Soru

Zorluk: ZorSanayi Öncesi Toplum Yapıları

Sanayi öncesi toplum yapılarında; toplumsal bütünleşmenin bireylerin benzerliklerine ve ortak inançlarına dayandığı, mülkiyetin temel olarak toprağa endekslendiği ve statülerin büyük oranda atfedilmiş (doğumla gelen) özelliklerle belirlendiği görülmektedir.

Buna göre, sözü edilen toplum yapısı ve bu yapıdaki toplumsal denetim mekanizmalarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Toplumsal bilinç bireysel bilinci neredeyse tamamen kuşatmıştır ve sapkın davranışlara karşı cezalandırıcı (baskıcı) hukuk sistemi ön plandadır.Cevap
  2. B
    İşbölümünün ileri düzeyde uzmanlaşması, bireylerin birbirine olan işlevsel bağımlılığını artırarak 'organik dayanışma'yı temel bütünleşme aracı haline getirmiştir.
  3. C
    Otoritenin kaynağı yasal-ussal kurallardır ve yönetimsel süreçler liyakat esasına dayalı bürokratik bir hiyerarşi içinde yürütülür.
  4. D
    Toplumsal tabakalaşma sistemi 'açık' bir nitelik taşır; bireyler eğitim ve yetenekleri doğrultusunda dikey toplumsal hareketlilik gerçekleştirebilir.
  5. E
    Üretim ilişkileri kâr maksimizasyonu ve serbest piyasa ekonomisi etrafında şekillenmiş, iş gücü tamamen metalaşarak serbestleşmiştir.

Cevap

Sanayi öncesi toplumlarda toplumsal bilinç bireysel bilinci kuşatmış durumdadır ve kolektif vicdanı korumak adına baskıcı (cezalandırıcı) hukuk kuralları uygulanır.
Sanayi öncesi toplumlarda bireyler benzer işleri yapar, benzer değerlere inanır ve bu durum Durkheim tarafından 'mekanik dayanışma' olarak adlandırılır. Bu toplumlarda 'kolektif vicdan' çok güçlü olduğundan, bireysel aykırılıklar toplumun temeline tehdit olarak algılanır ve cezalandırıcı/baskıcı hukuk kuralları ile denetlenir. Ayrıca statüler liyakatle değil, büyük oranda doğumla (zümre, soy vb.) belirlenir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki anahtar kavramları (toprağa dayalı mülkiyet, atfedilmiş statü, benzerliğe dayalı bütünleşme) analiz et.
Bu özelliklerin Emile Durkheim'ın 'Mekanik Dayanışma' olarak tanımladığı sanayi öncesi (geleneksel) toplumlara ait olduğu saptanır.
Toplum türlerini ayırt etmek için yapısal ve hukuksal özellikleri doğru eşleştirmek gerekir.
2
Mekanik dayanışmanın hukuki ve sosyal sonuçlarını hatırla.
Mekanik dayanışmanın hakim olduğu toplumlarda 'baskıcı (repressive) hukuk' görülür; çünkü norm ihlali kolektif vicdana bir saldırıdır.
Dayanışma türü ile hukuk türü arasındaki deterministik ilişkiyi kurmak çözüm için kritiktir.
3
Seçenekleri sanayi öncesi vs. sanayi toplumu ayrımına göre ele.
Organik dayanışma, yasal-ussal otorite ve açık tabakalaşma gibi unsurların sanayi toplumuna ait olduğu belirlenerek doğru yargıya ulaşılır.
Çeldiricilerin hangi toplumsal yapıya ait olduğunu bilmek yanlış çıkarımları önler.

Anahtar Kavram

Sanayi Öncesi Toplumlarda Mekanik Dayanışma ve Baskıcı Hukuk
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla