Sendikaların işletmelerin yatırım kararları üzerindeki etkileri incelendiğinde, toplu pazarlık sürecinde sendikaların gelecekteki yatırım getirilerinden pay talep etme potansiyeli firmaların sermaye birikimini olumsuz etkileyebilmektedir. Literatürde "ertelenmiş yatırım" (hold-up) problemi olarak adlandırılan bu durumun temel teorik dayanağı aşağıdakilerden hangisidir?
- Sermaye yatırımlarının batık (geri döndürülemez) maliyet niteliği taşıması ve sendikanın bu yatırımdan elde edilecek yarı-rantları pazarlık konusu yapabilmesiCevap
- BSendikaların yarattığı yüksek ücret baskısının işletme yönetimini rasyonelleşmeye ve verimliliği artırmaya zorlayan bir "şok etkisi" yaratması
- Cİki taraflı monopol piyasasında denge ücretinin her zaman sendikanın mutlak pazarlık gücü tarafından belirlenerek yatırımları teşvik etmesi
- DSendikaların emek talep esnekliğinden bağımsız olarak her türlü teknolojik yeniliğe istihdam kaybı korkusuyla doğrudan karşı çıkması
- ESendikalı işyerlerinde işgücü verimliliğinin artması sonucu kâr oranlarının her zaman sendikasız işyerlerinden daha yüksek olması
Cevap
Sermaye yatırımlarının batık (geri döndürülemez) maliyet niteliği taşıması ve sendikanın bu yatırımdan elde edilecek yarı-rantları pazarlık konusu yapabilmesi
Ertelenmiş yatırım (hold-up) problemi, sermaye yatırımlarının bir kez yapıldıktan sonra 'batık maliyet' haline gelmesine dayanır. Sendika, bu yatırımdan doğan 'yarı-rantları' (quasi-rents) toplu pazarlık sürecinde daha yüksek ücret talepleriyle talep ederse, işveren beklediği kârı elde edemez. Bu durum, firmanın gelecekteki yatırım iştahını azaltarak eksik yatırıma (under-investment) neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Hold-up Problemi (Ertelenmiş Yatırım)
Alternatif Yöntem
Problemi 'Yarı-Rantların Paylaşımı' üzerinden düşünmek: Eğer yatırımın getirisi (yarı-rant) sendika tarafından ücret artışı olarak 'vergilendiriliyorsa', firmanın net bugünkü değeri düşer ve yatırım şevki kırılır.
Tahmini Süre:1m 30s