Examkin

Soru

Zorluk: ZorYaşlılık Sigortası ve Aylığa Hak Kazanma Şartları

55105510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun yürürlük tarihinden sonra, 1010 Mart 20102010 tarihinde ilk kez sigortalı olarak tescil edilen bir kişinin çalışma hayatındaki prim ödeme bilgileri şu şekildedir:

* 24002400 gün 4/1−a4/1-a (Hizmet akdi ile çalışan)
* 42004200 gün 4/1−b4/1-b (Kendi nam ve hesabına çalışan)
* 800800 gün 4/1−a4/1-a (Hizmet akdi ile çalışan)

Toplam 74007400 gün primi bulunan bu sigortalı, kronik bir rahatsızlığı nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık kuruluna başvurmuş ve %5454 oranında çalışma gücü kaybı olduğu tespit edilmiştir. Bu sigortalının yaşlılık aylığına hak kazanma durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Sigortalılık süresi boyunca en fazla hizmetin geçtiği 4/1−b4/1-b statüsü üzerinden, 1616 yıl sigortalılık süresi ve 43204320 gün prim ödeme şartıyla yaşlılık aylığına hak kazanabilir.Cevap
  2. B
    Çalışma gücü kaybı %5050'nin üzerinde olduğu için herhangi bir sigortalılık süresi şartı aranmaksızın 18001800 gün primle malullük aylığına hak kazanır.
  3. C
    Son ödenen primleri 4/1−a4/1-a statüsünde olduğu için yaşlılık aylığına hak kazanma şartları bu statüye göre belirlenir ve 72007200 prim gününü tamamlaması gerekir.
  4. D
    %5454 oranında çalışma gücü kaybı olması durumunda yaşlılık aylığına hak kazanabilmesi için her halükarda 90009000 prim gününü tamamlamış olması zorunludur.
  5. E
    Sigortalının yaşlılık aylığı alabilmesi için çalışma gücü kaybına bakılmaksızın kadın ise 5858, erkek ise 6060 yaşını doldurmuş olması şarttır.

Cevap

Sigortalılık süresi boyunca en fazla hizmetin geçtiği 4/1-b statüsü üzerinden, 16 yıl sigortalılık süresi ve 4320 gün prim ödeme şartıyla yaşlılık aylığına hak kazanabilir.
Doğru ifadeye göre, 55105510 sayılı Kanun kapsamında ilk tescili Ekim 20082008 sonrasında yapılan sigortalılar için emeklilik statüsü, tüm çalışma süreleri boyunca prim ödenen statülerden en fazlasının geçtiği yere göre belirlenir. Senaryodaki kişi 42004200 gün ile en çok 4/1−b4/1-b (Bağ-Kur) kapsamında prim ödemiştir. Kanun'un 2828. maddesi uyarınca çalışma gücü kaybı %5050 ila %5959 arasında olan (senaryoda %5454) sigortalılar için yaşlılık aylığı bağlanma şartı 1616 yıl sigortalılık süresi ve 43204320 gündür. Sigortalı hem prim gün sayısını (74007400) hem de sigortalılık süresini (1010 Mart 20102010 - 99 Mart 20262026 arası tam 1616 yıl) doldurduğu için bu statüden aylık alabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sigortalılık başlangıç tarihine göre uygulanacak mevzuatı belirleyin.
1010 Mart 20102010 tarihi 55105510 sayılı Kanun'un yürürlüğünden (Ekim 20082008) sonradır.
Bu tarih, sigortalının tamamen 55105510 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğunu gösterir.
2
Aylık bağlanacak sigortalılık statüsünü tespit edin.
4/1−a4/1-a (2400+800=32002400 + 800 = 3200 gün), 4/1−b4/1-b (42004200 gün). En fazla hizmet 4/1−b4/1-b statüsündedir.
Ekim 20082008 sonrası ilk kez sigortalı olanlarda, hangi statüden emekli olunacağı tüm çalışma hayatındaki en fazla hizmetin geçtiği statüye göre belirlenir.
3
Çalışma gücü kaybı oranına göre gereken yaşlılık şartlarını (engellilik kontenjanı) belirleyin.
%5050 ile %5959 arası kayıplarda (soruda %5454), 55105510 sayılı Kanun madde 2828 uyarınca 1616 yıl sigortalılık süresi ve 43204320 gün prim gereklidir.
Malullük sınırı olan %6060'ın altında kalan ancak %4040'ın üzerinde olan kayıplar 'yaşlılık sigortası' kapsamında erken emeklilik hakkı tanır.
4
Mevcut durumu şartlarla karşılaştırın.
Prim: 7400>43207400 > 4320 (Tamam). Sigortalılık süresi: 20102010 - 20262026 arası 1616 yıl tamamlanmıştır.
Sigortalı her iki şartı da sağladığı için yaşlılık aylığına hak kazanır.

Anahtar Kavram

5510 Sonrası Sigortalıların Statü Belirlenmesi ve Engellilik Emekliliği

İpuçları

1
Sigortalının ilk işe giriş tarihine dikkat edin; 2008 sonrası girişlerde statü nasıl belirlenir?
2
%54 kayıp oranı malullük (%60+) için yeterli midir, yoksa yaşlılık sigortasına mı girer?
3
4/1-b kapsamında %50-%59 arası kaybı olanlar için gereken gün ve yıl sayısı 16/4320'dir.

Daha Fazla Pratik

Farklı engellilik oranları (%40-%49 ve %60+) için değişen sigortalılık sürelerini bir tablo üzerinde inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Yaşlılık Sigortası ve Aylığa Hak Kazanma Şartları