Beşeri Sermaye Teorisi

151 soru

Soru 141Soru

Beşeri sermaye teorisi çerçevesinde, bireylerin işgücü piyasasına ilişkin bilgi toplamak, alternatif iş tekliflerini değerlendirmek ve kendi yeteneklerine en uygun işi bulmak amacıyla katlandıkları maliyetler "iş arama ve bilgi edinme" yatırımı olarak kabul edilir. Bu yatırım türüyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi iktisadi açıdan doğru bir ifadedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arama sürecinin beklenen marjinal getirisi, aramanın marjinal maliyetine eşit olana kadar bilgi edinme faaliyetine devam edilir.

Cevap

İş arama ve bilgi edinme sürecinde yatırım kararı, beklenen marjinal getirinin marjinal maliyete eşitlendiği noktada rasyonelleşir.
Beşeri sermaye teorisi, her türlü yatırımı marjinal fayda (MBMB) ve marjinal maliyet (MCMC) çerçevesinde analiz eder. İş arama sürecinde, ek bir saat arama yapmanın getireceği beklenen ücret artışı (marjinal fayda), o saatin maliyetine (marjinal maliyet) eşitlendiğinde rasyonel birey arama faaliyetini durdurur.

Adım Adım Çözüm

1
İş arama faaliyetinin beşeri sermaye teorisindeki yerini belirleme
İş arama, bireyin gelecekteki kazancını artırmaya yönelik bir harcama/zaman kullanımı olduğu için beşeri sermaye yatırımıdır.
Yatırımın tanımı, bugün yapılan bir fedakarlık karşılığında gelecekte daha yüksek bir getiri beklemektir.
2
Marjinal analiz kuralını uygulama
Optimal arama süresi MB=MCMB = MC eşitliği ile belirlenir.
İktisadi karar alma birimlerinin denge noktası, marjinal getirinin marjinal maliyete eşit olduğu noktadır.
3
Maliyet unsurlarını değerlendirme
Doğrudan maliyetler ile zamanın fırsat maliyeti toplam maliyeti oluşturur.
Zaman kıt bir kaynaktır ve iş ararken harcanan zamanın başka bir işte çalışarak elde edilebilecek bir bedeli vardır.

Anahtar Kavram

Beşeri Sermaye Yatırımı: İş Arama ve Bilgi Edinme (Job Search)

İpuçları

1
Beşeri sermaye yatırımlarında kararlar, maliyetlerin getirilerle kıyaslanmasıyla verilir.
2
Bir yatırımın ne zaman durdurulması gerektiğini belirleyen temel iktisadi kural marjinal analizdir.
3
İş ararken harcanan her ek saatin bir maliyeti (MCMC) ve bir beklenen getirisi (MBMB) vardır. Denge bu ikisinin eşitliğinde sağlanır.

Daha Fazla Pratik

İş arama sürecinde 'rezervasyon ücreti' (reservation wage) kavramının bu marjinal analizle nasıl ilişkilendirildiğini inceleyiniz.

Alternatif Yöntem

Net bugünkü değer (NBD) analizi kullanılarak, ek arama süresinin getireceği gelecekteki kazançların bugünkü değeri ile arama maliyetleri kıyaslanabilir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 142Soru

Beşeri sermaye teorisi çerçevesinde hazırlanan yaş-kazanç profilleri; bireylerin eğitim düzeyi, işbaşında eğitim yatırımları ve yaşam döngüsü boyunca elde ettikleri gelirler arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktadır. Farklı eğitim düzeylerine sahip bireylerin yaş-kazanç profilleri karşılaştırıldığında, bu profillerin özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüksek eğitimli bireylerin yaş-kazanç profilleri, düşük eğitimli bireylere göre hem daha yüksek bir seviyede yer alır hem de daha geç yaşlarda zirve noktasına ulaşır.

Cevap

Yüksek eğitimli bireylerin yaş-kazanç profilleri, düşük eğitimli bireylere göre daha üst seviyededir ve bu bireylerin kazançları hayatlarının daha ileri aşamalarında tepe noktasına ulaşır.
Beşeri sermaye teorisine göre, daha yüksek eğitim seviyesi bireyin verimliliğini artırarak yaş-kazanç profilini yukarı kaydırır. Ayrıca eğitimli bireylerin öğrenme kapasitesi yüksek olduğundan işbaşında eğitime daha fazla yatırım yaparlar; bu durum hem kazançların daha hızlı artmasını (daha dik eğim) hem de kazanç zirvesinin hayatın daha ileri evrelerine kaymasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Eğitim seviyesinin kazanç düzeyi üzerindeki etkisini belirleme
Yüksek eğitim, bireyin marjinal verimliliğini artırarak profilin dikey eksende daha yukarıda konumlanmasını sağlar.
Beşeri sermaye teorisine göre kazanç, sahip olunan sermaye stokuyla doğru orantılıdır.
2
Eğitim seviyesinin profil eğimi üzerindeki etkisini analiz etme
Yüksek eğitimli bireylerin profili daha diktir.
Eğitimli bireyler işbaşında eğitimi daha hızlı alırlar (tamamlayıcılık), bu da kazançlarının başlangıçta daha hızlı artmasına neden olur.
3
Zirve noktası (peak age) zamanlamasını karşılaştırma
Yüksek eğitimli bireylerde kazanç zirvesi 40'lı veya 50'li yaşların ortalarına doğru kayarken, düşük eğitimlilerde daha erken gerçekleşir.
Yatırım süreci ve geri dönüş periyodu yüksek eğitimlilerde daha uzun ve yoğundur.

Anahtar Kavram

Yaş-kazanç profillerinde eğitim düzeyi ile profilin yüksekliği, eğimi ve zirve noktası arasındaki pozitif ilişki.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 143Soru

Beşeri sermaye yatırımlarının iktisadi analizi çerçevesinde; bir bireyin yatırım kararını etkileyen faktörler değerlendirildiğinde, yatırımdan beklenen getirilerin net bugünkü değerinin (NBDNBD) hesaplanmasında kullanılan piyasa faiz oranlarındaki (rr) ani bir artışın yatırımların kârlılığını azalttığı bilinmektedir. Buna göre; yatırım maliyetlerinin başlangıç yıllarında yoğunlaştığı, buna karşın getirilerin ancak uzun bir eğitim veya hazırlık sürecinden sonra elde edilmeye başlandığı ve çalışma yaşamının geri kalanına yayıldığı bir senaryoda, faiz oranlarındaki artışa karşı duyarlılığı en yüksek olan ve kârlılığı (NBDNBD) oransal olarak en fazla azalan beşeri sermaye yatırımı türü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Uzun dönemli örgün yükseköğretim yatırımı

Cevap

Uzun dönemli örgün yükseköğretim yatırımı
Beşeri sermaye teorisine göre yatırım kararı, beklenen faydaların bugünkü değeri ile maliyetlerin bugünkü değerinin karşılaştırılmasına dayanır. Örgün yükseköğretim yatırımlarında getiriler (yüksek ücretler), yatırımın başlamasından yıllar sonra elde edilmeye başlanır. Matematiksel olarak, paydadaki faiz oranının (rr) üssü olan zaman (tt) ne kadar büyükse, faiz oranındaki değişim net değeri o kadar şiddetli etkiler. Bu nedenle uzun dönemli eğitim, kısa dönemli göç veya hızlı getiri sağlayan işbaşında eğitime göre faiz artışlarına karşı en yüksek duyarlılığa sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Net Bugün Değer (NBDNBD) formülünü analiz etme
NBD=t=0TBtCt(1+r)tNBD = \sum_{t=0}^{T} \frac{B_t - C_t}{(1+r)^t} formülünde faiz oranı (rr) paydada yer alır.
Yatırımın kârlılığını belirleyen temel ölçüt gelecek faydaların bugünkü değeridir.
2
Zaman değişkeninin (tt) etkisini değerlendirme
tt (zaman) büyüdükçe, paydadaki (1+r)t(1+r)^t ifadesi üstel olarak artar; bu da gelecek değerlerin bugün için çok daha küçük bir karşılığa sahip olmasına neden olur.
İskonto etkisinin büyüklüğü zaman ufkuyla doğrudan ilişkilidir.
3
Yatırım türlerini zamanlama açısından karşılaştırma
Örgün yükseköğretimde maliyetler (CtC_t) ilk 4-6 yılda toplanırken, pozitif getiriler (BtB_t) ancak eğitim bittikten sonra (örneğin 5. yıldan itibaren) başlar. Göç veya iş arama gibi türlerde getiriler çok daha erken başlar.
En uzun 'vadeye' sahip olan yatırım türü en yüksek faiz riskini taşır.
4
Sonuca varma
Getirileri en uzak geleceğe sarkan yükseköğretim yatırımı, faiz oranındaki artıştan (rr yükselmesi) matematiksel olarak en ağır darbeyi alan türdür.
Uzak gelecekteki getirilerin bugünkü değeri, faiz artışıyla birlikte diğer seçeneklere göre oransal olarak daha hızlı erir.

Anahtar Kavram

Beşeri Sermaye Yatırımlarında Zaman Değeri ve İskonto Oranı Duyarlılığı

İpuçları

1
Gelecekteki paranın bugünkü değerini hesaplarken kullanılan (1+r)t(1+r)^t ifadesindeki tt (zaman) çarpanının etkisini düşünün.
2
Hangi yatırım türünde maliyetler şimdi yapılıp, karşılığı olan yüksek kazançlar en geç alınmaya başlanır?
3
Faiz oranları arttığında, uzak gelecekteki nakit akışları yakın gelecektekilere göre daha fazla değer kaybeder. Bu durum en uzun eğitim süresine sahip seçeneği işaret eder.

Daha Fazla Pratik

Beşeri sermaye yatırımlarının amortisman oranı ile yaş-kazanç profillerinin eğimi arasındaki ilişkiyi inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Matematiksel bir örnek üzerinden düşünün: Bugün yapılacak 100 TL'lik bir yatırımın karşılığında 10 yıl sonra alınacak 200 TL mi, yoksa 1 yıl sonra alınacak 120 TL mi faiz oranındaki %1'lik artıştan daha fazla etkilenir? 10 yıl sonrakinin bugünkü değeri çok daha sert düşecektir.
Tahmini Süre:3m 0s
Soru 144Soru

Beşeri sermaye teorisi kapsamında, işçinin marjinal verimliliğini yalnızca eğitim aldığı işletme bünyesinde artıran "özel işbaşında eğitim" (specificspecific trainingtraining) yatırımlarında; eğitim maliyetlerinin ve getirilerinin firma ile işçi arasında paylaşılması rasyonel bir iktisadi strateji olarak kabul edilir. Eğitim sonrası dönemde gözlemlenen VMP>W>WaltVMP > W > W_{alt} (MarjinalMarjinal U¨ru¨nÜrün Deg˘eri>U¨cret>AlternatifDeğeri > Ücret > Alternatif U¨cretÜcret) dengesi dikkate alındığında, bu paylaşım mantığının işgücü devri (laborlabor turnoverturnover) ve istihdam istikrarı üzerindeki temel belirleyici etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ücretin alternatif ücretten yüksek olması (W>WaltW > W_{alt}) işçinin işten ayrılma maliyetini artırırken, marjinal ürün değerinin ücretten yüksek olması (VMP>WVMP > W) işverenin eğitim yatırımını koruma güdüsünü tetikler ve böylece her iki taraf için de işgücü devri azalır.

Cevap

Özel işbaşında eğitimde ücretin VMP>W>WaltVMP > W > W_{alt} şeklinde belirlenmesi, hem işçinin alternatif bir işe geçme isteğini (alternatif ücret kaybı nedeniyle) hem de işverenin işçiyi çıkarma isteğini (verimlilik fazlası kaybı nedeniyle) azaltarak işgücü devrini düşürür.
Doğru seçenek, özel eğitimin temel rasyonelini açıklar: Ücretin alternatif ücretten yüksek (W>WaltW > W_{alt}) olması işçiyi gönüllü istifadan (quitquit) vazgeçirirken, verimliliğin ücretten yüksek (VMP>WVMP > W) olması işvereni işten çıkarmadan (layofflayoff) uzaklaştırır. Bu durum, her iki tarafın da eğitim sürecinde katlandığı maliyetlerin karşılığını almasını ve 'ikili bağımlılık' (bilateralbilateral monopolymonopoly benzeri bir bağ) sayesinde istihdam istikrarının artmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Özel eğitimin verimlilik üzerindeki etkisini tanımla.
Özel eğitim, işçinin marjinal ürün değerini (VMPVMP) sadece eğitimi veren firmada artırır; diğer firmalardaki verimlilik ve alternatif ücret (WaltW_{alt}) değişmez.
Özel eğitimin tanımı gereği beceriler firmaya özgüdür.
2
Eğitim sonrası ücret dengesini (VMP>W>WaltVMP > W > W_{alt}) analiz et.
İşveren, yaptığı eğitim yatırımının getirisini almak için W<VMPW < VMP öder. İşçi ise firmada kalmaya teşvik edilmek için W>WaltW > W_{alt} alır.
Paylaşım, her iki tarafın da eğitimden net bir kazanç elde etmesini sağlar.
3
Bu dengenin işgücü devri (laborlabor turnoverturnover) üzerindeki sonucunu belirle.
İşçi için ayrılma maliyeti artar (WWaltW - W_{alt} kaybı), işveren için çıkarma maliyeti artar (VMPWVMP - W kaybı).
Karşılıklı ekonomik teşvikler iş ilişkisinin uzun dönemli olmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Özel İşbaşında Eğitimde Risk ve Getiri Paylaşımı

Daha Fazla Pratik

Genel ve özel eğitim ayrımını marjinal ürün değeri (VMPVMP) ve ücret (WW) grafiklerinde karşılaştırarak inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 145Soru

Beşeri sermaye teorisi çerçevesinde, bir işçinin işbaşında aldığı eğitimin piyasadaki tüm firmalarda verimliliğini aynı ölçüde artırdığı "genel eğitim" (general training) varsayıldığında, tam rekabetçi bir emek piyasasında bu eğitimin maliyetinin üstlenilmesi ve eğitim sonrası ücret düzeyi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eğitim maliyeti tamamen işçi tarafından karşılanır ve eğitim sonrası ücret işçinin artan marjinal ürün değerine (VMPVMP) eşit olur.

Cevap

Genel eğitim durumunda eğitim maliyeti tamamen işçi tarafından karşılanır ve eğitim sonrası ücret işçinin artan marjinal ürün değerine (VMPVMP) eşit olur.
Beşeri sermaye teorisine göre genel eğitim, işçinin becerilerini piyasadaki tüm işverenler için değerli kılar. Tam rekabetçi bir emek piyasasında işçiler tam mobiliteye sahip olduğu için, bir işveren genel eğitim maliyetini üstlenirse, işçi eğitimi tamamladıktan sonra başka bir firmaya geçerek artan verimliliğinin tam karşılığını talep edebilir. Bu nedenle rasyonel bir işveren genel eğitim maliyetine katlanmaz. Maliyeti, eğitim süresince daha düşük ücret almayı kabul ederek işçi üstlenir ve eğitim sonrasında artan marjinal ürün değerine (VMPVMP) eşit bir ücret elde eder.

Adım Adım Çözüm

1
Genel eğitimin tanımını analiz etme
Genel eğitim, işçinin verimliliğini sadece mevcut firmasında değil, piyasadaki tüm firmalarda aynı oranda artıran eğitimdir.
Eğitimin türünü belirlemek, maliyetin kimin tarafından üstlenileceğini anlamak için ilk adımdır.
2
İşveren perspektifinden yatırım kararını değerlendirme
İşveren maliyeti karşılarsa, işçi eğitim sonrası daha yüksek ücret veren başka bir firmaya gidebilir. Bu durumda işveren yatırımının geri dönüşünü alamaz.
Tam rekabetçi piyasada işçilerin mobilitesi (hareketliliği) yüksektir.
3
İşçi perspektifinden yatırım ve ücret dengesini kurma
İşçi, eğitim süresince marjinal ürün değerinden (VMPVMP) daha az ücret almayı (fırsat maliyeti) kabul ederek eğitimi finanse eder. Eğitim bitince piyasadaki yeni VMPVMP düzeyinden ücret alır.
Yatırımın getirisi (yüksek ücret) işçiye kalacağı için maliyeti de işçi üstlenir.

Anahtar Kavram

Genel Eğitim (General Training) ve Maliyet Üstlenicisi

İpuçları

1
Genel eğitim ile kazanılan becerilerin başka bir firmada işe yarayıp yaramayacağını düşünün.
2
Eğer bir işçi her yerde daha verimli hale geliyorsa, mevcut işvereni ona piyasadan daha düşük bir ücret ödemeye devam edebilir mi?
3
Gary Becker'a göre, eğitimi veren firma bu eğitimden kâr elde edemeyecekse maliyetine de katlanmayacaktır. Öyleyse maliyeti kim ödemeli?

Daha Fazla Pratik

Özel eğitim (specific training) durumunda maliyetin neden paylaşıldığını ve ücretin VMPVMP ile ilişkisini incelemek bu konuyu pekiştirecektir.

Alternatif Yöntem

Yaş-kazanç profili grafiğini gözünüzün önüne getirin. Eğitim alan bireyin profili, eğitim süresince (yatırım dönemi) daha aşağıdan başlar ancak eğitimden sonra (getiri dönemi) çok daha dik bir şekilde yükselerek eğitim almayanların üzerine çıkar.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 146Soru

Beşeri sermaye teorisi kapsamında yapılan ampirik çalışmalar, farklı eğitim düzeylerine sahip grupların yaş-kazanç profillerini karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Bu analizlerde, yüksek eğitimli bireylerin profillerinin düşük eğitimli bireylere kıyasla bazı yapısal farklılıklar sergilediği görülmektedir.

Buna göre, yüksek eğitimli bireylerin yaş-kazanç profillerinin, düşük eğitimli bireylerin profillerine göre hem daha dik bir eğime (daha hızlı kazanç artışına) sahip olması hem de daha geç yaşlarda zirve (peak) yapmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Okul eğitiminin işbaşında eğitim ile tamamlayıcı (complementary) bir ilişkiye sahip olması ve yüksek eğitimli bireylerin iş yaşamları boyunca bu yatırımları daha yoğun sürdürmesi

Cevap

Yüksek eğitimli bireylerin yaş-kazanç profillerinin daha dik olması ve daha geç zirve yapması, okul eğitiminin işbaşında eğitimle tamamlayıcı bir ilişki içinde olması ve bu bireylerin iş yaşamları boyunca daha yoğun beşeri sermaye yatırımı yapmalarıyla açıklanır.
Beşeri sermaye teorisine göre, okul eğitimi ile işbaşında eğitim birbirinin tamamlayıcısıdır. Eğitimli bireylerin öğrenme kapasiteleri daha yüksek olduğu için iş hayatında daha fazla beşeri sermaye yatırımı yaparlar. Bu durum, verimliliklerini ve dolayısıyla kazançlarını daha hızlı artırarak profilin daha dik olmasını sağlar. Ayrıca bu yoğun yatırım süreci daha uzun sürdüğü için kazançlar, düşük eğitimli bireylere kıyasla daha geç yaşlarda zirve noktasına ulaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Eğitim düzeyi ile kazanç artış hızı arasındaki ilişkiyi analiz et.
Yüksek eğitimli bireyler, okulda edindikleri teorik altyapı sayesinde işbaşında eğitimden (OJT) daha etkin faydalanırlar.
Beşeri sermaye teorisine göre 'öğrenmeyi öğrenme' etkisi, eğitimin işbaşında eğitimi daha verimli kıldığını (tamamlayıcılık) savunur.
2
Profilin eğimini (slope) değerlendir.
Daha yoğun işbaşında eğitim yatırımı, verimliliğin ve dolayısıyla kazancın daha hızlı artmasına (daha dik eğim) neden olur.
Yatırımlar kazanç artışının temel motorudur.
3
Zirve noktasının (peak) zamanlamasını incele.
Yüksek eğitimli bireylerin yatırım süreci daha uzun sürdüğü için kazançları düşük eğitimlilere göre daha geç bir yaşta (genellikle 505550-55 yaşları) zirveye ulaşır.
Yatırım miktarı azalıp yıpranma oranı yatırım oranını geçtiğinde profil zirve yapar ve inişe geçer; yüksek eğitimlilerde bu denge noktası daha geç oluşur.

Anahtar Kavram

Yaş-Kazanç Profillerinde Eğitim ve İşbaşında Eğitim Tamamlayıcılığı

İpuçları

1
Eğitimli bireylerin kazançlarının neden daha hızlı arttığını, iş hayatındaki öğrenme süreçleriyle ilişkilendirin.
2
Okul eğitiminin işbaşında eğitimi kolaylaştıran 'tamamlayıcı' etkisini ve yatırım süresinin uzunluğunu düşünün.
3
Yatırımlar ne kadar yoğun ve uzun süreliyse, verimlilik artışı o kadar dik olur ve kazancın zirveye ulaşması o kadar gecikir.

Daha Fazla Pratik

İşbaşında eğitimin genel ve özel eğitim türlerinin yaş-kazanç profilleri üzerindeki farklı etkilerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 147Soru

İşbaşında gerçekleştirilen bir eğitim faaliyetinin sonucunda elde edilen niteliklerin, işçinin marjinal ürün verimliliğini sadece eğitim aldığı firmada değil, ekonomideki tüm firmalarda aynı oranda artırması durumunda; rasyonel bir firmanın yatırım maliyetine ilişkin tutumu ve bu süreçteki denge ücretiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İşveren, eğitimli işçinin piyasadaki diğer firmalara geçme (mobilite) imkanı nedeniyle maliyeti üstlenmek istemez; bu nedenle maliyet, eğitim süresince marjinal ürün verimliliğinden daha düşük bir ücret ödenerek işçiye yansıtılır.

Cevap

İşverenin eğitimli işçiyi kaybetme riski nedeniyle maliyeti üstlenmemesi ve bu maliyetin eğitim döneminde verimliliğin altında bir ücret (W<VMPLW < VMPL) ödenerek işçiye yansıtılmasıdır.
Genel eğitim, işçinin üretkenliğini sadece mevcut firmasında değil, piyasadaki tüm potansiyel işverenler nezdinde artırır. Tam rekabetçi bir piyasada işçi, eğitim sonrası yeni ve yüksek verimlilik düzeyine eşit bir ücreti rakip firmalardan alabileceği için mevcut işvereni onu daha düşük bir ücretle çalıştıramaz. Bu durum, işverenin eğitim maliyetini karşılaması halinde bu harcamayı eğitim sonrasında geri kazanamayacağı anlamına gelir. Dolayısıyla, beşeri sermaye teorisine göre genel eğitimin maliyeti, eğitim süresince mevcut verimliliğinden daha düşük bir ücreti kabul eden işçi tarafından finanse edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Eğitimin türünü ve verimlilik etkisini belirlemek.
Verimliliğin tüm firmalarda aynı oranda artması, bu eğitimin 'genel eğitim' olduğunu gösterir.
Genel eğitim, işçinin beşeri sermayesini piyasadaki tüm işverenler için değerli kılacak şekilde geliştirir.
2
İşverenin yatırım rasyonelliğini analiz etmek.
İşveren maliyeti üstlenirse, eğitim sonunda işçi başka firmaya geçebileceği için yatırımı geri kazanamaz.
Tam rekabetçi emek piyasasında işçinin mobilitesi yüksektir ve diğer firmalar işçiye yeni verimlilik düzeyinde ücret teklif eder.
3
Eğitim dönemindeki ücret dengesini saptamak.
Denge koşulu gereği eğitim dönemindeki ücret, marjinal ürün verimliliğinden eğitim maliyeti kadar düşüktür (W=VMPLkW = VMPL - k).
Maliyetin tamamı, eğitim süresince daha düşük ücreti kabul eden işçi tarafından karşılanmış olur.

Anahtar Kavram

Genel Eğitim ve Finansman Mantığı

Daha Fazla Pratik

Özel eğitim (specific training) durumunda maliyetlerin neden ve nasıl paylaşıldığını inceleyerek aradaki farkı netleştirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 148Soru

Beşeri sermaye teorisi kapsamında hazırlanan yaş-kazanç profilleri incelendiğinde; yüksek eğitimli bireylerin kazançlarının yaşam döngüsü boyunca düşük eğitimli bireylere göre daha hızlı artması ve zirve noktasına daha geç yaşlarda ulaşmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eğitim seviyesi arttıkça işbaşında eğitimin marjinal verimliliğinin artması ve genç yaşlarda yapılan yatırımların getiri süresinin uzun olması

Cevap

Eğitim seviyesi arttıkça işbaşında eğitimin marjinal verimliliğinin artması ve genç yaşlarda yapılan yatırımların getiri süresinin uzun olması
Yüksek eğitimli bireylerin yaş-kazanç profillerinin daha dik olması ve daha geç zirveye ulaşması, 'tamamlayıcılık' ve 'geri ödeme süresi' kavramlarıyla açıklanır. Eğitim düzeyi arttıkça bireyin yeni beceriler edinme hızı (işbaşında eğitim verimliliği) artar. Ayrıca, yaşamın erken dönemlerinde yapılan yatırımların geri ödeme süresi daha uzun olduğu için yüksek eğitimli bireyler bu dönemde daha yoğun yatırım yaparlar. Bu durum, kazançların daha hızlı artmasına ve birikimin daha geç yaşlara kadar sürmesine neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Okul eğitimi ve işbaşında eğitim (OJT) arasındaki ilişkiyi analiz etmek
Eğitim düzeyi yükseldikçe bireyin öğrenme kapasitesi artar ve işbaşında eğitimden elde edeceği marjinal verimlilik yükselir (tamamlayıcılık).
Yüksek eğitimlilerin profilinin neden daha dik (dik eğimli) olduğunu açıklamak için gereklidir.
2
Yatırımın zamanlaması ve geri ödeme süresi ilişkisini değerlendirmek
Birey gençken önünde daha uzun bir çalışma ömrü vardır; bu da beşeri sermaye yatırımlarının getirisini toplayabileceği süreyi uzatır.
Rasyonel bireylerin neden yaşamın erken evrelerinde daha yoğun yatırım yaptığını ve bunun kazanç artış hızını nasıl etkilediğini anlamak için gereklidir.
3
Eğitim düzeyinin zirve (pik) yaşı üzerindeki etkisini belirlemek
Yüksek eğitimli bireyler daha verimli ve yoğun yatırım yaptıkları için beşeri sermaye birikimi daha uzun süre devam eder ve kazançlar daha geç yaşta zirveye ulaşır.
Yüksek eğitimli ve düşük eğitimli profilleri arasındaki zirve noktası farkını açıklamak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Okul Eğitimi ve İşbaşında Eğitim Tamamlayıcılığı
Soru 149Soru

Bir işletmede işbaşında eğitim alan bir çalışanın edindiği becerilerin, piyasadaki diğer tüm firmalar tarafından da talep edilen ve işçinin verimliliğini her yerde aynı ölçüde artıran nitelikte olması durumunda; Beşeri Sermaye Teorisi'ne göre bu eğitim süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eğitim süresince işçiye ödenen ücret, işçinin o dönemdeki marjinal ürün değerinden (VMPLVMPL) daha düşük belirlenerek maliyet dolaylı olarak işçiye yüklenir.

Cevap

Eğitim süresince işçiye ödenen ücretin, marjinal ürün değerinden (VMPLVMPL) düşük tutularak maliyetin işçiye yüklenmesi seçeneği doğrudur.
Genel eğitim, işçinin marjinal ürün verimliliğini tüm firmalarda aynı ölçüde artırır. Tam rekabetçi bir emek piyasasında, işçinin eğitim sonrası ücreti, artan verimliliğine (VMPLVMPL) eşit olacaktır. Eğer işveren eğitim maliyetini karşılasaydı, eğitim sonrası işçiye verimliliğinden az ücret vermesi gerekirdi ki maliyeti çıkarsın. Ancak işçi bu durumda başka bir firmaya geçeceği için, rasyonel bir işveren bu maliyeti üstlenmez. Dolayısıyla işçi, eğitim döneminde marjinal ürününden daha düşük bir ücret almayı kabul ederek eğitimi kendisi finanse eder.

Adım Adım Çözüm

1
Eğitim türünü ve niteliğini belirle.
Eğitimin tüm firmalarda verimliliği artırması, bunun bir 'Genel Eğitim' olduğunu gösterir.
Genel eğitim, işçiye kazandırdığı becerilerin piyasadaki tüm işverenler için değerli olduğu eğitim türüdür.
2
İşverenin yatırım teşvikini analiz et.
İşveren, eğitim maliyetini üstlenmek istemez.
Eğitim sonrası işçinin verimliliği her yerde artacağı için, işçi tam rekabet piyasasında daha yüksek ücret sunan rakiplere geçebilir. İşveren maliyeti karşılayamaz.
3
Maliyetin nasıl finanse edildiğini tespit et.
İşçi, eğitim döneminde verimliliğinden daha az ücret alarak (fırsat maliyeti) eğitimi finanse eder.
Piyasa dengesinde, genel eğitimin maliyetini, getirisine sahip olacak olan işçi üstlenir.

Anahtar Kavram

Genel eğitimde maliyetin ve getirinin tamamı işçiye aittir.

İpuçları

1
Eğitimin tüm firmalarda geçerli (taşınabilir) olması, işverenin bu yatırımdan vazgeçme riskini nasıl etkiler?
2
Gary Becker'in teorisine göre, bir yatırımın maliyetini, o yatırımın gelecekteki getirisine kim sahip olacaksa o üstlenir.

Daha Fazla Pratik

Özel eğitim (firmaya özgü eğitim) durumunda maliyetin neden paylaşıldığını araştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 150Soru

Beşeri sermaye teorisi çerçevesinde, yaş-kazanç profillerinin tipik olarak içbükey (konkav) bir seyir izlemesi ve yüksek eğitimli bireylerde bu eğrinin düşük eğitimlilere oranla daha dik bir yükseliş göstererek daha geç yaşlarda zirveye (peakpeak) ulaşması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüksek eğitim, bireyin işbaşında eğitimden yararlanma yeteneğini ve verimliliğini artırarak (tamamlayıcılık etkisi), kariyerin erken dönemlerinde daha yoğun beşeri sermaye yatırımını rasyonel kılar.

Cevap

Yüksek eğitimin işbaşında eğitimle olan tamamlayıcılık ilişkisi sayesinde daha yoğun yatırım yapılması ve kazancın daha dik yükselmesi seçeneği doğrudur.
Beşeri sermaye teorisine göre, formal eğitim (üniversite) ile işbaşında eğitim (OJTOJT) birbirini tamamlar. Yüksek eğitimli bireyler, yeni becerileri daha hızlı ve düşük maliyetle edinebildikleri için kariyerlerinin başında daha yoğun yatırım yaparlar. Bu yoğun yatırım, başlangıçta (eğitim maliyetleri nedeniyle) kazancı baskılasa da sonrasında çok daha dik bir yükseliş ve daha yüksek/geç bir zirve noktası sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Eğitim ve İşbaşında Eğitim İlişkisini Analiz Et
Yüksek eğitim (üniversite), bireyin öğrenme kapasitesini artırarak işbaşında eğitimi (OJTOJT) daha verimli hale getirir.
Beşeri sermaye türleri arasındaki tamamlayıcılık ilişkisini anlamak için.
2
Yatırım Yoğunluğunu ve Eğimi Değerlendir
Verimlilik artışı, kariyerin başında daha fazla zamanın eğitime ayrılmasını sağlar, bu da kazanç profilinin lise mezunlarına göre daha dik yükselmesine yol açar.
Profilin eğim farkını açıklamak için.
3
Zirve Noktasının (PeakPeak) Zamanlamasını Belirle
Yatırımlar daha yoğun ve uzun sürdüğü için kazançlar daha ileri yaşlarda (genellikle 4545-5555 yaş arası) en üst seviyeye ulaşır.
Yüksek eğitimli bireylerdeki geç zirve fenomenini rasyonel temellere oturtmak için.

Anahtar Kavram

Tamamlayıcılık Etkisi ve Yaşam Boyu Yatırım Kararı
Soru 151Soru

Beşeri sermaye teorisi çerçevesinde, tam rekabetçi bir emek piyasasında gerçekleştirilen "genel eğitim" faaliyetlerinde, rasyonel bir firmanın eğitim maliyetlerini üstlenmekten kaçınmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eğitim alan işçinin, eğitim sonrasında marjinal ürün değerindeki artışın tamamını ücret artışı olarak talep edebilecek hareketliliğe sahip olması

Cevap

Rasyonel bir firmanın genel eğitim maliyetini üstlenmemesinin temel nedeni, eğitim sonrası işçinin artan verimliliğinin (VMPL) tamamını ücret olarak talep edebilecek olması ve firmanın bu maliyeti telafi edememesidir.
Doğru cevap, işçinin eğitim sonrasında artan verimliliğinin tamamını ücret olarak talep edebilecek hareketliliğe sahip olmasıdır. Genel eğitim, işçinin piyasadaki değerini her yerde artırdığı için, firma eğitim masraflarını üstlenirse bu masrafı eğitim sonrası dönemde işçiye düşük ücret ödeyerek geri alamaz (telafi edemez). Bu nedenle tam rekabetçi bir piyasada genel eğitimin maliyeti, eğitim süresince daha düşük bir ücreti kabul eden işçi tarafından karşılanır.

Adım Adım Çözüm

1
Genel eğitimin kapsamını belirle
Genel eğitim, işçinin marjinal ürün verimliliğini (VMPLVMPL) piyasadaki tüm rakip firmalarda aynı oranda artırır.
Genel ve özel eğitim ayrımını yapmak, maliyetin kimin tarafından üstlenileceğini anlamanın ilk adımıdır.
2
Tam rekabet piyasası varsayımı altında ücret dengesini analiz et
Tam rekabetçi bir piyasada işçi, W=VMPLW = VMPL düzeyinde ücret alır. Eğer firma işçiye verimliliğinden daha az ücret ödemeye çalışırsa, işçi başka bir firmaya geçer.
İşçinin mobilitesi (hareketliliği), firmanın eğitim maliyetlerini eğitim sonrası düşük ücret ödeyerek geri kazanmasını engeller.
3
Firmanın yatırım rasyonalitesini değerlendir
Firma maliyetleri üstlenirse, eğitim sonrası işçiye W<VMPLW < VMPL ödeyemeyeceği için yatırımı finanse edemez. Bu nedenle maliyete (düşük ücret kabul ederek) işçi katlanır.
Beşeri sermaye yatırımlarında maliyet, yatırımın getirisinden kim faydalanıyorsa onun tarafından karşılanır.

Anahtar Kavram

Tam rekabetçi piyasada genel eğitimin maliyeti işçi tarafından karşılanır çünkü eğitim sonrası verimlilik artışının tamamı işçiye ücret olarak döner.

İpuçları

1
Eğitimin 'genel' olması, işçinin bu becerileri her yerde kullanabileceği anlamına gelir.
2
Tam rekabetçi bir piyasada, bir işçi verimliliği arttığı halde ücreti artmazsa ne yapar?
3
Firma, eğitim için harcadığı parayı eğitim bittikten sonra işçiye marjinal ürün değerinden (VMPLVMPL) daha az ücret ödeyerek geri alabilir mi?

Daha Fazla Pratik

Özel eğitim (specific training) durumunda maliyetlerin neden firma ve işçi arasında paylaşıldığını araştırınız.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 8 / 8
Beşeri Sermaye Teorisi Alıştırma Soruları — KPSS Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri — Sayfa 8 | Examkin