Soru

Zorluk: ZorToplu İş Sözleşmesinin Tanımı, Türleri ve Kapsamı

XX Holding bünyesinde yer alan AA A.Ş., BB Ltd. Şti. ve CC A.Ş., metal işkolunda faaliyet gösteren ve her biri bağımsız tüzel kişiliğe sahip şirketlerdir. Bu üç şirket, aynı işçi sendikası ile tüm işyerlerini ve çalışanlarını kapsayan ortak bir toplu iş sözleşmesi süreci yürütmek istemektedir.

63566356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu hükümleri dikkate alındığında, bu şirketlerin tüm işyerlerini kapsayan toplu iş sözleşmesi türü ve hukuki süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Şirketler ayrı tüzel kişiliklere ve dolayısıyla ayrı işveren sıfatına sahip olduklarından "işletme toplu iş sözleşmesi" yapılması hukuken mümkün değildir; ancak bir işveren sendikasına üye olmaları kaydıyla "grup toplu iş sözleşmesi" yapılabilir.Cevap
  2. B
    Holding yapısı altında ekonomik bir bütünlük söz konusu olduğu için bu şirketler tek bir işveren sayılır ve tüm işyerlerini kapsayan bir "işletme toplu iş sözleşmesi" yapılması yasal bir zorunluluktur.
  3. C
    Şirketler aynı işkolunda faaliyet gösterdikleri için, taraflar dilerse "işletme toplu iş sözleşmesi" dilerse "grup toplu iş sözleşmesi" yapma konusunda serbestçe seçim yapabilirler.
  4. D
    Grup toplu iş sözleşmesi sadece kamu kesimindeki işyerleri için uygulanabilen bir yöntem olduğundan, özel sektördeki bu şirketler arasında sadece ayrı ayrı "işyeri toplu iş sözleşmeleri" imzalanabilir.
  5. E
    İşletme toplu iş sözleşmesi yapılabilmesi için işyerlerinin farklı işkollarında olması gerekir; bu olayda işyerleri aynı işkolunda olduğu için sadece "çerçeve sözleşme" imzalanabilir.

Cevap

Şirketlerin ayrı tüzel kişiliklere sahip olmaları nedeniyle işletme toplu iş sözleşmesi yapılamayacağını, ancak bir işveren sendikası aracılığıyla grup toplu iş sözleşmesi yapılabileceğini belirten seçenek doğrudur.
Toplu iş hukukunda 'işletme toplu iş sözleşmesi', ancak tek bir işverene (gerçek veya tüzel kişi) ait birden fazla işyeri söz konusu olduğunda mümkündür ve zorunludur. Olaydaki şirketler ayrı tüzel kişiliklere sahip oldukları için her biri bağımsız birer işveren kabul edilir. Bu nedenle aralarında bir 'işletme' ilişkisi kurulamaz. Ancak, bu bağımsız işverenlerin bir işveren sendikasına üye olmaları durumunda, tüm bu işyerlerini kapsayan bir 'grup toplu iş sözleşmesi' imzalanması mümkündür.

Adım Adım Çözüm

1
Tüzel kişilik ve işveren sıfatını analiz etme
Holding bünyesindeki her bir şirket (AA, BB, CC) ayrı tüzel kişiliğe sahiptir ve hukuk önünde her biri bağımsız birer işverendir.
Toplu iş sözleşmesi türünün belirlenmesinde işveren sıfatı ve tüzel kişilik esastır.
2
İşletme toplu iş sözleşmesi şartlarını kontrol etme
63566356 sayılı Kanun uyarınca, işletme TİS bir işverenin (tek bir tüzel kişilik) aynı işkolundaki birden fazla işyeri için yapılır.
Olayda birden fazla işveren (ayrı şirketler) olduğu için işletme TİS tanımına uyulmamaktadır.
3
Grup toplu iş sözleşmesi imkanını değerlendirme
Farklı işverenlerin aynı işkolundaki işyerlerini kapsayan sözleşme türü "grup toplu iş sözleşmesi"dir.
Grup TİS, bir işçi sendikası ile bir işveren sendikası arasında yapılır; dolayısıyla şirketlerin bir işveren sendikasına üye olması gerekir.
4
Sonuca ulaşma
Olayda işletme TİS yapılamaz, ancak şartlar sağlanırsa grup TİS yapılabilir.
Tüzel kişiliklerin bağımsızlığı ilkesi, ekonomik bütünlüğün (holding) önündedir.

Anahtar Kavram

İşletme TİS ve Grup TİS ayrımında tüzel kişilik esası

İpuçları

1
Şirketlerin her birinin 'ayrı tüzel kişilik' olması, işveren sıfatı açısından ne anlama gelir?
2
İşletme toplu iş sözleşmesi için 'tek işveren' şartını hatırlayın. Holding bir tüzel kişi midir, yoksa şirketler topluluğu mu?
3
Ayrı tüzel kişiliğe sahip işverenlerin aynı sözleşmede toplanabilmesi için ya bir işveren sendikası çatısı altında birleşmeleri (Grup TİS) ya da her birinin ayrı sözleşme yapması gerekir.

Daha Fazla Pratik

İşletme toplu iş sözleşmesinin zorunlu olduğu durumlarda 'yetki' tespitinin nasıl yapıldığını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla