Soru

Zorluk: Ortaİki Taraflı Monopol Dengesi

Emek piyasasında emeğin tek alıcısı olan bir firma (monopson) ile emeğin arzını bütünüyle kontrol eden bir sendikanın (monopol) karşı karşıya geldiği 'İki Taraflı Monopol' modelinde, denge ücretinin belirlenmesine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Denge ücreti, emeğin marjinal ürün gelirinin (MRPMRP) marjinal faktör maliyetine (MFCMFC) eşit olduğu noktada piyasa tarafından kendiliğinden ve kesin olarak belirlenir.
  2. Ücret düzeyi, firmanın kârını maksimize eden en düşük teklifi ile sendikanın hedeflediği en yüksek talep arasındaki aralıkta, tarafların pazarlık gücüne bağlı olarak şekillenir.Cevap
  3. C
    Piyasadaki monopol gücü nedeniyle ücret her zaman sendikanın tercih ettiği seviyede oluşur ve firmanın pazarlık şansı bulunmaz.
  4. D
    İki taraflı monopol durumunda denge, ancak devletin asgari ücret müdahalesiyle sağlanabilir; aksi takdirde piyasa tamamen çöker.
  5. E
    Denge ücreti, emeğin ortalama ürün maliyetinin tam rekabet piyasasındaki denge ücretine eşitlendiği noktada matematiksel bir kesinlikle ortaya çıkar.

Cevap

Denge ücreti, firmanın teklif ettiği en düşük seviye ile sendikanın talep ettiği en yüksek seviye arasındaki bir aralıkta, tarafların pazarlık gücü tarafından belirlenir.
İki taraflı monopol modelinin en ayırıcı özelliği dengenin teorik olarak 'belirsiz' olmasıdır. Bu piyasada tek bir alıcı (firma) ve tek bir satıcı (sendika) karşı karşıya geldiği için, neoklasik modeller ücretin hangi noktada oluşacağını kesin olarak söyleyemez. Bunun yerine, firmanın kabul edebileceği en düşük ücret ile sendikanın istediği en yüksek ücret arasında bir 'anlaşma alanı' (contract zone) oluşur. Nihai ücretin bu alanın neresinde gerçekleşeceği, tarafların ikna kabiliyeti, grev/lokavt fonlarının gücü ve genel pazarlık yeteneklerine bağlıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Piyasa yapısını analiz etme
Alıcı tarafında bir monopson (tek işveren), satıcı tarafında bir monopol (tek sendika) bulunmaktadır.
İki taraflı monopolün temel tanımı her iki tarafta da piyasa gücünün varlığıdır.
2
Tarafların hedeflerini belirleme
Firma, MFC=MRPMFC = MRP koşulunda kâr maksimizasyonu yaparak en düşük ücreti (WmW_m) teklif etmek ister; sendika ise işçi refahını veya toplam ücret gelirini gözeterek daha yüksek bir ücret (WuW_u) talep eder.
Tarafların çıkarları birbiriyle çatışmaktadır.
3
Denge noktasını saptama
Denge ücreti ekonomik modellerle tek bir nokta olarak öngörülemez (belirsizlik). Sadece Wm<W<WuW_m < W < W_u aralığı tanımlanabilir.
İki tarafın da piyasa gücü olduğu için denge, neoklasik analizde pazarlık gücüne (bargaining power) bırakılmıştır.

Anahtar Kavram

İki Taraflı Monopolde Belirsizlik (Indeterminacy)

Daha Fazla Pratik

İki taraflı monopolde asgari ücret uygulanmasının istihdam üzerindeki etkilerini, monopson piyasası ile karşılaştırarak inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla