Sanayi devrimiyle birlikte üretim teknolojilerinde yaşanan değişimler; toplumsal tabakalaşma, aile yapısı ve sosyal dayanışma biçimlerini de köklü bir dönüşüme uğratmıştır. Bu süreçte geleneksel toplumun homojen ve durağan yapısı yerini daha heterojen ve dinamik bir yapıya bırakmıştır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi sanayi toplumunun temel özellikleri arasında yer almaz?
- Aİş bölümünün uzmanlaşması sonucu bireylerin işlevsel olarak birbirine bağımlı hale geldiği organik dayanışmanın kurulması
- BToplumsal hareketliliğe imkan tanıyan, liyakat ve başarıya dayalı açık sınıf sisteminin egemen olması
- CSosyal ve idari yapıların rasyonelleşmesiyle birlikte bürokrasinin ve yasal-ussal otoritenin temel örgütlenme biçimi haline gelmesi
- DNüfusun kentlerde yoğunlaşmasıyla birlikte geleneksel birincil ilişkilerin yerini resmiyet içeren ikincil ilişkilerin alması
- Üretimin temel birimi olarak geniş aile yapısının ve akrabalık temelli cemaat tipi (gemeinschaft) ilişkilerin belirleyiciliğini korumasıCevap
Cevap
Üretimin temel birimi olarak geniş aile yapısının ve akrabalık temelli cemaat tipi (gemeinschaft) ilişkilerin belirleyiciliğini koruması
Sanayi devrimiyle birlikte geniş aile yapısı çözülerek yerini çekirdek aileye bırakmıştır. Geleneksel toplumda aile hem bir üretim hem de bir tüketim birimiyken, sanayi toplumunda üretim ev dışına (fabrikalara/ofislere) taşınmış ve aile sadece bir tüketim birimi niteliği kazanmıştır. Ayrıca akrabalık bağlarına dayalı 'cemaat' (gemeinschaft) tipi ilişkiler zayıflayarak yerini çıkar ve rasyonellik odaklı 'cemiyet' (gesellschaft) tipi ilişkilere bırakmıştır. Bu nedenle geniş aile yapısının belirleyiciliğini koruması ifadesi sanayi toplumuna değil, sanayi öncesi toplumlara aittir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sanayi Toplumunda Aile ve Sosyal Yapı Dönüşümü