Soru

Zorluk: Çok zorÇalışma Psikolojisinin Tanımı ve Kapsamı

Çalışma psikolojisi; bireyin çalışma yaşamındaki tutum, davranış ve zihinsel süreçlerini psikolojik kuramlar çerçevesinde ve ampirik yöntemlerle inceleyen bilimsel bir disiplindir. Bu disiplin, 'bilim insanı-uygulamacı' (scientist-practitioner) modeli temelinde hem kuramsal bilgi üretmeyi hem de bu bilgiyi örgütsel sorunların çözümünde kullanmayı amaçlar.

Buna göre, bir örgütte yaşanan verimlilik düşüşünü incelemek üzere görevlendirilen bir uzmanın gerçekleştirdiği aşağıdaki faaliyetlerden hangisi, müdahalenin odak noktası ve yöntemsel temeli bakımından çalışma psikolojisinin özgün kapsamı içerisinde yer alır?

  1. A
    Mevcut vardiya düzeninin 4857 sayılı İş Kanunu'ndaki haftalık çalışma süresi sınırlarına uygunluğunu denetleyerek yasal risk raporu hazırlamak
  2. İşin bilişsel talepleri ile çalışanların zihinsel kapasiteleri arasındaki uyumsuzlukları analiz ederek, performans düşüklüğünün kaynağı olarak rol çatışması ve algılanan stres düzeylerini saptamakCevap
  3. C
    Çalışanların bordro ve özlük haklarındaki teknik hataları tespit ederek, yan haklar paketinin piyasa ortalamalarına göre yeniden yapılandırılması için bütçe planlaması yapmak
  4. D
    Üretim hattındaki fiziksel yerleşim planını, hammadde akış hızını maksimize edecek şekilde yöneylem araştırması (operations research) modelleri kullanarak yeniden tasarlamak
  5. E
    Kurumun pazar payını artırmak amacıyla dış çevre analizleri yapmak ve rakip firmaların finansal stratejilerine yönelik istihbarat toplamak

Cevap

Çalışanların performans düşüklüğünün kaynağı olarak bilişsel kapasite, rol çatışması ve stres gibi psikolojik yapıların analiz edilmesi çalışma psikolojisinin özgün kapsamındadır.
Doğru seçenek, verimlilik düşüşünü 'bilişsel kapasite', 'rol çatışması' ve 'stres' gibi doğrudan psikolojik yapılar üzerinden analiz etmektedir. Bu yaklaşım, disiplinin bireyin zihinsel süreçlerine ve iş-çevre uyumuna odaklanan bilimsel tanımıyla tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Faaliyetlerin odak noktasını belirlemek
Odak noktası ya yasal/idari süreçler ya teknik/mühendislik süreçleri ya da psikolojik süreçlerdir.
Çalışma psikolojisi sadece insan davranış ve zihinsel süreçlerine odaklanan faaliyetleri kapsar.
2
Yöntemsel temeli değerlendirmek
Psikolojik kuramların ve ampirik yöntemlerin (stres ölçümü, bilişsel analiz) kullanıldığı seçenek belirlenir.
Bilim insanı-uygulamacı modeli, kuramsal bilginin pratik soruna uygulanmasını gerektirir.
3
İnsan Kaynakları Yönetimi ile olan sınırı çizmek
Bordro, hukuk ve bütçe gibi idari işler elenir.
Bu alanlar çalışma psikolojisi ile ilişkili olsa da disiplinin özgün 'psikolojik' kapsamı dışında kalır.

Anahtar Kavram

Çalışma psikolojisinin kapsamı; iş yerindeki insan davranışını bilişsel, duygusal ve sosyal boyutlarda bilimsel yöntemlerle incelemektir.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla