4857 sayılı İş Kanunu’nun 2. maddesine göre; işyeri, işveren tarafından mal veya hizmet üretmek amacıyla maddi olan ve olmayan unsurlar ile işçinin birlikte örgütlendiği birimdir. Kanun, işyerine bağlı yerler, eklentiler ve araçların da bu organizasyon kapsamında bir bütün olduğunu kabul eder.
Bir otomotiv fabrikasının ana üretim tesisinin 50 metre uzağında bulunan ve sadece bu fabrikada çalışan işçilerin kullanımına tahsis edilmiş bir yemekhane ve kreş ile fabrikanın bahçesinde yer alan ancak mülkiyeti üçüncü bir şahsa ait olup dışarıdan gelen müşterilere de hizmet veren halka açık bir kafeterya bulunmaktadır.
Bu senaryoya göre, bahsi geçen birimlerin hukuki statüsüyle ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Yemekhane ve kreş, ana üretim faaliyetiyle teknik ve yönetimsel bir bütünlük oluşturdukları için "eklenti" sıfatıyla işyeri sayılır; halka açık kafeterya ise bu bağlardan yoksun olduğu için müstakil işletme kabul edilir.Cevap
- BYemekhane ve kreşin eklenti sayılabilmesi için asıl üretim binası ile fiziki bir bitişiklik içerisinde olması şarttır; aradaki mesafe nedeniyle bu yerler teknik olarak bağımsız birim sayılmalıdır.
- CYemekhane gibi sosyal amaçlı birimler, 4857 sayılı Kanun kapsamında doğrudan mal üretimi yapılmadığı sürece işyeri tanımına dahil edilemez ve her durumda müstakil işletme kabul edilir.
- DFabrika bahçesindeki kafeteryanın mülkiyetinin başka birine ait olması, onun asıl işyerine bağlı bir eklenti sayılması önünde yasal bir engel teşkil etmez.
- EEklentiler ve işyerine bağlı yerler, ancak asıl işveren tarafından bizzat işletilmeleri halinde işyeri sayılır; işletilmesi dışarıdan bir firmaya verilen yemekhaneler bağımsız birim niteliğindedir.
Cevap
Yemekhane ve kreşin teknik ve yönetimsel bağ nedeniyle eklenti sayılması, halka açık kafeteryanın ise bu bağı taşımadığı için müstakil işletme olarak değerlendirilmesi gerekir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca, işçilerin sosyal ihtiyaçlarını karşılayan yemekhane, kreş gibi yerler, asıl işin yürütümüyle teknik ve yönetimsel bir bağ içindeyse işyerinden sayılan 'eklenti' vasfını kazanır. Senaryodaki yemekhane ve kreş sadece fabrika işçilerine hizmet verdiği için bu tanıma uyar. Ancak halka açık kafeterya, fabrikanın iş organizasyonuna dahil olmadığı ve kendi bağımsız ticari amacına sahip olduğu için müstakil bir işletme niteliğindedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İşyeri Bütünlüğü İlkesi
Daha Fazla Pratik
İşyerinin devri durumunda eklentilerin hukuki akıbetini ve işçilerin haklarının nasıl etkilendiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s