Soru

Zorluk: ZorLawler-Porter Geliştirilmiş Beklenti Teorisi

Lawler ve Porter tarafından geliştirilen Beklenti Modeli, Vroom’un teorisini genişleterek performans ile tatmin arasındaki ilişkiyi daha kapsamlı bir yapıda ele almıştır. Bu modele göre, bir çalışanın motivasyonel sürecinde değişkenler arası etkileşimler sadece doğrusal değil, çeşitli aracı unsurların denetimindedir.

Lawler-Porter motivasyon modeli çerçevesinde, performansın oluşumu ve tatminle sonuçlanma süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Performans; harcanan çaba, bireyin yetenek ve özellikleri ile rol algılamalarının bir fonksiyonudur; tatmin ise performans sonucu elde edilen ödüllerin bireyin hak ettiği ödül algısıyla kıyaslanmasıyla belirlenir.Cevap
  2. B
    Yüksek performansın temel ön koşulu öncelikle yüksek iş tatminine ulaşmaktır; zira modelde tatmin duygusu çabayı doğrudan tetikleyen en temel bağımsız değişkendir.
  3. C
    Motivasyon, çalışanın çabasının performansla, performansın ise ödülle sonuçlanacağına dair öznel olasılık tahminlerinin (beklenti ve araçsallık) matematiksel çarpımıdır.
  4. D
    Performans sonrası elde edilen ücret ve çalışma koşulları gibi dışsal ödüller tatmini doğrudan artırırken; başarı ve sorumluluk gibi içsel ödüller sadece tatminsizliği önleyen hijyen faktörleridir.
  5. E
    Çabanın performansa dönüşmesindeki en büyük engel, bireyin işe yönelik tutumlarının bilişsel ve duygusal bileşenleri arasında yaşadığı çelişkidir.

Cevap

Performansın oluşumunda çabanın yanı sıra yetenek/özellikler ve rol algılamalarının etkili olduğunu, tatminin ise elde edilen ödüllerin adalet algısıyla kıyaslanması sonucu ortaya çıktığını belirten ifade doğrudur.
Doğru cevap, modelin temel varsayımlarını tam olarak yansıtmaktadır. Lawler-Porter'a göre performans; bireyin harcadığı çaba ile birlikte sahip olduğu yetenekler ve işindeki rolünü ne kadar doğru algıladığına (rol algılamaları) bağlıdır. Ayrıca bu modelde tatmin, performansın doğrudan bir sonucu değil; performans sonrası alınan ödüllerin bireyin zihnindeki 'hak edilen ödül' standardıyla karşılaştırılması sonucu oluşan bir duygu durumudur.

Adım Adım Çözüm

1
Performansı belirleyen unsurları analiz et.
Performans = Çaba × Yetenek/Özellikler × Rol Algılaması.
Modelde sadece çaba yetmez; bireyin kapasitesi ve işini nasıl tanımladığı (rolü) performansı şekillendirir.
2
Performans sonrası ödül türlerini belirle.
İçsel (başarı hissi) ve Dışsal (ücret, terfi) ödüller.
Performansın sonucunda birey hem psikolojik hem de maddi kazanımlar elde eder.
3
Tatmin mekanizmasını değerlendir.
Tatmin = Ödüller ile Hak Edilen Ödül Algısı arasındaki fark.
Birey aldığı ödülü adil bulursa tatmin olur. Bu durum bir sonraki döngüde çabayı (beklentiyi) etkiler.

Anahtar Kavram

Lawler-Porter Modelinde Performans-Tatmin İlişkisi

Daha Fazla Pratik

Vroom ve Lawler-Porter modelleri arasındaki temel farkları (aracı değişkenler ve tatmin yönü) karşılaştıran bir tablo hazırlayabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla