Soru

Zorluk: Ortaİş Tatmini ve Motivasyon İlişkisi

Yönetim ve çalışma psikolojisi literatüründe iş tatmini ve motivasyon kavramları arasındaki ilişki analiz edildiğinde; iş tatmininin bir 'tutum' (attitude), motivasyonun ise bir 'harekete geçirici güç' (drive/force) olduğu kabul edilir. Buna göre, Herzberg'in Çift Faktör Teorisi ve genel örgütsel davranış ilkeleri çerçevesinde iş tatmini ile motivasyon arasındaki ilişkiye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. İş tatmini, bireyin işine ilişkin bilişsel ve duygusal bir tutumdur; motivasyon ise bireyi belirli bir yönde harekete geçiren ve davranışın sürekliliğini sağlayan bir içsel süreçtir.Cevap
  2. B
    Herzberg'e göre maaş, sosyal haklar ve fiziksel çalışma koşulları gibi unsurlar 'motive edici' faktörler arasında yer alarak doğrudan çalışanların iş motivasyonunu artırır.
  3. C
    Yüksek düzeyde iş tatmini duyan bir çalışanın, motivasyonel süreçlerden bağımsız olarak her durumda yüksek performans sergileyeceği ampirik olarak kanıtlanmış mutlak bir gerçektir.
  4. D
    İş tatmini tutumun sadece bilişsel bileşenini oluştururken; motivasyon, tutumun duygusal ve davranışsal bileşenlerinin toplamından meydana gelir.
  5. E
    Vroom'un Beklenti Teorisi'ne göre motivasyon düzeyi; iş tatmini, araçsallık ve valens değerlerinin aritmetik ortalaması alınarak hesaplanan statik bir değerdir.

Cevap

İş tatmini bireyin işine yönelik geliştirdiği genel bir tutumdur; motivasyon ise bireyi belirli bir amaca yönelik eyleme geçiren içsel bir dürtüdür.
Doğru ifade, iş tatminini bilişsel ve duygusal bir 'tutum' olarak tanımlarken, motivasyonu bireyi eyleme geçiren 'içsel bir süreç' (dürtü) olarak tanımlayarak iki kavram arasındaki psikolojik ayrımı net bir şekilde ortaya koymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramsal analiz yapın
İş tatmini, işin özelliklerinin değerlendirilmesi sonucu oluşan duygusal bir durumdur (tutum). Motivasyon ise çaba sarf etme isteğidir (dürtü).
Kavramlar arasındaki farkı belirlemek için temel tanımları ayrıştırmak gerekir.
2
Herzberg'in teorisini uygulayın
Hijyen faktörlerinin (maaş vb.) sadece tatminsizliği önlediği, motivasyonun ise 'motive edici' faktörlerle (başarı, sorumluluk) sağlandığı sonucuna varılır.
Herzberg'in yaklaşımı bu iki kavramın birbiriyle nasıl farklılaştığını en iyi açıklayan kuramdır.
3
Zaman odağını kontrol edin
İş tatmini mevcut veya geçmiş duruma yönelik bir yargıyken, motivasyon gelecekteki bir hedefe yöneliktir.
Bu ayrım, motivasyonun neden bir 'güç' ve tatminin neden bir 'yargı' olduğunu netleştirir.

Anahtar Kavram

İş tatmininin bir tutum (attitude), motivasyonun ise eyleme yönelten bir dürtü (drive) olduğu ayrımı.

Daha Fazla Pratik

Lawler ve Porter'ın Geliştirilmiş Beklenti Teorisi'nde tatminin performansa değil, performansın tatmine yol açtığı yönündeki ters yönlü ilişkiyi inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla