Bir kamu kurumunda çalışan personelin; kurumun sunduğu sosyal haklardan, fiziksel çalışma ortamından ve iş güvencesinden oldukça memnun olduğu (yüksek tatmin), ancak kurumun stratejik hedeflerine ulaşması için gereken yeni projelerde sorumluluk alma ve ekstra çaba gösterme konusunda isteksiz davrandığı (düşük motivasyon) gözlemlenmiştir. Yönetim ve çalışma psikolojisi literatürü çerçevesinde, bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- İş tatmininin geçmişe ve mevcut duruma yönelik bir değerlendirme (tutum) sonucu olması, motivasyonun ise gelecekteki bir amaca yönelik harekete geçme isteğini (itki) ifade etmesi.Cevap
- BYüksek iş tatmininin, çalışanlarda her zaman ve her koşulda doğrudan yüksek performans ve motivasyon artışına neden olan mutlak bir ön koşul niteliği taşıması.
- CMaaş ve sosyal haklar gibi hijyen faktörlerinin iyileştirilmesinin, Herzberg'in modeline göre çalışanlarda doğrudan ve kalıcı bir motivasyon artışı sağlaması.
- DMotivasyonun durağan bir 'tutum' (attitude), iş tatmininin ise bireyi hedefe doğru iten 'davranışsal bir niyet' (behavioral intention) olarak tanımlanması.
- EVroom'un modeline göre motivasyonun sadece mevcut tatmin düzeyine bağlı olması ve beklenen ödülün değerinden (valans) bağımsız olarak gelişmesi.
Cevap
İş tatmini geçmişe ve mevcut duruma yönelik bir değerlendirme (tutum) sonucu iken, motivasyonun gelecekteki bir amaca yönelik harekete geçme isteği (itki) olmasıdır.
İş tatmini ve motivasyon birbiriyle ilişkili olsa da farklı psikolojik yapılardır. İş tatmini, bireyin işine ilişkin geçmiş tecrübelerini değerlendirmesi sonucunda oluşan bir 'tutum'dur ve genellikle 'geçmişe/mevcuda' yöneliktir. Motivasyon ise bireyi bir amaca doğru yönelten, enerji veren 'itici bir güç'tür ve 'geleceğe' yöneliktir. Dolayısıyla, mevcut haklarından memnun olan bir personel (yüksek tatmin), yeni bir proje için gereken enerjiyi kendinde bulamayabilir (düşük motivasyon).
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İş Tatmini (Tutum) ve Motivasyon (İtki) Arasındaki Zamansal ve İşlevsel Fark
İpuçları
1
Çalışanların memnuniyeti (tatmin) geçmiş ve mevcut koşullara dair bir histir; çaba gösterme (motivasyon) ise gelecekteki bir hedefe yöneliktir.
Daha Fazla Pratik
Herzberg'in Çift Faktör Teorisi'ndeki hijyen ve motive edici faktörler ayrımını tekrar gözden geçiriniz.
Tahmini Süre:1m 30s