Soru

Zorluk: Kolayİş Tatmini ve Motivasyon İlişkisi

Örgütsel davranış yazınında sıklıkla birbiriyle ilişkilendirilen ancak psikolojik temelleri açısından farklılık gösteren iş tatmini ve motivasyon kavramlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. İş tatmini bireyin işine yönelik geliştirdiği duygusal ve bilişsel bir tutumdur; motivasyon ise belirli bir amaca yönelik harekete geçme dürtüsüdür.Cevap
  2. B
    Herzberg'in teorisine göre ücret ve çalışma koşulları gibi hijyen faktörlerinin iyileştirilmesi, çalışanlarda doğrudan yüksek bir motivasyon artışı sağlar.
  3. C
    İş tatmini geleceğe dönük bir hedefe ulaşma çabasını, motivasyon ise geçmişteki iş tecrübelerinin duygusal değerlendirmesini temsil eder.
  4. D
    Vroom'un beklenti modelinde motivasyon düzeyi, çalışanın o anki iş tatmini düzeyinin yüksekliği ile doğrudan çarpılarak hesaplanır.
  5. E
    Yüksek iş tatmini ile yüksek iş performansı arasında her zaman ve her koşulda doğrudan, mutlak ve doğrusal bir ilişki bulunmaktadır.

Cevap

İş tatmini bireyin işine yönelik geliştirdiği duygusal ve bilişsel bir tutumdur; motivasyon ise belirli bir amaca yönelik harekete geçme dürtüsüdür.
İş tatmini, çalışanın işine karşı geliştirdiği bilişsel ve duygusal bir tepki olan tutumu ifade ederken; motivasyon, bireyi belirli bir hedefe ulaşmak için harekete geçiren dinamik bir süreci tanımlar. Bu ayrım, her iki kavramın odak noktalarını (değerlendirme vs. eylem) net bir şekilde ortaya koyar.

Adım Adım Çözüm

1
İş tatmini kavramının psikolojik mahiyetini belirleyin.
İş tatmini, çalışanın işine karşı beslediği hisler ve düşünceler bütünüdür, yani bir 'tutum' (attitude) niteliğindedir.
Kavramsal ayrımın ilk basamağı tutumun tanımını yapmaktır.
2
Motivasyon kavramının psikolojik mahiyetini belirleyin.
Motivasyon, bireyi bir hedefe yönelten, enerji veren ve eylemi sürdürmesini sağlayan bir 'dürtü' veya 'hareket süreci' (drive/motive) niteliğindedir.
Kavramsal ayrımın ikinci basamağı eylemsel süreci tanımlamaktır.
3
Herzberg ve diğer örgütsel davranış kuramlarındaki yaygın yanılgıları eleyin.
Hijyen faktörlerinin motivasyon kaynağı olduğu veya tatmin ile performansın her zaman doğrusal olduğu yönündeki ifadelerin hatalı olduğu saptanır.
Teorik sınırları belirleyerek en doğru tanımı seçmek gerekir.

Anahtar Kavram

İş tatmini bir tutumdur (durumsal değerlendirme), motivasyon ise bir süreçtir (eyleme yönelten güç).

Daha Fazla Pratik

Herzberg'in motivatör faktörlerinin neler olduğunu (başarı, tanınma, sorumluluk vb.) tekrar gözden geçirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

İş tatminini 'işe bakış açısı', motivasyonu ise 'işe yönelten enerji' olarak basitleştirerek ayrım yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla