Bir işletmede, bilişsel yükü yüksek olan 'yazılım tasarım' departmanı ile düşük bilişsel yük içeren ve monoton işlerin yürütüldüğü 'otomatik paketleme' birimindeki fiziksel koşullar incelenmektedir. Gürültü ve titreşim faktörlerinin bu birimlerdeki çalışanlar üzerindeki etkileriyle ilgili; 'Uyarılmışlık Düzeyi (Arousal) Kuramı' ve 'Biyomekanik Rezonans' prensipleri çerçevesinde yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Karmaşık zihinsel süreçler gerektiren tasarım görevlerinde düşük gürültü uyarılmışlığı optimize ederken, monoton paketleme görevlerinde belirli bir düzeydeki çevre gürültüsü uyanıklığı artırarak performansı destekleyebilir; titreşimde ise aralığı bütün vücut sarsıntısı açısından iç organ rezonansı nedeniyle en yüksek risk grubundadır.Cevap
- BGürültü şiddeti arttıkça uyarılmışlık düzeyi her zaman performansı doğrusal olarak düşürür; bu nedenle hem tasarım hem de paketleme birimlerinde gürültü düzeyi uyarılmışlık kuramı gereği her zaman değerinin altında tutulmalıdır.
- CBütün vücut titreşimi sadece kas-iskelet sistemiyle sınırlı fiziksel ağrılara yol açarken, el-kol titreşimi merkezi sinir sistemini etkileyerek bilişsel performansı gürültüden daha fazla düşürmekte ve tasarım hatalarına neden olmaktadır.
- DMevzuatta belirtilen en yüksek maruziyet etkin değeri, aynı zamanda uyarılmışlık kuramına göre tüm iş kollarında en yüksek yaratıcılığın ve bilişsel odaklanmanın sağlandığı ideal uyarılma eşiği olarak kabul edilir.
- ETitreşime maruziyet süresi arttıkça vücudun gürültüye karşı toleransı artar; bu durum ergonomide 'duyusal alışma' olarak adlandırılır ve her iki birimde de fiziksel risklerin performans üzerindeki olumsuz etkisini tamamen ortadan kaldırır.
Cevap
Karmaşık görevlerde düşük uyarılmanın (az gürültü) performansı artırması, monoton görevlerde ise orta düzey uyarılmanın (gürültü) performansı desteklemesi ve bütün vücut titreşiminde frekansının rezonans riski taşıması doğrudur.
Doğru yanıt, hem psikolojik hem de fiziksel bir gerçeği birleştirir: Tasarım gibi karmaşık işlerde dış uyaranların (gürültü) az olması bilişsel kapasiteyi korurken, paketleme gibi monoton işlerde uyarılmışlık seviyesinin çok düşmesi dikkati dağıtır ve burada orta düzeyde gürültü 'uyanıklık' sağlayarak performansa katkıda bulunur. Ayrıca bütün vücut titreşiminde aralığı, gövdenin doğal rezonans frekansı olduğu için en tehlikeli frekanstır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yerkes-Dodson Yasası (Arousal Theory) ve Biyomekanik Rezonans
Daha Fazla Pratik
İş Sağlığı ve Güvenliği yönetmeliklerindeki gürültü maruziyet sınırları ile bilişsel yük gerektiren ofis ortamları için önerilen ISO standartlarını karşılaştırınız.
Tahmini Süre:2m 30s