Bir yönetici, ekibindeki çalışanların maaş artışları ve yan ödemelerden sonra kurumdan ayrılma eğilimlerinin azaldığını ancak iş süreçlerinde ekstra çaba gösterme ve yeni sorumluluklar üstlenme konusunda hâlâ isteksiz olduklarını fark etmiştir. Yönetim ve çalışma psikolojisi perspektifinden, çalışanların bu durumunu açıklayan en uygun değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?
- Sağlanan maddi imkanlar hijyen faktörü niteliğinde olup sadece tatminsizliği gidermiştir; ancak çalışanı eyleme sevk edecek olan motivasyonel faktörler henüz harekete geçirilmemiştir.Cevap
- BMaaş ve çalışma koşulları gibi unsurlar sağlandığında çalışanın hem iş tatmini hem de motivasyonu kendiliğinden en üst düzeye ulaşacağından, bu durum yöneticinin hatalı gözleminden kaynaklanmaktadır.
- Cİş tatmini yüksek olan her çalışanın motivasyonu ve performansı da doğrudan yüksek olacağı için personelin isteksizliği örgütsel bağlılık eksikliğine işaret etmektedir.
- Dİş tatmini geleceğe yönelik aktif bir eylem dürtüsüyken, motivasyon çalışanın mevcut iş şartlarına yönelik geliştirdiği bilişsel bir tutumdur.
- EÇalışanların motivasyon düşüklüğü, beklenti teorisindeki araçsallık (instrumentality) değişkeninin her zaman negatif bir değer almasından kaynaklanmaktadır.
Cevap
Sağlanan maddi imkanlar hijyen faktörü niteliğinde olup sadece tatminsizliği gidermiş, ancak motive edici faktörler eksik kalmıştır.
Doğru değerlendirme, sağlanan maddi imkanların Herzberg'in kuramına göre sadece hijyen faktörü niteliği taşıdığını belirtmelidir. Hijyen faktörleri (maaş, sosyal haklar) sağlandığında çalışanın tatminsizliği giderilir ve işten ayrılma isteği azalır, ancak bu durum çalışanı ekstra çaba göstermeye sevk eden içsel motivasyonu (başarı, sorumluluk, işin kendisi) yaratmaya yetmez. Motivasyon geleceğe yönelik bir dürtü iken iş tatmini mevcut duruma ilişkin bir tutumdur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İş tatmini geçmişe/mevcuda yönelik bir tutumdur; motivasyon ise geleceğe yönelik, bireyi harekete geçiren bir dürtüdür (Herzberg Çift Faktör Kuramı).
Alternatif Yöntem
Soruyu çözerken Herzberg'in 'Tatmin-Tatmin Olmama' ve 'Tatminsizlik-Tatminsizlik Olmama' şeklindeki ikili ölçeğini düşünmek, maddi hakların sadece tatminsizliği giderdiğini görmeyi kolaylaştırır.
Tahmini Süre:1m 15s