerin tekrar değerlendirilmesine neden olduğunu kesin olarak gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Öncüldeki karmaşık cümleyi anlam öbeklerine ayırarak analiz etmek.
Cümleden şu net bilgiler elde edilir: Hubble Uzay Teleskobu emekliye ayrılmıştır, James Webb Uzay Teleskobu 2021'de fırlatılmıştır, bu teleskoptan kızılötesi veriler alınmıştır, en eski galaksilerin oluşumuna dair yeni bulgulara ulaşılmıştır ve bu bulgular bazı geleneksel kozmoloji teorilerinin gözden geçirilmesini gerektirmiştir.
Seçenekleri elerken veya doğru cevabı bulurken cümleye kendi yorumumuzu katmamak için cümledeki tüm somut verileri netleştirmek gerekir.
2
Yeniden gözden geçirme (revizyon) ihtiyacı ile teorilerin tekrar değerlendirilmesi arasındaki anlamsal ilişkiyi kurmak.
Geleneksel kozmoloji teorilerinin 'yeniden gözden geçirilmesinin zorunlu kılınması', bu teorilerin 'tekrar değerlendirilmesine neden olduğunu' doğrudan ve kesin olarak doğrular.
Eş anlamlı veya yakın anlamlı ifadeler üzerinden kesin çıkarım yapmak bu tür soruların temel çözüm yöntemidir.
3
Çeldirici seçeneklerdeki aşırı genellemeleri ve cümle dışı yorumları tespit etmek.
'İlk teleskop', 'teknolojik yetersizlik nedeniyle emekli olma', 'teorilerin tamamının geçerliliğini yitirmesi' ve 'daha önce hiç çalışma yapılmaması' gibi ifadelerin öncülde karşılığının olmadığı belirlenir.
Kesin yargı sorularında cümlede doğrudan belirtilmeyen hiçbir bilgi doğru kabul edilemez.

Anahtar Kavram

Cümleden Çıkarılabilecek Kesin Yargı
Soru 190Soru →

Yukarıda karışık olarak verilen sözcük gruplarını anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Modern bilim felsefesinde gözlem yalnızca nesnelerin pasif bir şekilde algılanması değil aksine belirli bir kuramsal arka plan ışığında verilerin etkin bir biçimde yorumlanması sürecidir.
Cümlenin anlamlı ve kurallı bir bütün oluşturması için öznenin başta, yüklemin sonda olması ve 'değil, aksine' karşıtlık yapısının ortada doğru bağlanması gerekir. Bu sayede 'Modern bilim felsefesinde gözlem yalnızca nesnelerin pasif bir şekilde algılanması değil aksine belirli bir kuramsal arka plan ışığında verilerin etkin bir biçimde yorumlanması sürecidir.' cümlesi elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Yüklemin ve son ögenin belirlenmesi
Cümlenin ana y��klemini içeren 'verilerin etkin bir biçimde yorumlanması sürecidir.' ifadesinin sonda yer alması gerektiği saptanır.
Türkçede kurallı cümle yapısında yüklem cümlenin sonunda bulunur.
2
Öznenin ve başlangıç ögesinin tespit edilmesi
Cümlenin öznesi olmaya aday 'modern bilim felsefesinde gözlem' ifadesinin cümlenin başlangıç ögesi olduğu belirlenir.
Anlam akışını ve ana konuyu başlatan temel öge öznedir.
3
Özneyi takip eden olumsuz yargının bağlanması
'gözlem' kavramının ne olmadığını açıklayan 'yalnızca nesnelerin pasif bir şekilde' ve 'algılanması değil' sözcük grupları birleştirilerek öznenin hemen ardına getirilir.
Cümledeki 'yalnızca ... değil' yapısı bir sonraki ögede kurulacak karşıtlık ilişkisine zemin hazırlar.
4
Karşıtlık bağlacının ve yüklem öncesi ögenin yerleştirilmesi
'algılanması değil' ifadesinden sonra karşıt görüşü başlatan 'aksine belirli bir kuramsal arka plan ışığında' söz grubu yerleştirilerek yükleme bağlanır.
'... değil, aksine ...' yapısı düşünce akışında olumsuz durumdan olumlu duruma geçişi sağlar.

Anahtar Kavram

Cümle oluşturmada öge dizilimi, anlam bütünlüğü ve karşıtlık bağlaçlarının işlevi.
Soru 191Soru →

Vezüv Yanardağı'nın MS 79 yılındaki patlamasında lav akıntılarının ulaşmadığı ancak yüksek sıcaklıktaki kül bulutunun etkisiyle kömürleştiği için günümüze değin korunabilen Herculaneum papirüsleri, geleneksel fiziksel yöntemlerle açılmaya çalışıldığında ufalanarak yok olurken son yıllarda geliştirilen X-ışını faz-kontrast tomografisi sayesinde artık rulo halinde açılmadan da okunabilmektedir.

Bu cümleden Herculaneum papirüsleri ile ilgili olarak çıkarılabilecek kesin yargı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rulo hallerinin bozulmadan okunabilmesi, yakın dönemdeki teknolojik gelişmeler öncesinde mümkün değildir.

Cevap

Rulo hallerinin bozulmadan okunabilmesi, yakın dönemdeki teknolojik gelişmeler öncesinde mümkün değildir.
Cümlede geçen 'son yıllarda geliştirilen X-ışını faz-kontrast tomografisi sayesinde artık rulo halinde açılmadan da okunabilmektedir' ifadesi, bu yeni görüntüleme teknolojisinden önce ruloları fiziksel yapısını bozmadan (açmadan) okumanın mümkün olmadığını kesin olarak ortaya koymaktadır. 'Artık' kelimesi bu durumun yeni bir imkân olduğunu vurgulamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki temel yargıları ve koşulları ayrıştırmak.
Papirüslerin lavlardan korunup kül bulutuyla kömürleşerek günümüze ulaştığı, geleneksel açma yöntemlerinin onlara zarar verdiği ve son yıllarda geliştirilen yeni bir teknoloji sayesinde artık açılmadan okunabildiği belirlenir.
Soruda istenen kesin yargıya ulaşmak için metindeki neden-sonuç ve zaman bağlamını net bir şekilde kurmak gerekir.
2
Seçenekleri cümledeki kesin verilerle karşılaştırarak eleme yapmak.
Geliştirilen yeni yöntem sayesinde papirüslerin 'artık' rulo halinde açılmadan okunabildiği bilgisi, bu yöntem öncesinde rulo formunu koruyarak okumanın imkânsız olduğunu zorunlu kılar. Diğer seçeneklerin ise aşırı genelleme veya kişisel yorum barındırdığı görülür.
Çıkarılabilecek kesin yargının metindeki sınırları aşmaması ve öznel çıkarımlardan uzak olması şarttır.

Anahtar Kavram

Cümleden Çıkarılabilecek Kesin Yargı
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 192Soru →

Edebiyat eleştirmenlerinin bir yapıtı yalnızca yazarın yaşam öyküsüyle sınırlandırarak çözümlemeye çalışmaları, metnin kendi içsel dinamiklerini ---- yol açar; oysa nitelikli bir edebi metin, yazarının biyografisini aşan ve her okumada ---- bir anlam katmanına sahiptir.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere, sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ıskalamalarına - yeniden üretilen

Cevap

ıskalamalarına - yeniden üretilen
Doğru yanıt olan 'ıskalamalarına - yeniden üretilen' kelime çifti cümledeki mantıksal kurguyu eksiksiz tamamlar. İlk kısımda yazar odaklı kısıtlayıcı eleştiri tarzının, metnin kendi dinamiklerini 'ıskalamaya' (gözden kaçırmaya) yol açtığı açıklanır. İkinci kısımda ise 'oysa' bağlacıyla bu kısıtlılığın tam tersi bir durum kurulur ve nitelikli metinlerin yazar biyografisini aşarak her okumada okuyucu zihninde 'yeniden üretilen' katmanlı yapısı vurgulanır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin ilk kısmında yer alan 'yalnızca yazarın yaşam öyküsüyle sınırlandırarak çözümleme' yaklaşımının metin üzerindeki etkisini saptamak.
Bu sınırlandırma, eleştirmenlerin metnin kendi içsel dinamiklerini kaçırmasına sebep olacağından, ilk boşluğa olumsuz bir durumu niteleyen 'ıskalamalarına' veya 'göz ardı etmelerine' sözcükleri getirilmelidir.
Sınırlandırılmış ve tek yönlü bir çözümleme yaklaşımı, metnin diğer önemli unsurlarının gözden kaçırılması sonucunu doğurur.
2
Cümledeki 'oysa' karşıtlık bağlacını ve ikinci kısımdaki 'yazarının biyografisini aşan ve her okumada' ifadesini analiz etmek.
'Oysa' bağlacı düşüncenin yönün�� değiştirerek olumlu ya da dinamik bir durumu işaret eder. Biyografiyi aşan ve her okumada canlanan bir metin, durağan olamaz; bu durum ancak 'yeniden üretilen' ifadesiyle tamamlanabilir.
Nitelikli bir metnin zaman içinde ve farklı okuyucular tarafından sürekli farklı şekillerde yorumlanıp zenginleşmesi, anlamın her okumada yeniden kurulduğunu gösterir.
3
Seçenekleri her iki boşluktaki kelimelerin uyumu açısından bütüncül olarak değerlendirmek.
İlk boşluk için 'ıskalamalarına' ve ikinci boşluk için 'yeniden üretilen' kelimeleri bir araya geldiğinde cümle hem mantıksal hem de anlamsal açıdan tam bir bütünlük kazanmaktadır.
Diğer seçeneklerde yer alan ikinci sözcükler (durağanlaşan, daralan, tek tipleşen, sabitleşen) cümlenin ikinci kısmında hedeflenen dinamizm ve anlam zenginliği ile çelişmektedir.

Anahtar Kavram

Cümle tamamlamada anlam akışını sağlayan olumlu-olumsuz durum geçişlerini ve 'oysa' gibi karşıtlık bağlaçlarının kurduğu mantıksal köprüleri belirleme.

İpuçları

1
Cümledeki 'yalnızca... sınırlandırarak' ifadesinin olumsuz bir eleştiri tonu taşıdığına dikkat edin.
2
İlk boşluk için olumsuz bir durum bildiren kelimeleri seçtikten sonra, 'oysa' bağlacının cümlenin ikinci yarısında bu durumun tam zıddı olan dinamik bir nitelik gerektirdiğini unutmayın.
3
Yazarın yaşam öyküsünün sınırlarını aşan ve her yeni okumada okur tarafından aktif bir şekilde anlamlandırılan bir metin, sabit veya tek tip olamaz, sürekli yeni baştan var edilir.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 10 / 10
Cümlede Anlam Alıştırma Soruları — ALES — Sayfa 10 | Examkin