Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorPrime Esas Kazanç (PEK)

5510 sayılı Kanun'un 80. maddesi uyarınca, 4/1-(a) kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançlarının (PEK) belirlenmesinde bazı ödemeler tamamen muaf, bazıları ise belirli oranlarda istisnaya tabidir.

Mart 2026 döneminde 22 gün fiilen çalışan bir sigortalının elde ettiği kazançlar ve ilgili aya ait veriler aşağıdaki gibidir (2026 yılı aylık brüt asgari ücret 20.00020.000 TL, günlük brüt asgari ücret ise 666,67666,67 TL olarak kabul edilecektir):

Ödeme KalemiTutar
Brüt Aylık Ücret55.00055.000 TL
Performans Primi (Mart ayında ödenen)25.00025.000 TL
Şubat ayından devreden tavanı aşan ikramiye15.00015.000 TL
Çocuk Zammı (3 çocuk için toplam)6.0006.000 TL
Yemek Parası8.0008.000 TL
Özel Sağlık Sigortası Primi (İşveren ödemesi)4.0004.000 TL

Yukarıdaki verilere göre, Sosyal Güvenlik Kurumu mevzuatı ve istisna limitleri (Çocuk zammı: asgari ücretin %2'si; Yemek parası: günlük asgari ücretin %6'sı; Özel sağlık sigortası: asgari ücretin %30'u) dikkate alındığında, bu sigortalının Mart 2026 dönemi için bildirilmesi gereken toplam prime esas kazanç (PEK) tutarı kaç TL'dir?

  1. 106.920Cevap
  2. B
    110.920
  3. C
    108.120
  4. D
    107.800
  5. E
    91.920

Cevap

Mart 2026 dönemi için bildirilmesi gereken prime esas kazanç tutarı 106.920106.920 TL'dir.
Doğru tutar belirlenirken; brüt ücret, prim ve devreden ikramiyenin tamamı (95.00095.000 TL) alınmıştır. Çocuk zammında 1.2001.200 TL istisna düşülerek 4.8004.800 TL, yemek parasında fiilen çalışılan 22 gün üzerinden 880880 TL istisna düşülerek 7.1207.120 TL matraha eklenmiştir. Özel sağlık sigortası ödemesi (4.0004.000 TL) aylık asgari ücretin %30'u olan 6.0006.000 TL'lik muafiyet sınırının altında kaldığından hiç dahil edilmemiştir. Toplamda 106.920106.920 TL'ye ulaşılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tamamen prime tabi olan ve devreden unsurların belirlenmesi
55.00055.000 (Ücret) + 25.00025.000 (Prim) + 15.00015.000 (Devir) = 95.00095.000 TL
Ücretler, primler ve önceki aydan sarkan ikramiyeler tavanı aşmadığı sürece PEK'e dahil edilir.
2
Çocuk zammı istisnasının hesaplanması
Muafiyet: 20.000×0,02×3=1.20020.000 \times 0,02 \times 3 = 1.200 TL; Tabi miktar: 6.000−1.200=4.8006.000 - 1.200 = 4.800 TL
Çocuk zammı, çocuk başına asgari ücretin %2'si oranında istisnadır.
3
Yemek parası istisnasının hesaplanması
Günlük Muafiyet: 666,67×0,06=40666,67 \times 0,06 = 40 TL; Toplam Muafiyet: 40×22=88040 \times 22 = 880 TL; Tabi miktar: 8.000−880=7.1208.000 - 880 = 7.120 TL
Yemek parası, fiilen çalışılan gün başına günlük asgari ücretin %6'sı oranında istisnadır.
4
Özel sağlık sigortası kontrolü
Muafiyet sınırı: 20.000×0,30=6.00020.000 \times 0,30 = 6.000 TL; Ödenen 4.0004.000 TL sınırın altında kaldığı için tamamı muaftır.
Özel sağlık sigortası primleri, asgari ücretin %30'una kadar prime tabi tutulmaz.
5
Toplam PEK ve Tavan kontrolü
95.000+4.800+7.120=106.92095.000 + 4.800 + 7.120 = 106.920 TL (Tavan: 150.000150.000 TL'nin altındadır)
Bulunan toplam tutar, asgari ücretin 7,5 katı olan üst sınır kontrol edilerek beyan edilir.

Anahtar Kavram

Prime Esas Kazanç (PEK) Matrahı ve Kısmi İstisnalar

Daha Fazla Pratik

Prime esas kazanç tavanının aşıldığı durumlarda devir kuralının hangi ödeme türleri (ücret vs. ikramiye) için geçerli olduğunu tekrar inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Prime Esas Kazanç (PEK)

Bu konudan daha fazla soru