Soru

Zorluk: Kolayİş Tatmini ve Motivasyon İlişkisi

Yönetim ve çalışma psikolojisi literatüründe sıklıkla birbiriyle karıştırılan iş tatmini ve motivasyon kavramlarının niteliğine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İş tatmini çalışanın işine yönelik genel tutumunu yansıtırken, motivasyon çalışanı belirli bir davranışa yönelten harekete geçirici gücü ifade eder.Cevap
  2. B
    Herzberg'in Çift Faktör Teorisi'ne göre; ücret ve çalışma koşulları gibi hijyen faktörleri sağlandığında çalışanlar doğrudan motive edilmiş olur.
  3. C
    İş tatmini kavramı, motivasyonun aksine sadece bilişsel bileşenlerden oluşur ve duygusal bir yönü bulunmaz.
  4. D
    Yüksek düzeydeki iş tatmini, her çalışma ortamında doğrudan ve mutlak bir şekilde yüksek iş performansı ile motivasyon artışına yol açar.
  5. E
    Vroom'un Beklenti Teorisi'ne göre, bir çalışanın motivasyon puanı yüksekse bu durum iş tatmininin de matematiksel olarak maksimum olduğunu gösterir.

Cevap

İş tatmininin bir tutum (attitude), motivasyonun ise bir dürtü veya güç (drive/force) olduğunu belirten ifade doğrudur.
İş tatmini, çalışanın işinden aldığı doyumun derecesini yansıtan psikolojik bir tutumdur (geçmişe veya şu ana yöneliktir). Motivasyon ise bireyi bir hedefe yönelten, çabasının şiddetini ve yönünü belirleyen içsel bir enerjidir (geleceğe yöneliktir). Doğru seçenekte bu ayrım temel psikolojik nitelikleri üzerinden yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramsal tanımların ayrıştırılması
İş tatmini geçmişe/mevcuda dair bir değerlendirme, motivasyon ise geleceğe dair bir harekettir.
Psikolojik açıdan tutum ve dürtü ayrımını netleştirmek gerekir.
2
Teorik modellerle (Herzberg, Vroom) sağlamlaştırma
Maaş gibi unsurların motivasyon değil, hijyen (koruyucu) faktörü olduğu görülür.
Çalışma psikolojisindeki temel yanılgıları elemek için teorik çerçeve kullanılır.

Anahtar Kavram

İş Tatmini (Tutum) ve Motivasyon (Dürtü) Ayrımı

İpuçları

1
Biri işe karşı 'hissettiğimiz şey' (tutum), diğeri iş için 'yaptığımız şeyin yakıtı' (dürtü) ile ilgilidir.
2
Herzberg'e göre maaşın gerçek bir motivasyon kaynağı olup olmadığını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Lawler ve Porter'ın geliştirdiği beklenti modelini inceleyerek tatmin ve performans arasındaki aracı değişkenlere göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla