Uzun Vadeli Sigorta Kolları

236 soru

Soru 1Soru

55105510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na tabi bir sigortalının vefatı sonrasında geride kalan hak sahiplerinin durumu şu şekildedir:

- Dul eş, bir kamu kurumunda 4/1c4/1-c kapsamında sigortalı olarak çalışmaktadır.
- Birinci çocuk, 2222 yaşında olup üniversite eğitimine devam etmektedir.
- İkinci çocuk, 2020 yaşında olup lise mezunudur ve herhangi bir eğitim kurumuna kayıtlı değildir.
- Üçüncü çocuk, 1919 yaşında olup bir yükseköğretim kurumuna kayıtlıdır.
- Dördüncü çocuk, 3030 yaşında olup Kurum Sağlık Kurulu tarafından malul olduğu tespit edilmiştir.

Bu bilgilere göre, hak sahiplerine bağlanacak toplam aylık oranının sigortalının aylığını aşması nedeniyle yapılacak orantılı indirim sonucunda, dul eşe bağlanacak nihai aylık oranı yüzde kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4040

Cevap

Hak sahiplerinin kanuni hisse oranları toplamı %100'ü geçtiği için yapılan orantılı indirim sonucunda dul eşe %40 oranında aylık bağlanır.
Hak sahibi olan eş (%50) ve üç çocuğun (%25 x 3 = %75) toplam hissesi %125 etmektedir. 5510 sayılı Kanun'un 34. maddesi uyarınca, bu toplam %100'ü aşamaz. Bu durumda her bir hak sahibinin payı 100/125 oranında (yani 0,8 katı kadar) indirilir. Eşin %50 olan hissesi 0,8 ile çarpıldığında nihai oran %40 olarak hesaplanır.

Adım Adım Çözüm

1
Hak sahiplerinin belirlenmesi ve temel hisselerinin tespiti
Eş (Çalışıyor): %50; 1. Çocuk (Üni < 25): %25; 2. Çocuk (Lise mezunu, 20 yaş, öğrenci değil): %0 (hak sahibi değil); 3. Çocuk (Üni < 25): %25; 4. Çocuk (Malul): %25.
5510 sayılı Kanun md. 34 uyarınca eşin çalışması hissesini %50'ye düşürür; lise mezunları 20 yaşına kadar ancak öğrenciyse aylık alabilir.
2
Toplam hisse oranının hesaplanması
%50 (Eş) + %25 (1. Çocuk) + %25 (3. Çocuk) + %25 (4. Çocuk) = %125.
Aylık bağlanacak tüm hak sahiplerinin kanuni sınırları içindeki payları toplanır.
3
Orantılı indirim (reduksiyon) kuralının uygulanması
Toplam %125 olan hisse, %100 sınırına çekilir. İndirim katsayısı: 100 / 125 = 0,8.
Kanun uyarınca hak sahiplerinin aylıkları toplamı sigortalının aylığını geçemez; geçerse oranlar bozulmadan indirim yapılır.
4
Eşin nihai aylık oranının hesaplanması
%50 x 0,8 = %40.
Temel hisse oranı ile indirim katsayısının çarpılması sonucu nihai paya ulaşılır.

Anahtar Kavram

Ölüm aylığı paylaştırılırken hak sahiplerinin toplam hissesinin %100'ü aşması durumunda tüm hisselerin orantılı olarak indirilmesi zorunluluğu.

Daha Fazla Pratik

Anne ve babanın hak sahipliği durumunda, çocukların hisselerinden artan payın nasıl dağıtılacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 2Soru

55105510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında 4/14/1-a statüsünde sigortalı iken 20262026 yılında vefat eden bir kişinin geride kalan hak sahiplerinin durumu şu şekildedir:

- Eşi herhangi bir işte çalışmamakta ve kendi çalışmasından dolayı kurumdan gelir veya aylık almamaktadır.
- 2424 yaşındaki oğlu üniversite eğitimine (yükseköğrenim) aktif olarak devam etmektedir.
- 2727 yaşındaki kızı eşinden boşanmış olup herhangi bir işte çalışmamaktadır ve geliri yoktur.
- 1919 yaşındaki oğlu lise mezunudur ancak herhangi bir yükseköğretim kurumuna kayıtlı değildir.

Buna göre, bu hak sahiplerine bağlanacak ölüm aylığı hisse oranları aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eş: %50\%50, 2424 yaşındaki oğul: %25\%25, 2727 yaşındaki kız: %25\%25

Cevap

Eş: %50\%50, 2424 yaşındaki oğul: %25\%25, 2727 yaşındaki kız: %25\%25 şeklinde paylaştırılmalıdır.
Doğru seçenekte belirtilen oranlar yasal mevzuata tam uygundur. Eş, aylık alan çocuklar bulunduğu için (çalışmasa dahi) %50\%50 pay alır. 2424 yaşındaki erkek çocuk üniversite öğrencisi olduğu için 2525 yaş sınırına takılmadan %25\%25 pay alır. 2727 yaşındaki kız çocuk ise boşanmış ve çalışmıyor olduğu için yaş sınırı aranmaksızın %25\%25 pay alır. 1919 yaşındaki erkek çocuk öğrenci olmadığı için 1818 yaşını geçtiğinden pay alamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Eşin durumunu değerlendir
Eş çalışmıyor olsa da aylık bağlanacak çocuklar olduğu için hissesi %50\%50 olur.
5510 sayılı Kanun Madde 34 gereği, aylık bağlanmış çocuğu olan dul eşe %50 oranında aylık bağlanır.
2
Erkek çocukların durumunu değerlendir
2424 yaşındaki oğul hak sahibi (%25\%25), 1919 yaşındaki oğul hak sahibi değildir (%0\%0).
Erkek çocuklarda yaş sınırı; eğitim yoksa 1818, lise ise 2020, yükseköğrenim ise 2525'tir. 1919 yaşındaki çocuk öğrenci olmadığı için kapsam dışıdır.
3
Kız çocuğun durumunu değerlendir
2727 yaşındaki kız çocuk hak sahibidir (%25\%25).
Kız çocuklarında yaş sınırı yoktur; evli olmamaları (boşanmış/dul dahil) ve sigortalı çalışmamaları yeterlidir.
4
Toplam hisseyi kontrol et
%50+%25+%25=%100\%50 + \%25 + \%25 = \%100.
Hak sahiplerine bağlanacak toplam aylık, sigortalıya ait aylığın %100'ünü geçemez; bu senaryoda tam sınırdadır.

Anahtar Kavram

Ölüm aylığı tahsisinde eşin çalışma durumu ve çocukların hak sahipliği şartlarının (yaş, eğitim, medeni hal) hisse oranları üzerindeki etkisi.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 3Soru

55105510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümleri uyarınca, yaşlılık aylığının bağlanması, başlangıç tarihi ve yeniden çalışmaya başlama durumunda aylığın kesilmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yaşlılık aylığı, sigortalının yazılı istek tarihini takip eden ay başından itibaren başlatılır; ancak aylık almakta iken kamu idarelerine ait kadro ve pozisyonlarda (4/1c4/1-c kapsamında) çalışmaya başlayanların aylıkları, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren kesilir.

Cevap

Yaşlılık aylığı, yazılı istek tarihini takip eden ay başından itibaren başlatılır; ancak kamu idarelerine ait kadro ve pozisyonlarda (4/1c4/1-c) çalışmaya başlayanların aylıkları, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren kesilir.
Doğru ifade, yaşlılık aylığının yazılı istek tarihini takip eden ay başından itibaren başlatılacağını ve kamu idarelerinde (4/1c4/1-c) çalışmaya başlayanların aylıklarının çalışmaya başladıkları tarihten itibaren kesileceğini belirtmektedir. Bu durum 55105510 sayılı Kanun'un 3030. maddesi ve 53355335 sayılı Kanun'un ilgili hükümleriyle tam uyumludur.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık başlangıç tarihinin tespiti
5510 sayılı Kanun uyarınca tahsis talebini takip eden ay başı
Yasal düzenleme aylıkların başlangıcını başvuru tarihine değil, başvuruyu izleyen döneme endekslemiştir.
2
Re-istihdam durumundaki statü farklarının analizi
4/1-a (SGDP seçeneği), 4/1-b (Kesinti yok), 4/1-c (Zorunlu kesilme)
Kamu kaynaklarının korunması ve istihdam politikaları gereği kamuda çalışma halinde emekli aylığı ile maaşın birleşmesi yasaklanmıştır.
3
4/1-c statüsündeki özel durumun teyidi
Çalışmaya başlanan gün itibarıyla aylığın kesilmesi
5335 sayılı Kanun 30. madde ve 5510 sayılı Kanun 30. madde hükümleri kamu istihdamında aylığın kesilmesini emreder.

Anahtar Kavram

Yaşlılık Aylığı Tahsis Usulü ve Sosyal Güvenlik Destek Primi Rejimi

Daha Fazla Pratik

Sosyal güvenlik destek primi ödeyerek çalışırken iş kazası geçirilmesi durumunda hangi yardımlardan yararlanılabileceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 4Soru

55105510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca, uzun vadeli sigorta kollarından sağlanan "ölüm toptan ödemesi", "evlenme ödeneği" ve "cenaze ödeneği" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evlenme ödeneği; evlenmeleri nedeniyle gelir veya aylıkları kesilmesi gereken kız çocukları ile yeniden evlenmeleri nedeniyle dul aylıkları kesilen eşlere, bir defaya mahsus olmak üzere ödenir.

Cevap

Evlenme ödeneğinin dul eşlere de ödeneceğini belirten ifade yanlıştır; bu ödenek sadece kız çocuklarına yöneliktir.
Evlenme ödeneği (çeyiz parası), 55105510 sayılı Kanun'un 3737. maddesine göre sadece evlenmeleri nedeniyle gelir veya aylıkları kesilmesi gereken kız çocuklarına ödenir. Dul eşlerin yeniden evlenmesi durumunda aylıkları kesilse de kendilerine evlenme ödeneği verilmez. Bu nedenle dul eşlerin de kapsama dahil edildiğini belirten seçenek yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
55105510 sayılı Kanun'un 3737. maddesi uyarınca evlenme ödeneği hak sahipliği kontrol edilir.
Evlenme ödeneği sadece kız çocuklarına verilir.
Kanun koyucu, eş ve erkek çocuklarını bu yardımın kapsamı dışında tutmuştur.
2
Evlenme ödeneği sonrası boşanma durumundaki bekleme süresi incelenir.
22 yıllık (2424 ay) bekleme süresi kuralı teyit edilir.
Ödenek, aylığın 2424 aylık peşin ödemesi niteliğinde olduğu için mükerrer ödemeyi önlemek amacıyla bu kural getirilmiştir.
3
Ölüm toptan ödemesi ve cenaze ödeneği şartları gözden geçirilir.
Toptan ödemede MYÖ primlerinin güncellenerek iade edildiği ve cenaze ödeneğinde hısım önceliği olduğu doğrulanır.
Bu yardımlar, sigortalının veya hak sahiplerinin maruz kaldığı sosyal riski hafifletmeye yönelik spesifik şartlara bağlanmıştır.

Anahtar Kavram

Ölüm Sigortasından Sağlanan Yardımlar ve Şartları

Alternatif Yöntem

Eleme yöntemi kullanılırken, evlenme ödeneğinin 'sadece kız çocuklarına' özgü bir hak olduğu bilgisini hatırlamak soruyu hızla çözer.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru

55105510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca, çalışma gücünün en az %60\%60’ını kaybettiği tespit edilen bir sigortalıya malullük aylığı bağlanması ve bağlanan bu aylığın kesilmesi süreçleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Malullük aylığı almakta olan sigortalının, bu Kanun kapsamında sigortalı bir işte çalışmaya başlaması veya yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışması halinde aylığı kesilir.

Cevap

Malullük aylığı alan bir sigortalının, 55105510 sayılı Kanun kapsamında veya yabancı bir ülke mevzuatına tabi olarak çalışmaya başlaması durumunda aylığı kesilir.
Doğru olan ifade, malullük aylığı alanların gerek Türkiye'de 55105510 sayılı Kanun kapsamında gerekse yabancı bir ülke mevzuatı çerçevesinde çalışmaya başlamaları halinde aylıklarının kesileceğidir. Bu durum, Kanun'un 2727. maddesinde açıkça düzenlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Malul sayılma kriterini belirleme
Çalışma gücünün en az %60\%60 oranında kaybedilmiş olması gerekir.
Malullük aylığı için yasal temel şart budur.
2
Bağlanma şartlarını kontrol etme
Normal durumlarda 1010 yıl sigortalılık süresi ve 18001800 gün prim; bakıma muhtaçlıkta ise süre aranmaksızın 18001800 gün prim gerekir.
Sigortalının prim ve süre yükümlülüklerini doğrulamak için.
3
Kesilme şartlarını analiz etme
Çalışmaya başlama veya kontrol muayenesinde malullük oranının %60\%60'ın altına düşmesi aylığı keser.
55105510 sayılı Kanun'un 2727. maddesi hükümleri uyarınca.

Anahtar Kavram

Malullük aylığı, sigortalının çalışma gücünü yasal sınırın (%60\%60) altında kalacak şekilde kaybetmesi halinde bağlanan ve sigortalı çalışmaya başlanmasıyla kesilen bir uzun vadeli sigorta yardımıdır.

Daha Fazla Pratik

Malullük aylığı ile yaşlılık sigortasındaki 'engellilik nedeniyle emeklilik' arasındaki farkları inceleyerek prim ve yaş şartlarını karşılaştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 6Soru

Sosyal güvenlik mevzuatımıza göre, bir sigortalının yaşlılık aylığına hak kazanması tek başına aylığın bağlanması için yeterli değildir. Özellikle özel sektörde bir işverene bağlı çalışan (4/1-a4/1\text{-}a) sigortalılar için yaşlılık aylığı talebinde bulunmadan önce belirli bir işlemin yapılması yasal bir zorunluluktur. Bu doğrultuda, söz konusu sigortalıların yaşlılık aylığı alabilmeleri için yapmaları gereken bu öncelikli işlem aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çalıştığı işten ayrıldıktan sonra Kuruma yazılı istekte bulunması

Cevap

4/1-a (işçi) statüsündeki sigortalıların yaşlılık aylığı alabilmeleri için çalıştıkları işten ayrılmaları ve ardından Kuruma yazılı istekte bulunmaları gerekir.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na göre, hizmet akdiyle çalışan (4/1-a) sigortalıların yaşlılık aylığı alabilmeleri için öncelikle çalıştıkları işten ayrılmaları ve ardından Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) yazılı olarak başvurarak tahsis talebinde bulunmaları zorunludur. İşten ayrılma şartı bu statüdeki sigortalılar için temel bir prosedürel gerekliliktir.

Adım Adım Çözüm

1
Sigortalının statüsünün belirlenmesi
Sigortalı 4/1-a (hizmet akdiyle çalışan) kapsamındadır.
Farklı sigortalılık statüleri için aylık bağlama prosedürleri farklılık gösterir.
2
Yasal prosedürün kontrol edilmesi
5510 sayılı Kanun uyarınca 4/1-a sigortalılarının işten ayrılma zorunluluğu tespit edilir.
Hizmet akdiyle çalışanların emekli olabilmesi için aktif çalışma ilişkisinin sona ermesi şarttır.
3
Tahsis talebi yönteminin belirlenmesi
Kuruma yazılı bir tahsis talebi (emeklilik dilekçesi) verilmesi gerektiği sonucuna varılır.
Aylıklar kendiliğinden değil, sigortalının talebi üzerine bağlanır.

Anahtar Kavram

4/1-a Sigortalıları İçin Yaşlılık Aylığı Bağlanma Prosedürü
Tahmini Süre:45s
Soru 7Soru

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na göre, 30 Nisan 2008 tarihinden sonra ilk defa sigortalı olan kişilerin yaşlılık aylığına hak kazanma şartları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4/1-c (kamu görevlisi) statüsündeki sigortalıların yaşlılık aylığına hak kazanabilmesi için gereken asgari prim gün sayısı, 4/1-a sigortalılarında olduğu gibi 7200 gündür.

Cevap

4/1-c (kamu görevlisi) statüsündeki sigortalıların asgari 9000 prim günü ödemesi gerekmektedir; 7200 gün şartı sadece 4/1-a kapsamındaki sigortalılar için geçerlidir.
5510 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 2008 yılı sonrasındaki sistemde; 4/1-a kapsamındaki sigortalılar (eski adıyla SSK) için emeklilikte aranan asgari prim gün sayısı 7200 iken, 4/1-b (eski Bağ-Kur) ve 4/1-c (eski Emekli Sandığı) kapsamındaki sigortalılar için bu süre 9000 gün olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla, kamu görevlilerinin (4/1-c) 7200 günle emekli olabileceği ifadesi yasal olarak yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
5510 sayılı Kanun sonrası (30.04.2008 sonrası) sigortalılık statülerini belirle.
Sigortalılar 4/1-a (işçi), 4/1-b (kendi namına çalışan) ve 4/1-c (kamu görevlisi) olarak ayrılır.
Statülere göre prim günü şartları farklılık göstermektedir.
2
Her statü için tam yaşlılık aylığı prim gün sayılarını karşılaştır.
4/1-a için 72007200 gün; 4/1-b ve 4/1-c için 90009000 gün prim ödenmesi gerekmektedir.
Kanun koyucu, bağımsız çalışanlar ve memurlar için daha uzun bir prim süresi öngörmüştür.
3
Kısmi aylık ve kademeli yaş artışı kurallarını kontrol et.
Kısmi aylık için 54005400 gün gerekir. Yaş haddi ise prim gününün tamamlandığı tarihe göre kademeli artar ve en son 6565 yaşta eşitlenir.
Bu kurallar sosyal güvenlik reformunun temel sürdürülebilirlik parametreleridir.

Anahtar Kavram

5510 sayılı Kanun sonrası sigortalılık statülerine (4/a, 4/b, 4/c) göre prim ödeme gün sayısı farklılıkları.

Daha Fazla Pratik

Farklı tarihlerde (örneğin 1999-2008 arası) sigortalı olanlar için sigortalılık süresi ve prim günü şartlarını karşılaştıran soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca, ölüm sigortasından hak sahiplerine aylık bağlanması şartları ve uygulama esaslarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 4/1-(a) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar için 'en az 5 yıldan beri sigortalı bulunup, toplam 900 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması' şartının tespitinde, her türlü borçlanma süreleri hariç tutulurken; 1800 gün prim şartının tespitinde borçlanılan süreler hesaba katılır.

Cevap

4/1-a sigortalıları için 5 yıl ve 900 gün şartında borçlanma süreleri hariç tutulurken, 1800 gün şartında bu sürelerin dahil edilmesi doğrudur.
Doğru ifade, 4/1-a sigortalıları için öngörülen özel kolaylığın (5 yıl ve 900 gün) sınırlarını tam olarak yansıtmaktadır. Kanun, bu kısa yoldan aylık bağlama imkanında 'borçlanma' yoluyla prim günü tamamlanmasına izin vermezken, genel şart olan 1800 günde borçlanmaya izin vererek bir denge kurmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Sigortalı statüsüne göre ölüm aylığı şartlarını belirle.
4/1-a (SSK) için 1800 gün veya 5 yıl/900 gün (borçlanmasız) şartı; 4/1-b ve c için sadece 1800 gün şartı bulunur.
Kanun koyucu 4/1-a sigortalıları için daha esnek bir prim günü şartı getirmiştir.
2
900 gün istisnasındaki kısıtlamayı analiz et.
Bu istisnadan yararlanmak için gereken 900 günün fiilen çalışılarak veya bildirilerek kazanılmış olması gerekir; askerlik veya doğum borçlanması gibi süreler bu 900 günü tamamlamak için kullanılamaz.
İstisnanın kötüye kullanımını engellemek ve fiili çalışmayı esas almak hedeflenmiştir.
3
Hukuki terminoloji ve hak sahipliği istisnalarını kontrol et.
Evlenme ödeneği ile ölüm ödeneğinin farklı kavramlar olduğunu, 65 yaş üstü ebeveynler için 'artan hisse' kuralının esnetildiğini doğrula.
KPSS düzeyindeki sorularda kavram karışıklıkları ve yaşa bağlı istisnalar belirleyici çeldiricilerdir.

Anahtar Kavram

Ölüm Aylığı Bağlanma Şartlarında Statü ve Borçlanma Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Ölüm aylığı hisse oranlarını (eşin çalışması veya çocuk sayısına göre değişen durumlar) inceleyerek bilgilerinizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 9Soru

1 Ocak 2012 tarihinde ilk defa 4/1-a (hizmet akdiyle çalışan) statüsünde sigortalı olan bir erkek sigortalı, çalışma hayatı boyunca toplam 5400 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi ödemiştir. Bu sigortalının 5400 prim günü şartını 31 Aralık 2026 tarihinde tamamladığı varsayıldığında, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca yaşlılık aylığına hak kazanma koşullarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 5400 prim gününü 2036 yılından önce tamamladığı için 63 yaşını doldurduğu tarihte yaşlılık aylığına hak kazanır.

Cevap

5400 prim gününü 2036 yılından önce tamamlayan erkek sigortalı 63 yaşında yaşlılık aylığına hak kazanır.
Doğru olan ifade, sigortalının 5400 prim gününü 2036 yılından önce tamamlaması durumunda 63 yaşında emekli olacağıdır. 5510 sayılı Kanun uyarınca, 2008 sonrası sigortalı olanlarda kısmi yaşlılık aylığı için 5400 gün aranır ve yaş şartı, normal emeklilik yaşlarına (erkekler için 60) 3 yıl eklenerek bulunur. Prim günü 2036'dan önce dolduğu için kademeli artıştan etkilenmez.

Adım Adım Çözüm

1
Sigortalılık başlangıç tarihine göre tabi olunan kanun hükmünün tespiti.
Sigortalı 01.01.2012 girişli olduğu için 5510 sayılı Kanun'un 30.04.2008 sonrası hükümlerine tabidir.
Sosyal güvenlikte hak ediş şartları ilk tescil tarihine göre belirlenir.
2
Kısmi emeklilik (yaştan emeklilik) için gerekli prim gün sayısının belirlenmesi.
5510 sayılı Kanun kapsamında tüm sigortalılar (4/a, 4/b, 4/c) için kısmi emeklilik prim şartı 5400 gündür.
Kanun, 2008 sonrası ilk girişliler için kademeli geçiş öngörmüştür.
3
Prim gününün tamamlandığı tarihe göre yaş şartının hesaplanması.
5400 gün 31.12.2026'da (2036 öncesi) tamamlandığı için erkek sigortalı için yaş 63'tür (60 olan normal emeklilik yaşının 3 yıl fazlası).
Kademeli yaş artışı tablosu, prim gününün tamamlandığı tarihteki yaş hadlerini esas alır.

Anahtar Kavram

5510 Sayılı Kanun Kapsamında Kısmi Yaşlılık Aylığı Şartları

Daha Fazla Pratik

Aynı sigortalının prim gününü 2040 yılında tamamlaması durumunda emeklilik yaşının nasıl değişeceğini hesaplayınız.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 10Soru

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca, ilk defa sigortalı olduğu tarihte malul sayılmayı gerektirecek derecede hastalığı veya engelliliği bulunmayan bir sigortalının, çalışma hayatı süresince çalışma gücünün en az %60\%60'ını kaybettiği ve "başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede" malul olduğu tespit edilmiştir. Bu sigortalının malullük aylığına hak kazanabilmesi için gereken asgari sigortalılık süresi ve prim gün sayısı şartı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sigortalılık süresi aranmaksızın, en az 18001800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması

Cevap

Başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olan sigortalılar için 10 yıllık sigortalılık süresi aranmaz; en az 1800 gün prim ödenmiş olması malullük aylığı bağlanması için yeterlidir.
Doğru cevap, başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olduğu tespit edilen sigortalılar için 10 yıllık sigortalılık süresi şartının aranmayacağını, yalnızca 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olmasının yeterli olduğunu belirtmektedir. Bu durum 5510 sayılı Kanun'un 26. maddesinde açıkça bir istisna olarak düzenlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Malul sayılma şartını kontrol et
Çalışma gücünün en az %60'ının kaybedilmesi (Soruda verilmiş).
Malullük sigortasından yararlanmanın ilk adımı tıbbi olarak malul sayılmaktır.
2
Genel aylık bağlama şartlarını hatırla
Normal şartlarda 10 yıl sigortalılık süresi ve 1800 gün prim gerekir.
5510 sayılı Kanun madde 26/a genel kuralı belirler.
3
Özel durumu (bakıma muhtaçlık) analiz et
Başka birinin sürekli bakımına muhtaçlık durumunda 10 yıllık süre şartı düşer.
5510 sayılı Kanun madde 26/b fıkrası ağır maluliyet durumları için bu kolaylığı sağlamıştır.
4
Gereken prim gününü tespit et
Her iki durumda da (genel veya istisnai) prim gün sayısı 1800 olmalıdır.
Süre şartı esnetilse de finansal katkı (prim) şartı 1800 günde sabitlenmiştir.

Anahtar Kavram

Malullük aylığı bağlanmasında 'başka birinin sürekli bakımına muhtaçlık' istisnası
Soru 11Soru

55105510 sayılı Kanun kapsamında 11 Haziran 20102010 tarihinde ilk kez 4/1b4/1-b (Bağ-Kur) statüsünde tescil edilen bir sigortalı, bu statüde 56005600 gün prim ödedikten sonra sigortalılığına ara vermiştir. 20242024 yılında 4/1a4/1-a (hizmet akdi) kapsamında çalışmaya başlayan ve bu statüde de 16001600 gün prim ödeyen sigortalının toplam prim günü 72007200'e ulaşmıştır. Kurum Sağlık Kurulunca yapılan incelemede sigortalının çalışma gücü kaybı oranının %54\%54 olduğu tespit edilmiştir.

Buna göre, söz konusu sigortalının yaşlılık aylığına hak kazanma koşullarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sigortalı, çalışma gücü kaybı %60'ın altında olduğu için malullük aylığına hak kazanamaz; ancak 16 yıllık sigortalılık süresi ve 4320 prim günü şartıyla yaşlılık aylığına hak kazanabilir.

Cevap

Sigortalı malullük aylığı alamaz ancak %54 engel oranıyla 16 yıl sigortalılık ve 4320 gün şartlarını sağlayarak yaşlılık aylığına hak kazanabilir.
Doğru cevap, sigortalının durumunu 5510 sayılı Kanun'un güncel hükümleriyle tam olarak eşleştirmektedir. Sigortalı %54 engel oranıyla malul sayılamaz (sınır %60) ancak engelli yaşlılık aylığına tabidir. 2008 sonrası girişi olduğu için statüsü toplam prim gününe göre (4/1-b) belirlenir. %50-59 arası engel grubu için aranan 16 yıl ve 4320 gün şartı, sigortalının durumuna uygun olan hukuki kriterdir.

Adım Adım Çözüm

1
Sigortalılık statüsünün belirlenmesi
4/1-b (Bağ-Kur)
1 Ekim 2008 (5510 sayılı Kanun) sonrası ilk kez sigortalı olanlarda, birden fazla statü varsa tüm çalışma süresince en fazla prim ödenen statü (5600 gün > 1600 gün) esas alınır.
2
Malullük şartının kontrol edilmesi
Malullük aylığına hak kazanamaz
Malul sayılabilmek için çalışma gücü kaybının en az %60 olması gerekir; sigortalının oranı %54'tür.
3
Engelli yaşlılık aylığı şartlarının belirlenmesi
16 yıl sigortalılık süresi ve 4320 prim günü
5510 Sayılı Kanun Madde 28/5 uyarınca, çalışma gücü kaybı %50 ile %59 arasında olanlar bu şartlara tabidir.
4
Mevcut durumun şartlarla kıyaslanması
Prim günü tamam, sigortalılık süresi 2026'da dolacak
Sigortalının 7200 günü vardır (4320'den fazla). 2010 girişli olduğu için 16 yıllık süre 2026 yılında dolacaktır.

Anahtar Kavram

5510 Sayılı Kanun Sonrası Statü Belirleme ve Engelli Yaşlılık Aylığı
Soru 12Soru

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında sigortalı olan (A) vefat etmiştir. (A)’nın 68 yaşındaki babası (B)’nin, vefat eden bir diğer çocuğundan dolayı ölüm aylığı aldığı ve kendi aylık toplam gelirinin net asgari ücretin altında olduğu tespit edilmiştir. (A)’nın eşi ve çocuklarına aylık bağlanması sonucunda dağıtılabilir artan bir hisse kalmadığı bilinmektedir.

Buna göre, babası (B)’ye (A) üzerinden ölüm aylığı bağlanması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Baba 65 yaşın üstünde olduğu için artan hisse şartı aranmaksızın, diğer gelir şartlarını da taşıdığından aylık bağlanır.

Cevap

65 yaşın üzerindeki baba, artan hisse şartı aranmaksızın ve diğer çocuğundan aldığı aylık engel teşkil etmeksizin ölüm aylığına hak kazanır.
Doğru yanıt, babanın 65 yaşın üstünde olması nedeniyle artan hisse şartından muaf olduğunu ve diğer gelir kriterlerini sağladığını ifade eden seçenektir. 5510 sayılı Kanun uyarınca, vefat eden sigortalının anne ve babasına aylık bağlanabilmesi için normalde eş ve çocuklardan artan bir hisse olması gerekirken, 65 yaş üstü anne/babalar için bu şart kaldırılmıştır. Ayrıca, kişinin aylık almasına engel olan 'başka bir aylık almama' şartı, diğer çocuklardan alınan aylıkları kapsamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Babanın yaşını kontrol etme
Baba 68 yaşındadır (65 yaş sınırı aşılmıştır).
65 yaş, anne ve babaya aylık bağlanmasında 'artan hisse' şartının aranıp aranmayacağını belirleyen kritik sınırdır.
2
Artan hisse şartını değerlendirme
65 yaş üstü anne ve babalarda artan hisse bulunması şartı aranmaz.
5510 sayılı Kanun m. 34/d bendi uyarınca yaşlı anne/babalar lehine pozitif ayrımcılık yapılmıştır.
3
Gelir ve diğer aylık durumunu analiz etme
Geliri net asgari ücretin altındadır ve diğer çocuğundan aylık alması engel değildir.
Kanun, 'diğer çocuklardan hak kazanılan gelir ve aylıklar hariç' ibaresiyle bu durumu açıkça koruma altına almıştır.
4
Nihai kararı verme
Baba (B)'ye (A) üzerinden ölüm aylığı bağlanmalıdır.
Gerekli tüm kanuni şartlar ve yaşa bağlı istisnalar baba lehine oluşmuştur.

Anahtar Kavram

Anne ve babaya ölüm aylığı bağlanmasında 65 yaş istisnası ve gelir kriterleri
Soru 13Soru

4/1-(a) statüsünde sigortalı olan bir kişi, ilk defa sigortalı olduğu tarihte doğuştan gelen bir rahatsızlığı nedeniyle çalışma gücünün %20'sini kaybetmiş durumdadır. Aradan geçen zaman içerisinde bu rahatsızlığı ilerlemiş ve Kurum Sağlık Kurulunca yapılan güncel tespitte çalışma gücü kayıp oranının %65'e yükseldiği ve sigortalının başka birinin sürekli bakımına muhtaç olduğu raporlanmıştır. Bu sigortalının 88 yıllık sigortalılık süresi ve 18001800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bulunmaktadır.

Buna göre, 5510 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde bu sigortalının malullük aylığına hak kazanma durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Başka birinin sürekli bakımına muhtaç olma hali söz konusu olduğu için on yıllık sigortalılık süresi şartı aranmaksızın, malullük aylığına hak kazanır.

Cevap

Başka birinin sürekli bakımına muhtaç olma hali mevcut olduğu için, kanunda belirtilen genel sigortalılık süresi şartı aranmaksızın 1800 gün primle malullük aylığı bağlanır.
Doğru seçenek, kanundaki özel istisnayı ifade etmektedir. 5510 sayılı Kanun'un 26. maddesine göre malullük aylığı için genel kural en az 10 yıl sigortalılık süresi ve 1800 gün primdir. Ancak sigortalı başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul ise, 10 yıllık sigortalılık süresi şartı aranmaz ve 1800 gün prim aylık bağlanması için yeterli kabul edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Maluliyet oranının ve başlangıç durumunun kontrol edilmesi.
Güncel kayıp %65 ≥ %60 olduğundan maluliyet eşiği aşılmıştır. İşe girişteki %20 kayıp, 'işe girmeden önce malul olma' engelini oluşturmaz (çünkü %20 < %60).
Malullük aylığı bağlanabilmesi için ilk defa sigortalı olunduğu tarihte malul (%60) olunmaması gerekir.
2
Sigortalılık süresi şartının değerlendirilmesi.
Sigortalı 88 yıllık sürededir (Normalde 1010 yıl gerekir), ancak 'başka birinin sürekli bakımına muhtaç' olduğu raporlanmıştır.
5510 sayılı Kanun Md. 26 uyarınca, bakıma muhtaçlık durumunda on yıllık sigortalılık süresi şartı aranmaz.
3
Prim ödeme gün sayısı şartının kontrol edilmesi.
Sigortalının 18001800 günü bulunmaktadır.
Malullük aylığı için istisnai durumlarda da aranan asgari prim gün sayısı 18001800'dür.

Anahtar Kavram

Malullük aylığı şartlarında bakıma muhtaçlık istisnası ve başlangıçtaki sağlık durumunun etkisi.

Daha Fazla Pratik

İşe girmeden önce malul olduğu tespit edilenlerin yararlanabileceği 'Engellilik Nedeniyle Yaşlılık Aylığı' şartlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 14Soru

55105510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında 4/14/1-a statüsünde sigortalı iken vefat eden bir kişinin geride bıraktığı hak sahiplerinin durumları şöyledir:

- Dul eş: Başka bir sosyal güvenlik kurumundan kendi çalışması nedeniyle yaşlılık aylığı almaktadır.
- Birinci çocuk: 2323 yaşında olup bir üniversitenin tıp fakültesinde öğrenim görmektedir.
- İkinci çocuk: 2121 yaşında, lise mezunu olup herhangi bir işte çalışmamakta ve öğrenim görmemektedir.
- Üçüncü çocuk: 2626 yaşında, bekâr olup özel bir bankada uzman olarak çalışmaktadır.
- Dördüncü çocuk: 3030 yaşında, Kurum Sağlık Kurulunca çalışma gücünü en az %60\%60 oranında kaybettiği (malul) tespit edilmiş olup herhangi bir işte çalışmamaktadır.
- Beşinci çocuk: 1515 yaşında, ortaokul öğrencisidir.

Buna göre, ölen sigortalının aylığının hak sahiplerine paylaştırılmasında uygulanacak nihai hisse oranları aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eş: %40; Birinci çocuk: %20; Dördüncü çocuk: %20; Beşinci çocuk: %20

Cevap

Eşin oranı %40, hak sahibi üç çocuğun her birinin oranı ise %20 olarak belirlenir.
Hak sahibi statüsündeki eşin temel hissesi %50\%50, uygun şartları taşıyan üç çocuğun her birinin temel hissesi ise %25\%25’tir. Bu oranların toplamı (%125\%125) yasal sınır olan %100\%100’ü aştığı için, her bir paydaşın hissesi 100/125100/125 oranında (yani %20\%20 oranında indirimle) çarpılır. Sonuçta eş %40\%40, çocuklar ise %20\%20’şer pay alır.

Adım Adım Çözüm

1
Hak sahiplerinin belirlenmesi
Eş (emekli olsa da hak sahibidir), Birinci çocuk (25 yaş altı üniversite öğrencisi), Dördüncü çocuk (yaş sınırı olmaksızın malul), Beşinci çocuk (18 yaş altı öğrenci).
İkinci çocuk 20 yaş sınırını geçtiği ve öğrenci olmadığı için, üçüncü çocuk ise çalıştığı için kapsam dışıdır.
2
Temel hisse oranlarının atanması
Eş: %50, Çocuklar: %25 + %25 + %25.
Eş, kendisi emekli aylığı aldığı ve/veya aylık alan çocuk bulunduğu için %50 alır. Çocuklar ise %25'er hisseye sahiptir.
3
Toplam hisse kontrolü ve tenzil uygulaması
Toplam: 50 + 25 + 25 + 25 = 125. Tenzil katsayısı: 100/125 = 0,8.
Bağlanacak aylıkların toplamı, sigortalının aylığının %100'ünü geçemez.
4
Nihai oranların hesaplanması
Eş: 50 x 0,8 = %40; Çocuklar: 25 x 0,8 = %20 (her biri).
Toplam hisse %100'e sığdırılacak şekilde tüm hak sahiplerinden orantılı indirim yapılmıştır.

Anahtar Kavram

Ölüm aylığı hisse oranlarının paylaştırılması ve toplamın %100'ü aşması durumunda uygulanan tenzil (indirim) usulü.
Soru 15Soru

11 Ocak 20092009 tarihinde ilk kez sigortalı olarak tescil edilen bir kişi, çalışma hayatı boyunca farklı statülerde prim ödemiştir. Bu sigortalının güncel hizmet dökümü şu şekildedir:

Hizmet StatüsüPrim Gün Sayısı
4/1a4/1-a (Hizmet Akdi)30003000
4/1b4/1-b (Bağ-Kur)40004000
4/1c4/1-c (Kamu Görevlisi)15001500
Toplam**85008500**

Toplamda 85008500 prim günü bulunan bu sigortalının yaşlılık aylığına hak kazanma şartlarıyla ilgili 55105510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümleri uyarınca aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yaşlılık aylığı bağlanacak statü tespit edilirken tüm sigortalılık süresi boyunca en fazla hizmetin geçtiği statü esas alınır; bu durumda sigortalı 4/1b4/1-b statüsü şartlarına tabidir.

Cevap

Yaşlılık aylığına hak kazanma statüsü belirlenirken, 55105510 sayılı Kanun gereği tüm hizmet süresi boyunca en fazla prim ödenen statü olan 4/1b4/1-b esas alınmalıdır.
Doğru ifade, yaşlılık aylığına hak kazanma şartları belirlenirken tüm sigortalılık süresince en fazla prim ödenen statünün esas alınacağını ve örneğe göre bu statünün 4/1b4/1-b olduğunu belirten ifadedir. 11 Ekim 20082008 tarihinden sonra ilk defa sigortalı olanlar için 28292829 sayılı Kanun hükümleri (son 77 yıl kuralı) uygulanmaz; bunun yerine 55105510 sayılı Kanun'un en fazla hizmetin geçtiği statüyü esas alan kuralı geçerlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Sigortalının ilk tescil tarihini kontrol et.
11 Ocak 20092009.
Tescil tarihinin 11 Ekim 20082008 sonrası olması, 55105510 sayılı Kanun'un yeni statü belirleme kurallarına tabi olunduğunu gösterir.
2
Hizmet dökümündeki statü dağılımını karşılaştır.
4/1b4/1-b statüsü (40004000 gün) en yüksek prim gününe sahiptir.
Statü tespiti için tüm çalışma süresindeki ağırlıklı hizmetin bulunması gerekir.
3
Uygulanacak statü kuralını belirle.
55105510 sayılı Kanun Madde 5353 uyarınca 'en fazla hizmetin geçtiği statü' esas alınır.
28292829 sayılı Kanun'daki 'son yedi yıl' kuralı bu sigortalı için uygulanmaz.
4
Seçilen statünün prim şartını teyit et.
4/1b4/1-b için normal yaşlılık aylığı şartı 90009000 gündür.
Sigortalının mevcut 85008500 günü henüz bu şartı sağlamamaktadır ancak tabi olduğu mevzuat hükümleri bu yöndedir.

Anahtar Kavram

55105510 Sayılı Kanun Kapsamında Çoklu Statüde Hizmet Birleştirme ve Statü Tespiti

Daha Fazla Pratik

Farklı statülerdeki hizmetlerin birleştirilmesi durumunda, eğer prim ödenen süreler eşitse hangi statünün esas alınacağını araştırınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 16Soru

4/1-(a) bendi kapsamında sigortalı olan ve ilk defa 2018 yılında sigortalı olarak çalışmaya başlayan (S), 2026 yılının Mart ayında vefat etmiştir. Vefat tarihinde toplam 11501150 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bulunan (S)'nin bu primlerinin 300300 günü askerlik borçlanması yoluyla ödenmiştir. (S)'nin geride dul eşi ve üniversitede eğitim gören 2222 yaşındaki oğlu kalmıştır.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca, bu sigortalının hak sahipliği durumu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hak sahiplerine ölüm aylığı bağlanamaz; çünkü 4/1-(a) bendi kapsamındaki sigortalılar için öngörülen 5 yıl sigortalılık ve 900 gün prim şartının hesabında her türlü borçlanma süreleri hariç tutulur.

Cevap

4/1-(a) bendi kapsamındaki sigortalılar için ölüm aylığı bağlanma şartlarında yer alan 5 yıl sigortalılık ve 900 gün prim istisnasında borçlanılan süreler hesaba katılmadığı için aylık bağlanamaz.
5510 sayılı Kanun'un 32. maddesine göre, ölüm aylığı bağlanabilmesi için sigortalının en az 18001800 gün primi olması veya 4/1-(a) bendi kapsamında ise en az 5 yıl sigortalılık süresi ve 'her türlü borçlanma süreleri hariç' 900900 gün priminin bulunması gerekir. Sorudaki sigortalının borçlanma hariç primi 850850 günde (11503001150 - 300) kaldığı için aylığa hak kazanılamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Sigortalılık süresini ve prim günlerini analiz etme.
Sigortalı 2018-2026 arası 8 yıl sigortalıdır (5 yıl şartı tamam). Toplam prim 1150 gündür ancak 300 günü borçlanmadır.
Ölüm aylığı için gerekli asgari süre ve gün şartlarının kontrol edilmesi gerekir.
2
5510 Sayılı Kanun Madde 32/b uyarınca 900 gün istisnasını uygulama.
1150 (Toplam) - 300 (Borçlanma) = 850 gün 'borçlanma hariç' prim bulunmaktadır.
Kanun, 4/1-a sigortalıları için 900 gün şartında 'her türlü borçlanma süreleri hariç' ibaresini açıkça belirtmiştir.
3
Genel şart olan 1800 gün kontrolünü yapma.
Toplam prim olan 1150 gün, genel şart olan 1800 günün altındadır.
Eğer borçlanma hariç 900 gün yoksa, borçlanma dahil 1800 gün olup olmadığına bakılır.
4
Sonuçlandırma.
Her iki şart da (1800 gün veya borçlanma hariç 900 gün) sağlanmadığı için ölüm aylığı bağlanamaz.
Yasal şartlar kümülatif veya alternatif olarak oluşmamıştır.

Anahtar Kavram

4/1-(a) Sigortalıları İçin Ölüm Aylığı Bağlanmasında Borçlanma Sürelerinin Etkisi

Daha Fazla Pratik

Borçlanma sürelerinin hangi sigorta kollarında ve hangi şartlar altında toplam prim gününe eklendiğini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 17Soru

55105510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun yürürlük tarihinden sonra, 1010 Mart 20102010 tarihinde ilk kez sigortalı olarak tescil edilen bir kişinin çalışma hayatındaki prim ödeme bilgileri şu şekildedir:

* 24002400 gün 4/1a4/1-a (Hizmet akdi ile çalışan)
* 42004200 gün 4/1b4/1-b (Kendi nam ve hesabına çalışan)
* 800800 gün 4/1a4/1-a (Hizmet akdi ile çalışan)

Toplam 74007400 gün primi bulunan bu sigortalı, kronik bir rahatsızlığı nedeniyle Kurumca yetkilendirilen sağlık kuruluna başvurmuş ve %5454 oranında çalışma gücü kaybı olduğu tespit edilmiştir. Bu sigortalının yaşlılık aylığına hak kazanma durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sigortalılık süresi boyunca en fazla hizmetin geçtiği 4/1b4/1-b statüsü üzerinden, 1616 yıl sigortalılık süresi ve 43204320 gün prim ödeme şartıyla yaşlılık aylığına hak kazanabilir.

Cevap

Sigortalılık süresi boyunca en fazla hizmetin geçtiği 4/1-b statüsü üzerinden, 16 yıl sigortalılık süresi ve 4320 gün prim ödeme şartıyla yaşlılık aylığına hak kazanabilir.
Doğru ifadeye göre, 55105510 sayılı Kanun kapsamında ilk tescili Ekim 20082008 sonrasında yapılan sigortalılar için emeklilik statüsü, tüm çalışma süreleri boyunca prim ödenen statülerden en fazlasının geçtiği yere göre belirlenir. Senaryodaki kişi 42004200 gün ile en çok 4/1b4/1-b (Bağ-Kur) kapsamında prim ödemiştir. Kanun'un 2828. maddesi uyarınca çalışma gücü kaybı %5050 ila %5959 arasında olan (senaryoda %5454) sigortalılar için yaşlılık aylığı bağlanma şartı 1616 yıl sigortalılık süresi ve 43204320 gündür. Sigortalı hem prim gün sayısını (74007400) hem de sigortalılık süresini (1010 Mart 20102010 - 99 Mart 20262026 arası tam 1616 yıl) doldurduğu için bu statüden aylık alabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Sigortalılık başlangıç tarihine göre uygulanacak mevzuatı belirleyin.
1010 Mart 20102010 tarihi 55105510 sayılı Kanun'un yürürlüğünden (Ekim 20082008) sonradır.
Bu tarih, sigortalının tamamen 55105510 sayılı Kanun hükümlerine tabi olduğunu gösterir.
2
Aylık bağlanacak sigortalılık statüsünü tespit edin.
4/1a4/1-a (2400+800=32002400 + 800 = 3200 gün), 4/1b4/1-b (42004200 gün). En fazla hizmet 4/1b4/1-b statüsündedir.
Ekim 20082008 sonrası ilk kez sigortalı olanlarda, hangi statüden emekli olunacağı tüm çalışma hayatındaki en fazla hizmetin geçtiği statüye göre belirlenir.
3
Çalışma gücü kaybı oranına göre gereken yaşlılık şartlarını (engellilik kontenjanı) belirleyin.
%5050 ile %5959 arası kayıplarda (soruda %5454), 55105510 sayılı Kanun madde 2828 uyarınca 1616 yıl sigortalılık süresi ve 43204320 gün prim gereklidir.
Malullük sınırı olan %6060'ın altında kalan ancak %4040'ın üzerinde olan kayıplar 'yaşlılık sigortası' kapsamında erken emeklilik hakkı tanır.
4
Mevcut durumu şartlarla karşılaştırın.
Prim: 7400>43207400 > 4320 (Tamam). Sigortalılık süresi: 20102010 - 20262026 arası 1616 yıl tamamlanmıştır.
Sigortalı her iki şartı da sağladığı için yaşlılık aylığına hak kazanır.

Anahtar Kavram

5510 Sonrası Sigortalıların Statü Belirlenmesi ve Engellilik Emekliliği

İpuçları

1
Sigortalının ilk işe giriş tarihine dikkat edin; 2008 sonrası girişlerde statü nasıl belirlenir?
2
%54 kayıp oranı malullük (%60+) için yeterli midir, yoksa yaşlılık sigortasına mı girer?
3
4/1-b kapsamında %50-%59 arası kaybı olanlar için gereken gün ve yıl sayısı 16/4320'dir.

Daha Fazla Pratik

Farklı engellilik oranları (%40-%49 ve %60+) için değişen sigortalılık sürelerini bir tablo üzerinde inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 18Soru

4/1a4/1-a (Hizmet akdi ile çalışanlar) statüsünde yaşlılık aylığına hak kazanmak için gerekli olan yaş ve prim ödeme gün sayısı şartlarını tamamlayan sigortalı (B), 1414 Nisan 20262026 tarihinde Sosyal Güvenlik Kurumuna yaşlılık aylığı tahsis talebinde bulunmuştur. Talebi onaylanan ve aylığı bağlanan (B), 1515 Haziran 20262026 tarihinde bir kamu kurumuna 4/1c4/1-c (Kamu görevlisi) bendi kapsamında sigortalı sayılmasını gerektiren bir kadroya atanmış ve görevine başlamıştır.

55105510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümlerine göre, sigortalı (B)'nin yaşlılık aylığının başlangıç ve kesilme tarihleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yaşlılık aylığı 11 Mayıs 20262026 tarihinde başlar; 1515 Haziran 20262026 tarihinde kesilir.

Cevap

Yaşlılık aylığı 11 Mayıs 20262026 tarihinde başlar ve 4/1c4/1-c kapsamında çalışmaya başlanılan 1515 Haziran 20262026 tarihinde kesilir.
Doğru seçenek, aylığın 1414 Nisan'daki başvuruyu takip eden ayın ilk günü olan 11 Mayıs 20262026 tarihinde başlayacağını ve 4/1c4/1-c kapsamında göreve başlanılan 1515 Haziran 20262026 tarihinde kesileceğini belirten ifadedir. 55105510 sayılı Kanun uyarınca kamu görevine giriş, yaşlılık aylığının kesilmesini gerektiren mutlak bir durumdur.

Adım Adım Çözüm

1
Aylık başlangıç tarihinin hesaplanması
11 Mayıs 20262026
55105510 sayılı Kanun'un 2727. maddesi uyarınca yaşlılık aylığı, sigortalının yazılı istek tarihini takip eden ay başından itibaren başlatılır.
2
Yeni çalışma statüsünün ve aylığa etkisinin belirlenmesi
Aylığın kesilmesi zorunludur
55105510 sayılı Kanun'un 3030. maddesine göre, yaşlılık aylığı almakta iken 4/1c4/1-c (kamu görevlisi) kapsamında çalışmaya başlayanların aylıkları kesilmek zorundadır.
3
Aylığın kesilme tarihinin tespiti
1515 Haziran 20262026
Kanun gereği, 4/1c4/1-c kapsamında çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıkları, çalışmaya başladıkları tarih itibarıyla kesilir.

Anahtar Kavram

Yaşlılık aylığının başlangıç usulü ve kamu görevine atanma durumunda aylığın kesilmesi kuralı.

Daha Fazla Pratik

Yaşlılık aylığı kesilen birinin yeniden emekli olması durumunda aylığının nasıl yeniden hesaplanacağını (ihya ve güncelleme katsayısı) inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 19Soru

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na göre, yaşlılık toptan ödemesi yapılarak hizmetleri tasfiye edilmiş bir sigortalının bu süreleri ihya etmek (canlandırmak) istemesi halinde, Kuruma ödeyeceği tutarın hesaplanmasında aşağıdakilerden hangisi esas alınır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kendisine ödenen toptan ödeme tutarının, ödeme tarihi ile ihya talebinde bulunduğu tarih arasında geçen her yıl için güncelleme katsayısı ile güncellenerek bulunan değeri

Cevap

Kendisine ödenen toptan ödeme tutarının, ödeme tarihi ile ihya talebinde bulunduğu tarih arasında geçen her yıl için güncelleme katsayısı ile güncellenerek bulunan değeri esas alınır.
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 31. maddesine göre, yaşlılık toptan ödemesi yapılarak hizmetleri tasfiye edilen sigortalıların, yeniden sigortalı olmaları ve yazılı talepte bulunmaları halinde; kendilerine ödenen tutarın ödeme tarihi ile talep tarihi arasında geçen her yıl için 'güncelleme katsayısı' ile güncellenerek bulunan miktarını ödemeleri gerekir. Bu katsayı, enflasyon ile büyüme oranının birleşiminden oluşur ve paranın reel değerini korur.

Adım Adım Çözüm

1
Yasal dayanağı belirle.
5510 sayılı Kanun'un 31. maddesi (Yaşlılık Toptan Ödemesi ve İhya).
Hizmetleri tasfiye edilen sigortalıların haklarını geri kazanma usulünü saptamak için.
2
Hesaplama kriterini tanımla.
Alınan paranın, ödeme tarihi ile talep tarihi arasındaki yıllar için güncellenmesi.
Paranın zaman içindeki değer kaybını ve ekonomik büyümeyi yansıtmak için.
3
Kullanılacak katsayıyı seç.
Güncelleme katsayısı (TÜFE + %30 GH).
Kanun koyucunun sosyal güvenlik güncellemeleri için belirlediği standart katsayı budur.
4
Ödeme şartını doğrula.
Hesaplanan tutarın 30 gün içinde defaten (bir kerede) ödenmesi.
İhyanın geçerlilik kazanması için yasal süre sınırıdır.

Anahtar Kavram

İhya Tutarının Güncelleme Katsayısı ile Hesaplanması
Tahmini Süre:1m 50s
Soru 20Soru

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca, malullük sigortası kapsamında sigortalının malul sayılması ve aylığa hak kazanma şartları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Maluliyeti nedeniyle başka birinin sürekli bakımına muhtaç olduğu tespit edilen sigortalılar için on yıllık sigortalılık süresi şartı aranmaksızın 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması yeterlidir.

Cevap

Maluliyeti nedeniyle başka birinin sürekli bakımına muhtaç olduğu tespit edilen sigortalılar için on yıllık sigortalılık süresi şartı aranmaksızın 1800 gün prim bildirilmiş olması malullük aylığı için yeterlidir.
Doğru ifadeye göre, başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede ağır maluliyeti olan sigortalılar için kanun koyucu pozitif ayrımcılık yaparak on yıllık sigortalılık süresi şartını aramamış, ancak 1800 gün prim ödeme zorunluluğunu korumuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Malul sayılma oranını belirle
%60
5510 sayılı Kanun uyarınca çalışma gücü kaybının en az %60 olması şarttır.
2
Genel hak kazanma şartlarını kontrol et
10 yıl sigortalılık ve 1800 gün prim
Malullük aylığı bağlanabilmesi için gereken standart süredir.
3
Sürekli bakıma muhtaçlık istisnasını uygula
10 yıllık süre şartı kalkar, 1800 gün prim kalır
Kanun, ağır durumdaki sigortalılar için sigortalılık süresi şartını esnetmiştir.
4
Borçluluk durumunu ve işten ayrılmayı kontrol et
Prim borcu olmamalı ve tahsis talebinde bulunulmalı
Özellikle 4/1-b statüsünde borçsuzluk temel şarttır.

Anahtar Kavram

Malullük aylığına hak kazanma şartlarındaki istisnai durumlar

Daha Fazla Pratik

Malullük aylığının hangi durumlarda kesileceği ve kontrol muayenesi süreçlerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Sayfa 1 / 12Sonraki
Uzun Vadeli Sigorta Kolları Alıştırma Soruları — KPSS Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri | Examkin