Soru

Zorluk: ZorSanayi Öncesi Toplum Yapıları

Sanayi öncesi toplum yapılarında toplumsal bütünleşme ve çalışma hayatının organizasyonu, modern sanayi toplumlarından köklü farklılıklar gösterir. Durkheim'ın "mekanik dayanışma" ve Weber'in "geleneksel otorite" kavramları çerçevesinde düşünüldüğünde, sanayi öncesi toplumlarda emeğin ve toplumsal pozisyonun belirlenmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi bu yapıların karakteristik bir özelliğidir?

  1. Bireyin mesleki pozisyonunun ve sosyal tabakadaki yerinin, rasyonel piyasa değişiminden ziyade doğumla kazanılan verili nitelikler ve cemaat tipi ilişkilerle tayin edilmesiCevap
  2. B
    Toplumsal hareketliliğin yüksek olması sebebiyle bireylerin eğitim ve yetenekleri doğrultusunda dikey hareketlilik gerçekleştirerek statülerini serbestçe değiştirebilmesi
  3. C
    İş bölümünün ileri düzeyde uzmanlaşmaya dayanması sonucu ortaya çıkan organik dayanışmanın, toplumsal düzenin temel meşruiyet kaynağı haline gelmesi
  4. D
    Otoritenin rasyonel-yasal temellere dayanmasıyla birlikte, çalışma ilişkilerinin kişisellikten uzak bürokratik kurallarla yönetilmesi
  5. E
    Emeğin kutsallıktan arındırılarak tamamen piyasa koşullarında alınıp satılan rasyonel bir üretim faktörüne ve ekonomik metaya dönüşmesi

Cevap

Bireyin mesleki pozisyonunun ve sosyal tabakadaki yerinin, rasyonel piyasa değişiminden ziyade doğumla kazanılan verili nitelikler ve cemaat tipi ilişkilerle tayin edilmesi
Sanayi öncesi toplumlarda toplumsal tabakalaşma büyük ölçüde verili (ascriptive) niteliklere dayanır. Durkheim'ın mekanik dayanışma kavramı, bireylerin benzer işleri yapması ve benzer inançlara sahip olmasıyla sağlanan bir bütünleşmeyi ifade ederken; Weber'in geleneksel otorite kavramı, meşruiyetin geçmişten gelen alışkanlıklara ve inançlara dayanmasını ifade eder. Dolayısıyla mesleki pozisyonun doğumla ve geleneksel bağlarla belirlenmesi bu yapıların en temel özelliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramsal çerçeveyi belirle
Sanayi öncesi toplumlar; Durkheim'a göre 'Mekanik Dayanışma' (benzerlik, kolektif bilinç), Weber'e göre 'Geleneksel Otorite' (inanç, gelenek) ile yönetilir.
Soruda verilen teorik kısıtlar doğrultusunda doğru analiz yapmak için bu kavramların anlamını hatırlamak gerekir.
2
Tabakalaşma ve çalışma ilişkilerini analiz et
Sanayi öncesi yapılarda (kast, zümre) statülerin 'ascriptive' (verili/doğumla gelen) olduğu, toplumsal hareketliliğin çok düşük olduğu ve üretimin kâr değil geçim odaklı olduğu görülür.
Sanayi toplumu ile sanayi öncesi toplum arasındaki temel fark olan 'verili statü vs. kazanılmış statü' ayrımını belirlemek için gereklidir.
3
Seçenekleri eleyerek sonuca ulaş
Hareketlilik, organik dayanışma, rasyonel-yasal otorite ve emeğin metalaşması sanayi toplumunun özellikleridir. Bireyin konumunun doğumla gelen niteliklerle belirlenmesi ise sanayi öncesi karakteristik özelliğidir.
Modern ve geleneksel yapıların sınırlarını netleştirmek doğru cevabı doğrular.

Anahtar Kavram

Sanayi öncesi toplumda verili statüler ve geleneksel dayanışma yapıları

Alternatif Yöntem

Maine'in 'Statüden Sözleşmeye Geçiş' tezi üzerinden düşünülerek; sanayi öncesi toplumun 'statü' (belirlenmişlik), sanayi toplumunun 'sözleşme' (serbest irade/piyasa) odaklı olduğu hatırlanabilir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla