Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorSosyolojinin Diğer Bilimlerle İlişkisi

Sosyoloji, toplumsal olayları incelerken tarihin sunduğu tikel (tekil) verilerden yararlanmakla birlikte, bu verileri genelleştirilebilir kanunlara veya tipolojilere dönüştürme eğilimindedir. Örneğin; tarih disiplini 'Fransız Devrimi'ni kendine özgü koşullarıyla biricik bir olay olarak betimlerken, sosyoloji bu olaydan hareketle 'devrimlerin yapısal nedenleri' veya 'toplumsal değişme kuramları' üretmeye çalışır. Sosyolojinin tikel olaylardan hareketle tümel (genel) sonuçlara ulaşma çabası, sosyal bilimler arasındaki metodolojik ilişki bağlamında aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

  1. A
    Sosyolojinin toplumsal olayları 'olması gereken' ideal formlar üzerinden değerlendiren normatif bir disiplin olması
  2. B
    Sosyolojinin, tarihin idiyografik sınırları içinde kalarak toplumsal olayların tekrarlanamaz doğasını vurgulaması
  3. C
    Sosyolojinin toplumsal olayları biyolojik organizmaların evrimi gibi ele alarak antropoloji ile metodolojik olarak özdeşleşmesi
  4. Sosyolojinin nomotetik bir yaklaşım benimseyerek, somut ve tikel olaylardan soyut ve genel toplumsal yasalara ulaşmayı hedeflemesiCevap
  5. E
    Sosyolojinin toplumsal yapıyı bireysel psikolojik süreçlerin bir yansıması olarak gören psikolojik bir indirgemeciliği esas alması

Cevap

Sosyolojinin nomotetik bir yaklaşım benimseyerek, somut ve tikel olaylardan soyut ve genel toplumsal yasalara ulaşmayı hedeflemesi
Sosyoloji, toplumsal olaylar arasındaki benzerlikleri ve süreklilikleri saptayarak genel kuramlara ve tipolojilere ulaşmayı hedefler. Bu çaba, bilimsel literatürde 'yasa koyucu' anlamına gelen 'nomotetik' yaklaşım olarak adlandırılır. Soruda verilen Fransız Devrimi (tikel olay) ile Devrim Kuramları (tümel yasa) arasındaki ilişki, sosyolojinin bu nomotetik doğasını tam olarak yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Tarih ve sosyoloji arasındaki temel farkı analiz etme
Tarihin biricik/tikel olaylara, sosyolojinin ise bu olaylardaki genel örüntülere odaklandığı saptandı.
Sosyolojinin tarihten aldığı veriyi nasıl işlediğini anlamak için metodolojik ayrımı belirlemek gerekir.
2
'Nomotetik' ve 'İdiyografik' kavramlarını tanımlama
İdiyografik: Tekil olayları betimleyen. Nomotetik: Genel yasalar koymaya çalışan.
Bilimlerin sınıflandırılmasında kullanılan bu teknik terimler, sorunun çözüm anahtarıdır.
3
Fransız Devrimi örneğini kuramsal çerçeveye yerleştirme
Olayın kendisi tikel (tarihsel), devrim kuramı ise tümel (sosyolojik) bir sonuçtur.
Somut örnek üzerinden sosyolojinin 'genelleme' fonksiyonu teyit edilir.
4
Doğru metodolojik tanımı seçme
Sosyolojinin nomotetik karakteri sayesinde tikelden tümele ulaştığı sonucuna varıldı.
Seçenekler arasında sosyolojinin bu bilimsel niteliğini en doğru ifade eden tanım budur.

Anahtar Kavram

Nomotetik ve İdiyografik Bilim Ayrımı

İpuçları

1
Sosyolojinin amacı tek tek olayları anlatmak mı yoksa bu olaylardan genel sonuçlar çıkarmak mıdır?
2
Tarih disiplini olayların biricikliğine (idiyografik) odaklanırken, sosyoloji bu olaylar arasındaki düzenlilikleri (nomotetik) arar.
3
Bilimler sınıflamasında 'yasa koyucu' bilimlere ne ad verildiğini hatırlayın; bu kavram tikelden tümele giden yolu temsil eder.

Daha Fazla Pratik

Sosyolojinin tarihle ilişkisinde Max Weber'in 'İdeal Tip' kavramının nasıl bir köprü kurduğunu inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Sosyolojinin Diğer Bilimlerle İlişkisi

Bu konudan daha fazla soru