Sosyolojinin sosyal bilimler yelpazesindeki konumunu ve özgünlüğünü belirleyen temel faktör, diğer disiplinlerle arasındaki sınırların ve etkileşim biçimlerinin metodolojik bir tutarlılıkla tanımlanmasıdır. Bu bağlamda; toplumsal gerçekliği analiz ederken "olan" ile "olması gereken" arasındaki ayrım ve analiz biriminin "birey"den "toplumsal yapıya" kayması, sosyolojinin bilimsel karakterini inşa eden asli unsurlardır. Buna göre, sosyolojinin hukuk ve psikoloji bilimleri ile olan ilişkisi ve bu disiplinler arası etkileşimin sınırlarına dair aşağıdaki ifadelerden hangisi metodolojik açıdan en isabetli tespiti içermektedir?
- Sosyoloji, toplumsal olguları değer yargılarından bağımsız bir şekilde "olan" (pozitif) düzleminde deskriptif bir yaklaşımla ele alarak normatif bir karakter sergileyen hukuktan ayrılırken; analiz odağını bireyin zihinsel mekanizmalarından toplumsal etkileşim süreçlerine ve kurumsal yapılara yöneltmesiyle psikolojiden metodolojik olarak farklılaşır.Cevap
- BSosyoloji ile hukuk arasındaki temel ilişki, her iki disiplinin de toplumsal düzenin nasıl olması gerektiğine dair aksiyolojik (değer odaklı) normlar üretmesi üzerine kuruludur; psikoloji ise bu normların bireysel zekadaki yansımasıdır.
- CPsikoloji ile sosyoloji arasındaki metodolojik boşluğu dolduran sosyal psikoloji, toplumu bireysel psikolojik süreçlerin mekanik bir toplamı olarak görürken; sosyoloji, hukuku toplumsal değişimin yegane belirleyicisi olarak kabul eder.
- DEkonomi sosyolojisi, ekonomik eylemi toplumsal bağlamdan yalıtılmış evrensel-rasyonel bir süreç olarak gören ana akım iktisat kuramlarını destekleyerek; sosyolojinin pozitif bir bilim olarak hukuk karşısındaki bağımsızlığını pekiştirir.
- ETarihsel süreçteki tekil ve biricik olayları (idiyografik) yasalar koyarak (nomotetik) genelleştirmeye çalışan sosyoloji, psikolojinin aksine bireyin biyolojik donanımını toplumsal eylemin temel açıklayıcı değişkeni sayar.
Cevap
Sosyolojinin toplumsal olguları "olan" düzleminde inceleyerek hukuktan, analiz odağını toplumsal yapıya kaydırarak ise psikolojiden ayrıldığını belirten ifade doğrudur.
Sosyoloji, metodolojik olarak toplumsal gerçekliği "olan" (what is) üzerinden inceleyen deskriptif bir bilimdir ve bu yönüyle "olması gerekeni" (what ought to be) vazeden hukuktan ayrılır. Aynı zamanda analiz birimi olarak bireyin biyolojik veya ruhsal yapısını değil, toplumsal yapı ve ilişkiler ağını esas aldığı için psikolojiden metodolojik olarak farklı bir kulvarda yer alır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sosyolojinin Normatif-Pozitif Ayrımı ve Analiz Birimi
Tahmini Süre:3m 0s