Soru

Zorluk: OrtaLocke'un Amaç Belirleme Teorisi

Bir kamu kurumunda şube müdürü olarak görev yapan Sayın Ali Bey, çalışanlarının motivasyonunu artırmak amacıyla yıl sonu değerlendirme toplantısında; "Arkadaşlar, önümüzdeki dönemde hepinizden beklentim işlerinizi elinizden gelenin en iyisini yaparak tamamlamanızdır." şeklinde bir talimat vermiştir.

Locke'un Amaç Belirleme Teorisi (Goal Setting Theory) temel ilkeleri dikkate alındığında, Ali Bey'in bu yaklaşımının yüksek performans sağlamada yetersiz kalmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hedefin belirginlik (özgüllük) düzeyinin düşük olması ve personelin performansı için somut bir dışsal standart oluşturmamasıCevap
  2. B
    Çalışma ortamındaki ücret ve yan ödemeler gibi hijyen faktörlerinin iyileştirilmesine yönelik bir vurgu içermemesi
  3. C
    Personelin harcadığı çabanın sonucunda elde edeceği ödülün çekiciliğine (valans) dair bir belirsizlik bulunması
  4. D
    Belirlenen hedefin personelin yetenek sınırlarını aşacak derecede zor olması ve rol belirsizliğine yol açması
  5. E
    Hedeflerin hiyerarşik bir otorite ile belirlenmiş olması ve personelin sürece demokratik katılımının sağlanmaması

Cevap

Belirlenen hedefin belirginlik (özgüllük) düzeyinin düşük olması ve personelin performansı için somut bir standart oluşturmaması nedeniyle bu yaklaşım motivasyonu artırmada yetersiz kalmaktadır.
Locke'un Amaç Belirleme Teorisi'ne göre, hedeflerin motivasyonel etkisi 'belirginlik' ve 'zorluk' derecelerine bağlıdır. 'Elinden gelenin en iyisini yap' (do your best) şeklindeki genel ve muğlak ifadeler, çalışanların performanslarını kıyaslayabilecekleri somut bir sayısal veya niteliksel standart sunmaz. Bu durum, bireyin odaklanmasını zorlaştırır ve hedefin kabul edilmesini (commitment) zayıflatır. Spesifik hedefler (örneğin: 'Hata payını %2'ye indir') ise performansı doğrudan yönlendirir.

Adım Adım Çözüm

1
Yöneticinin talimatını analiz et
"Elinden gelenin en iyisini yap" ifadesi kullanılmıştır.
Teorinin hangi ilkesinin ihlal edildiğini belirlemek için mevcut durumu anlamak gerekir.
2
Locke'un Amaç Belirleme Teorisi ilkelerini hatırla
Performansı artıran iki temel unsur: Hedef Belirginliği (Specificity) ve Hedef Zorluğudur (Difficulty).
Teorik çerçeve ile pratik durumu karşılaştırmak için gereklidir.
3
Talimat ile teorik ilkeleri karşılaştır
"Elinden gelenin en iyisini yap" hedefi ne kadar çaba harcanacağını veya neyin başarılacağını netleştirmez (Düşük belirginlik).
Hata veya eksikliğin kaynağını tespit etmek için yapılır.

Anahtar Kavram

Hedef Belirginliği (Goal Specificity)

İpuçları

1
Locke'un teorisinde hedeflerin 'ne kadar net' olduğu performansı doğrudan etkiler.
2
'Elinden geleni yap' demekle 'Günde 10 rapor hazırla' demek arasındaki motivasyonel farkı düşünün.
3
Teorinin kurucuları Locke ve Latham, muğlak hedeflerin spesifik hedeflerden her zaman daha düşük başarı getirdiğini savunur.

Daha Fazla Pratik

Geribildirimin (feedback) Amaç Belirleme Teorisi'ndeki düzenleyici rolünü inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla