Soru

Zorluk: Çok zorİş Hukukunun Milli Kaynakları

İş hukukunun milli kaynakları, normlar hiyerarşisi içindeki konumları ve hukuki bağlayıcılık güçleri bakımından çeşitli özelliklere sahiptir. Bu kaynakların hiyerarşik yapısı ve yargısal süreçlerdeki etkisi dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Toplu iş sözleşmesi hükümleri, hiyerarşik olarak bireysel iş sözleşmelerinden üstün olsa da 'işçi lehine şart' ilkesi gereği, iş sözleşmesinin işçi yararına olan hükümleri toplu iş sözleşmesine göre öncelikli uygulanır.
  2. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından verilen kararlar, benzer nitelikteki tüm iş uyuşmazlıkları için alt mahkemeleri ve Yargıtay'ın ilgili dairelerini kesin olarak bağlayan asli bir milli hukuk kaynağıdır.Cevap
  3. C
    İçtihadı Birleştirme Kararları, normlar hiyerarşisinde kanun düzeyinde kabul edilir ve Resmi Gazete'de yayımlanarak tüm yargı organlarını, idareyi ve kişileri bağlayıcı bir nitelik kazanır.
  4. D
    Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Anayasa'da belirtilen sınırlar dahilinde sosyal ve ekonomik hakları düzenleyebildiği ölçüde iş hukukunun yazılı kaynakları arasında yer alarak hiyerarşide kanunların altında konumlanır.
  5. E
    İş Kanunu'nun 44. maddesinde düzenlenen istisnalar kapsamında kalan deniz ve hava taşıma işlerinde, özel bir düzenleme bulunmadıkça 48574857 sayılı Kanun hükümleri doğrudan bir milli kaynak olarak uygulanamaz.

Cevap

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarının bağlayıcı birer kaynak olduğunu belirten ifade yanlıştır; çünkü yargı kararları arasında sadece İçtihadı Birleştirme Kararları asli ve bağlayıcı kaynak niteliğindedir.
Hukuk sistemimizde yargı kararları kural olarak yardımcı kaynaktır. Ancak Yargıtay'ın farklı daireleri veya genel kurulları arasındaki içtihat uyuşmazlıklarını gidermek amacıyla alınan 'İçtihadı Birleştirme Kararları' (İBK), kanun gücünde ve bağlayıcıdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararları ise sadece o dava dosyası için bağlayıcı olup, genel bir hukuk kuralı olarak diğer mahkemeleri yasal olarak bağlamaz; emsal (yol gösterici) nitelik taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Milli kaynakların hiyerarşik tasnifini yapın.
Hiyerarşi: Anayasa > Kanun / İBK / CBK > Yönetmelik şeklindedir.
Normlar hiyerarşisi, hangi kaynağın diğerine üstün geleceğini belirler.
2
Sözleşmeye dayalı kaynakları (TİS, İş Sözleşmesi) değerlendirin.
TİS, iş sözleşmesinin üzerindedir ancak 'yararlılık ilkesi' bir istisnadır.
İş hukukunun işçiyi koruma amacı, daha avantajlı olan alt normun üst norma tercih edilmesini sağlar.
3
Yargı kararlarının hukuki niteliğini analiz edin.
Daire ve Genel Kurul kararları emsaldir; sadece İçtihadı Birleştirme Kararları (İBK) bağlayıcıdır.
Hukuk güvenliği ve birliği açısından kanun koyucu sadece belirli usulle alınan kararlara genel bağlayıcılık tanımıştır.
4
Seçeneklerdeki ifadeleri bu kriterlere göre karşılaştırın.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararlarını 'asli ve bağlayıcı' olarak tanımlayan ifade, yargı kararlarının niteliğiyle çelişmektedir.
Bu kararlar mahkemelere yol gösterse de, mahkemelerin bu görüşten sapma yetkisi (direnme hakkı) mevcuttur; oysa İBK'dan sapma yetkisi yoktur.

Anahtar Kavram

İçtihadı Birleştirme Kararları ve Normlar Hiyerarşisi

Daha Fazla Pratik

İş hukukunun uluslararası kaynakları ile milli kaynaklar arasındaki ilişkiyi ve Anayasa'nın 90. maddesinin iş hukukuna etkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla