Emek Arzı

284 soru

Soru 141Soru

Emek piyasasında faaliyet gösteren bir bireyin, saatlik ücret oranında (ww) yaşanan bir düşüşe rağmen, günlük toplam çalışma süresini değiştirmediği ve sabit bıraktığı saptanmıştır. Boş zamanın normal bir mal olduğu varsayımı altında, bu denge durumunu açıklayan temel iktisadi gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İkame etkisinin çalışma süresini azaltıcı yönü ile gelir etkisinin çalışma süresini artırıcı yönünün birbirini tam olarak dengelemesi

Cevap

Ücret azalışı karşısında ikame etkisinin çalışma süresini azaltıcı etkisi ile gelir etkisinin çalışma süresini artırıcı etkisinin birbirine eşit olması (net etkinin sıfır olması).
Saatlik ücret haddi (ww) düştüğünde iki zıt etki ortaya çıkar: İkame etkisi, boş zamanın fırsat maliyeti düştüğü için bireyi daha az çalışmaya teşvik eder. Gelir etkisi ise bireyi yoksullaştırdığı için normal bir mal olan boş zamandan feragat etmesine ve daha fazla çalışmasına neden olur. Eğer bireyin çalışma süresi değişmiyorsa, bu iki zıt yönlü etkinin büyüklükleri birbirine tam olarak eşittir ve birbirini sıfırlamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Ücret azalışının ikame etkisini analiz etme
Boş zamanın fırsat maliyeti (ww) azalır, birey daha ucuz hale gelen boş zamana yönelir ve çalışma süresini azaltır.
İkame etkisi her zaman fiyatı düşen mala (boş zaman) yönelimi ifade eder.
2
Ücret azalışının gelir etkisini analiz etme
Bireyin reel geliri azalır; boş zaman normal bir mal olduğu için birey boş zaman talebini kısar ve daha fazla çalışır.
Gelir etkisi, satın alma gücündeki değişimin normal mallara olan talebi nasıl etkilediğini gösterir.
3
Net sonucu değerlendirme
Emek arzı sabit kaldığına göre, çalışmayı azaltan ikame etkisi ile çalışmayı artıran gelir etkisi büyüklük olarak birbirine eşittir.
Zıt yönlü iki etkinin toplamı sıfıra eşit olduğunda gözlemlenen miktar değişmez.

Anahtar Kavram

Ücret Değişiminde Gelir ve İkame Etkilerinin Dengelenmesi
Soru 142Soru

Bir bilişim firmasında kıdemli sistem yöneticisi olarak görev yapan bir çalışanın çalışma koşullarına dair veriler aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

DeğişkenMevcut DurumYeni Düzenleme
Aylık Net Maaş40.00040.000 TL50.00050.000 TL
Aylık Çalışma Süresi160160 Saat180180 Saat

Bu verilere göre, çalışanın emek arzının ücret esnekliği katsayısı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 0,500,50

Cevap

Emek arzı esneklik katsayısı 0,500,50 olarak hesaplanır.
Emek arzı esnekliği, çalışma süresindeki yüzde değişimin ücretteki yüzde değişime oranlanmasıyla bulunur. Soruda ücret %25\%25 (10.000/40.00010.000/40.000) artarken, çalışma süresi %12,5\%12,5 (20/16020/160) artmıştır. %12,5/%25\%12,5 / \%25 işlemi sonucunda katsayı 0,500,50 olarak bulunur. Bu değer 11'den küçük olduğu için emek arzının inelastik (esnek olmayan) olduğu söylenebilir.

Adım Adım Çözüm

1
Ücretteki yüzde değişimi hesaplamak.
%Δw=50.00040.00040.000=10.00040.000=0,25\% \Delta w = \frac{50.000 - 40.000}{40.000} = \frac{10.000}{40.000} = 0,25 yani %25\%25
Esneklik formülünün paydasını (neden değişkenini) belirlemek için.
2
Çalışma süresindeki yüzde değişimi hesaplamak.
%ΔL=180160160=20160=0,125\% \Delta L = \frac{180 - 160}{160} = \frac{20}{160} = 0,125 yani %12,5\%12,5
Esneklik formülünün payını (sonuç değişkenini) belirlemek için.
3
Emek arzı esnekliği formülünü uygulamak.
es=%ΔL%Δw=0,1250,25=0,5e_s = \frac{\% \Delta L}{\% \Delta w} = \frac{0,125}{0,25} = 0,5
Çalışma süresindeki duyarlılığı katsayı olarak ifade etmek için.

Anahtar Kavram

Emek arzı esnekliği, ücretteki yüzde bir birimlik değişimin bireyin sunduğu çalışma süresinde yarattığı yüzde değişimi ifade eder.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 143Soru

Bireysel emek arzı analizinde, bireyin toplam zaman kısıtının tamamını boş zamana ayırdığı (L=TL = T) noktada sahip olduğu tüketim düzeyi, çalışmaksızın elde ettiği 'iş dışı geliri' (VV) ile temsil edilmektedir. Bu model çerçevesinde, bireyin saatlik ücret haddinin (ww) yükselmesi durumunda bütçe kısıtı doğrusunun geometrik değişimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe doğrusu, 'iş dışı gelir' noktasında (L=TL = T) sabit kalarak saat ücreti (ww) miktarındaki artış oranında dikleşir ve dikey eksen kesişim noktası yukarıya kayar.

Cevap

Bütçe doğrusu, 'iş dışı gelir' noktasında (L=TL=T) sabit kalarak dikleşir ve dikey eksen kesişim noktası yukarıya kayar.
Bütçe kısıtı doğrusu C=w(TL)+VC = w(T-L) + V formülüyle ifade edilir. Burada ww (ücret) doğrunun eğimidir. Birey hiç çalışmadığında (L=TL=T) geliri her zaman VV kadardır; dolayısıyla bu nokta (iş dışı gelir noktası) ücret değişimlerinde sabit kalır. Ücret arttığında, boş zamanın fırsat maliyeti arttığı için bütçe doğrusu bu sabit nokta etrafında yukarıya doğru döner ve daha dik bir hal alır.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe kısıtı denklemini oluşturma
C=w(TL)+VC = w(T - L) + V
Bireyin toplam tüketim harcaması (CC), çalışma süresi (TLT-L) ile ücretin (ww) çarpımına eklenen iş dışı gelirden (VV) oluşur.
2
Eğim analizi yapma
Bütçe doğrusunun eğimi w-w'dir.
Ücret haddi, boş zamanın (yatay eksen) tüketim (dikey eksen) cinsinden fiyatıdır.
3
Değişimin etkisini belirleme
ww arttığında w|-w| artar, yani doğru dikleşir.
Daha yüksek ücret, her bir saatlik boş zamanın vazgeçilen daha fazla tüketim anlamına gelmesidir.
4
Sabit noktayı belirleme
Bireyin hiç çalışmadığı (L=TL=T) durumda geliri sadece VV'dir ve bu nokta ücret değişiminden etkilenmez.
Çalışma süresi sıfır olduğunda ücret geliri de sıfırdır, bu yüzden bütçe doğrusu bu nokta etrafında döner (pivot yapar).

Anahtar Kavram

Zaman Bütçesi Kısıtı ve Ücret Değişimi

Daha Fazla Pratik

İş dışı gelirdeki (VV) bir artışın bütçe kısıtını nasıl kaydırdığını ve rezervasyon ücretini nasıl etkilediğini inceleyen soruları çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 144Soru

Standart bir bireysel emek arzı modelinde; bireyin saatlik ücret oranının (ww) arttığı, ancak iş dışı gelirinin (VV) ve toplam zaman kısıtının (TT) sabit kaldığı varsayıldığında, zaman bütçe kısıtı doğrusunda meydana gelecek değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe doğrusu, tam kısıtlılık (L=TL=T) noktası sabit kalacak şekilde dışa doğru (yukarıya) dönerek dikleşir.

Cevap

Bütçe doğrusu, tam kısıtlılık noktası sabit kalacak şekilde dışa doğru dönerek dikleşir.
Zaman bütçe kısıtı denkleminde ücret oranı (ww), doğrunun eğimini temsil eder. Ücret arttığında boş zamanın fırsat maliyeti arttığı için bütçe doğrusu dikleşir. Bireyin hiç çalışmadığı tam kısıtlılık noktasında (L=TL=T) toplam tüketim sadece iş dışı gelire (VV) eşittir. VV sabit kaldığı için bu nokta değişmez ve doğru bu nokta üzerinde dışa doğru döner.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe kısıtı denklemini analiz etme
C=w(TL)+VC = w(T - L) + V
Tüketim (CC), boş zaman (LL), ücret (ww), toplam zaman (TT) ve iş dışı gelir (VV) arasındaki ilişkiyi kurmak için gereklidir.
2
Ücret değişiminin eğim üzerindeki etkisini belirleme
Eğim =w= -w
Ücret oranındaki (ww) bir artış, bütçe doğrusunun mutlak değerce eğimini artırarak doğrunun dikleşmesine neden olur.
3
Tam kısıtlılık (Endowment) noktasını kontrol etme
L=TL = T ise C=VC = V
Birey hiç çalışmadığında (L=TL=T), ücret ne olursa olsun geliri sadece iş dışı gelirine (VV) eşittir; bu nokta ücret değişiminden etkilenmez.
4
Grafiksel değişimi sentezleme
Pivot (dönme) hareketi
Sabit kalan (T,V)(T, V) noktası etrafında artan eğim, doğrunun dışa doğru dönmesine yol açar.

Anahtar Kavram

Bütçe Kısıtında Ücret Değişimi (Pivot Etkisi)

Daha Fazla Pratik

İş dışı gelirdeki bir artışın boş zaman ve çalışma süresi üzerindeki etkisini 'normal mal' varsayımı altında analiz ediniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 145Soru

Bireysel emek arzı analizinde; dikey eksende toplam tüketimin (CC), yatay eksende ise günlük boş zamanın (LL) yer aldığı standart bir modelde; bireyin saatlik ücret haddi (ww) sabitken, piyasa dışı kaynaklardan elde ettiği iş dışı gelirinde (VV) bir artış meydana gelmiştir. Boş zamanın normal bir mal olduğu varsayımı altında, bu değişim sonucunda bütçe doğrusu ve bireyin denge noktası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi gerçekleşir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe doğrusu paralel bir şekilde yukarıya kayar ve bireyin çalışma süresi azalır.

Cevap

Bütçe doğrusu paralel bir şekilde yukarıya kayar ve boş zaman normal bir mal olduğu için bireyin çalışma süresi azalır.
Doğru yanıt olan seçenek, iş dışı gelirdeki (VV) artışın bütçe doğrusunun eğimini (yani saatlik ücret haddi ww) etkilemediğini, bu nedenle doğrunun paralel olarak yukarı kaydığını doğru bir şekilde ifade eder. Ayrıca, boş zaman normal bir mal olarak kabul edildiğinde, artan satın alma gücü bireyi daha fazla boş zaman tüketmeye yönlendirir, bu da emek arzının (çalışma süresinin) azalmasıyla sonuçlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Zaman bütçesi kısıtı denklemini yazın.
C=w(TL)+VC = w(T - L) + V formülü elde edilir.
Bütçe kısıtının bileşenlerini (ücret, zaman, iş dışı gelir) görmek için gereklidir.
2
İş dışı gelirdeki (VV) değişimin grafiksel etkisini belirleyin.
Ücret haddi (ww) değişmediği için bütçe doğrusunun eğimi sabit kalır, ancak dikey eksen kesişim noktası (VV) yukarı kayar.
Eğim değişmediği için bu bir paralel kaymadır.
3
Gelir etkisini analiz edin.
Boş zaman normal bir mal ise, gelir artışı boş zaman talebini artırır (LL \uparrow), bu da çalışma süresinin (H=TLH = T - L) azalmasına neden olur.
İş dışı gelir artışı sadece saf gelir etkisi yarattığı için ikame etkisi oluşmaz.

Anahtar Kavram

İş dışı gelirin (Non-labor income) zaman bütçesi kısıtı üzerindeki paralel kayma etkisi ve saf gelir etkisi.

İpuçları

1
Zaman bütçesi doğrusunun eğimini saatlik ücret haddi (ww) belirler. Ücret değişmediğinde eğim değişir mi?
2
İş dışı gelir artışı, bireyin hiç çalışmadığı durumda bile sahip olduğu tüketim miktarını artırır. Bu durum grafikte dikey eksen kesişim noktasını nasıl etkiler?

Daha Fazla Pratik

Ücret haddindeki bir artışın hem gelir hem de ikame etkisi yarattığı senaryoları incelemek, bu konunun devamı için faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 146Soru

Bir kamu iktisadi teşebbüsünde görev yapan teknik personelin saatlik net ücretleri 150150 TL'den 250250 TL'ye yükseltildiğinde, bu personelin haftalık ortalama çalışma süresinin 2020 saatten 3030 saate çıktığı gözlemlenmiştir.

Buna göre, yay (ark) esnekliği yöntemi kullanıldığında, söz konusu personel grubunun emek arzı esnekliği katsayısı ve arzın esneklik niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 0,800,80; İnelastik

Cevap

0,800,80 katsayısı ile inelastik (esnek olmayan) emek arzı
Hesaplanan yay esnekliği katsayısı 0,800,80 olup, bu değer ücretteki %1\%1'lik bir artışın emek arzını %0,80\%0,80 oranında artırdığını gösterir. Katsayının 11'den küçük olması, iktisadi terminolojide arzın inelastik (esnek olmayan) olduğunu ifade eder.

Adım Adım Çözüm

1
Değişkenlerin ve ortalama değerlerin belirlenmesi
ΔL=3020=10ΔL = 30 - 20 = 10, Lort=(20+30)/2=25L_{ort} = (20 + 30) / 2 = 25; Δw=250150=100Δw = 250 - 150 = 100, wort=(150+250)/2=200w_{ort} = (150 + 250) / 2 = 200
Yay esnekliği hesaplanırken başlangıç noktası yerine iki noktanın ortalaması baz alınır.
2
Yay (ark) esnekliği formülünün uygulanması
es=(10/25)/(100/200)=0,4/0,5=0,80e_s = (10 / 25) / (100 / 200) = 0,4 / 0,5 = 0,80
Emek arzı esnekliği, çalışma süresindeki oransal değişimin ücretteki oransal değişime bölünmesiyle bulunur.
3
Katsayının yorumlanması
0,80<1|0,80| < 1 olduğu için emek arzı inelastiktir.
Esneklik katsayısının mutlak değerce 11'den küçük olması, arzın fiyata (ücrete) karşı az duyarlı olduğunu ifade eder.

Anahtar Kavram

Yay (Ark) Emek Arzı Esnekliği

Daha Fazla Pratik

Ücret artışına rağmen çalışma süresinin azaldığı durumlar için esnekliğin işaretini ve gelir-ikame etkisi ilişkisini inceleyen sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 147Soru

Yaşam boyu emek arzı modelinde (Life-Cycle Labor Supply Model), bireyin çalışma hayatı boyunca karşılaştığı ücret değişimleri "evrimsel" (evolutionary) ve "parametrik" (parametric) olarak iki temel kategoride ele alınmaktadır. Buna göre; bireyin çalışma hayatının bir noktasında karşılaştığı, hem cari ücretini hem de gelecekteki tüm ücret beklentilerini kalıcı olarak yukarı çeken ve bireyin toplam servetinde (wealth) belirgin bir artışa yol açan "beklenmedik ve kalıcı" bir ücret artışının, bireyin yaşam boyu emek arzı profili üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ücret artışı parametrik bir nitelik taşıdığı için güçlü bir servet etkisi yaratır ve bireyin tüm yaşlardaki emek arzı miktarının azalmasına (eğrinin aşağı kaymasına) neden olur.

Cevap

Beklenmedik ve kalıcı (parametrik) bir ücret artışı, bireyin toplam servetini artırarak her yaşta daha fazla boş zaman talep etmesine yol açar ve yaşam boyu emek arzı eğrisini aşağı yönde kaydırır.
Doğru yanıt olan seçenek, parametrik ücret artışlarının servet etkisi yaratarak yaşam boyu emek arzı eğrisini aşağı kaydırdığını belirtmektedir. Yaşam boyu emek arzı modeline göre, eğer bir ücret artışı beklenmedik ve kalıcı ise, birey kendini daha zengin hisseder (servet artışı). Boş zaman normal bir mal olduğu için zenginleşen birey her yaşta daha fazla boş zaman, daha az çalışma süresi tercih eder. Bu durum, yaş-emek arzı profilinin bütünüyle aşağıya doğru yer değiştirmesi anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Ücret değişiminin niteliğini belirle.
Değişim "beklenmedik ve kalıcı" olduğu için parametrik (parametric) bir değişimdir.
Yaşam boyu modelde, önceden tahmin edilen değişimler evrimsel, tahmin edilmeyenler ise parametrik olarak adlandırılır.
2
Servet üzerindeki etkiyi analiz et.
Kalıcı ücret artışı, bireyin yaşam boyu toplam gelir beklentisini (servetini) artırır.
Gelecekteki tüm ücretlerin artması, bütçe kısıtını dışarıya doğru genişletir.
3
Emek arzı patikası üzerindeki sonucu belirle.
Servet artışı, normal bir mal olan boş zamanın talebini artırır; bu da her yaşta sunulan emek miktarını azaltır.
Evrimsel değişimlerde eğri üzerinde hareket edilirken, parametrik değişimlerde eğrinin kendisi (yaşam boyu profil) kayar.

Anahtar Kavram

Yaşam boyu modelde parametrik ücret değişimleri, servet etkisi yaratarak emek arzı profilini bütünüyle kaydırırken; evrimsel değişimler sadece ikame etkisi yoluyla profil üzerinde hareket yaratır.
Soru 148Soru

Bir devlet kurumunda nadir eserler üzerine çalışan ve oldukça yüksek bir gelir düzeyine sahip olan kıdemli bir arşiv uzmanının saatlik ücretine %25\%25 oranında artış yapılmıştır. Bu ücret artışının ardından uzmanın, haftalık çalışma süresini azaltarak sosyal faaliyetlerine daha fazla vakit ayırmaya başladığı gözlemlenmiştir. Bu durumun temel iktisadi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelir etkisinin ikame etkisinden daha güçlü olması

Cevap

Bireyin ücret artışı sonrası çalışma saatlerini azaltması, gelir etkisinin ikame etkisinden büyük olmasıyla açıklanır.
Ücretlerdeki artış bireyin reel gelirini artırarak onun daha fazla boş zaman talep etmesine yol açar (gelir etkisi). Aynı zamanda ücret artışı, boş zamanın fırsat maliyetini artırarak bireyi daha fazla çalışmaya teşvik eder (ikame etkisi). Eğer birey çalışma saatlerini azaltıyorsa, bu durum zenginleşme hissinin yarattığı gelir etkisinin, ikame etkisinden daha güçlü olduğu anlamına gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Ücret artışının etkilerini tanımlama
İkame Etkisi (Çalışmayı artırır), Gelir Etkisi (Boş zamanı artırır/Çalışmayı azaltır).
Ücret artışı boş zamanı pahalılaştırırken aynı zamanda bireyin reel gelirini artırır.
2
Senaryodaki tepkiyi analiz etme
Çalışma saatleri azalmıştır.
Birey, ücret artışıyla gelen ek geliri daha fazla boş zaman tüketmek için kullanmıştır.
3
Etkiler arası baskınlık ilişkisini kurma
Gelir Etkisi > İkame Etkisi.
Çalışma saatindeki azalma, gelir etkisinin çalışma isteğini azaltıcı yönünün, ikame etkisinin artırıcı yönünü gölgede bıraktığını kanıtlar.

Anahtar Kavram

Bireysel Emek Arzı ve Geriye Bükülme Mekanizması

Daha Fazla Pratik

Ücret artışının hem gelir hem de ikame etkisi yarattığını ancak bunların ters yönlü çalıştığını unutmamak gerekir.
Tahmini Süre:45s
Soru 149Soru

Beşeri sermaye teorisi kapsamında, bir bireyin eğitim yatırımının rasyonelliğini değerlendirmek amacıyla kullanılan Net Bugünkü Değer (NBDNBD) analizi dikkate alındığında; diğer değişkenler sabitken, aşağıdakilerden hangisi söz konusu yatırımın ekonomik cazibesini azaltarak bireyin eğitim alma eğilimini zayıflatır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelecekteki ek gelir akımlarının bugünkü değerini hesaplamada kullanılan iskonto oranının (faiz oranının) yükselmesi

Cevap

Gelecekteki ek gelir akımlarının bugünkü değerini hesaplamada kullanılan iskonto oranının (faiz oranının) yükselmesi
İskonto oranı, gelecekte elde edilecek gelirlerin bugüne indirgenmiş değerini belirler. Matematiksel olarak iskonto oranının artması, formüldeki paydanın büyümesine ve dolayısıyla Net Bugünkü Değerin (NBDNBD) küçülmesine neden olur. Bu durum, bireyin eğitim yatırımından beklediği net kârı azaltarak eğitimi daha az cazip hale getirir.

Adım Adım Çözüm

1
Beşeri sermaye yatırım kararı için kullanılan Net Bugünkü Değer (NBDNBD) formülünü hatırlayın.
NBD=t=1TEtWt(1+r)tCNBD = \sum_{t=1}^{T} \frac{E_t - W_t}{(1+r)^t} - C formülünde rr iskonto oranını, EtE_t eğitimli kazancı, WtW_t eğitimsiz kazancı, CC ise doğrudan maliyetleri temsil eder.
Yatırımın rasyonelliğini etkileyen değişkenlerin yönünü belirlemek için formül yapısı analiz edilmelidir.
2
İskonto oranı (rr) ile bugünkü değer arasındaki ilişkiyi analiz edin.
İskonto oranı (rr) paydada yer aldığı için, rr değeri arttığında her bir dönem için hesaplanan bugünkü değer azalacaktır.
Gelecekteki paranın bugünkü karşılığı, iskonto oranıyla ters orantılıdır.
3
Diğer seçeneklerin maliyet ve fayda unsurları üzerindeki etkisini değerlendirin.
Emeklilik yaşının artması TT'yi artırır (NBD artar), fırsat maliyetinin (WtW_t) azalması maliyetleri düşürür (NBD artar). İskonto oranının artması ise toplam faydayı matematiksel olarak düşürür.
Seçenekler arasında sadece iskonto oranı artışı rasyonelliği doğrudan ve olumsuz etkiler.

Anahtar Kavram

Beşeri sermaye yatırımlarında iskonto oranının (faiz oranının) yatırımın bugünkü değerini azaltıcı etkisi.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 150Soru

Yaşam Boyu Emek Arzı Modeli (Life-Cycle Labor Supply Model) çerçevesinde; bireyin yaşam döngüsü boyunca beklenen (evrimsel) ücret değişimlerine verdiği tepki incelendiğinde, ücretlerin nispeten yüksek olduğu orta yaş dönemlerinde emek arzının (çalışma saatlerinin) artması aşağıdakilerden hangisi ile açıklanır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Boş zamanın fırsat maliyetinin artmasına bağlı olarak gerçekleşen zamanlararası ikame etkisi

Cevap

Ücretlerin yüksek olduğu dönemlerde boş zamanın fırsat maliyetinin artması nedeniyle gerçekleşen zamanlararası ikame etkisi
Yaşam boyu emek arzı modelinde, bireyin yaşam döngüsü boyunca gerçekleşen ve önceden tahmin edilebilen (evrimsel) ücret artışları, toplam yaşam boyu servetini (wealth) değiştirmez. Bu nedenle bir gelir etkisi oluşmaz. Birey, ücretlerin (ve dolayısıyla boş zamanın fırsat maliyetinin) nispeten daha yüksek olduğu orta yaş (olgunluk) dönemlerinde daha fazla çalışmayı, ücretin düşük olduğu gençlik ve yaşlılık dönemlerinde ise daha fazla boş zaman kullanmayı tercih eder. Bu duruma zamanlararası ikame etkisi denir.

Adım Adım Çözüm

1
Evrimsel ücret değişiminin niteliğini belirle
Evrimsel (evolutionary) değişimler, bireyin zaten beklediği ve yaşam boyu planlarına dahil ettiği değişimlerdir.
Modelde beklenen ücret artışlarının servet (gelir) etkisi yaratmadığını anlamak çözüme giden ilk adımdır.
2
Zamanlararası ikame etkisini uygula
Ücretin yüksek olduğu yaşlarda boş zamanın fırsat maliyeti artar, bu da bireyi daha çok çalışmaya teşvik eder.
Birey, yaşam döngüsü boyunca 'düşük ücretli dönemlerde dinlenip yüksek ücretli dönemlerde çalışarak' faydasını maksimize eder.

Anahtar Kavram

Zamanlararası İkame Etkisi (Intertemporal Substitution Effect)
Soru 151Soru

Bireysel emek arzı teorisi çerçevesinde; dikey eksende tüketim harcamalarının (CC), yatay eksende ise boş zamanın (LL) yer aldığı bir modelde, bireyin iş dışı geliri (VV) sabitken saatlik ücret oranının (ww) yükselmesi durumunda zaman bütçesi kısıtı doğrusuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe doğrusu, toplam zaman kısıtı (TT) noktasında sabit kalarak dışa doğru dikleşir.

Cevap

Bütçe doğrusu, toplam zaman kısıtı (TT) noktasında sabit kalarak dışa doğru dikleşir.
Bireysel emek arzı modelinde zaman bütçesi kısıtının eğimi saatlik ücret oranına (ww) eşittir. Ücret oranı arttığında, boş zamanın fırsat maliyeti artar ve bu durum geometrik olarak bütçe doğrusunun dikleşmesiyle temsil edilir. Bireyin toplam zaman kısıtı (TT) ve iş dışı geliri (VV) değişmediği sürece, bütçe doğrusu endowment (bağış) noktası olan (T,VT, V) koordinatında sabit kalarak dışarıya doğru (yukarı yönlü) bir pivot hareketi yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Zaman bütçesi kısıtı denklemini tanımlama.
C=w(TL)+VC = w(T - L) + V
Modelin matematiksel temeli tüketim (CC), boş zaman (LL), ücret (ww), toplam zaman (TT) ve iş dışı gelir (VV) arasındaki ilişkiyi gösterir.
2
Doğrunun eğimini belirleme.
Eğim =w= -w
Bütçe doğrusunun eğimi, boş zamanın fırsat maliyeti olan saatlik ücret oranına eşittir.
3
Ücret artışının etkisini analiz etme.
ww artarsa, bütçe doğrusu dikleşir.
Ücretin artması, doğrunun mutlak eğiminin artmasına neden olur. İş dışı gelir (VV) sabit olduğu için bireyin hiç çalışmadığı nokta (L=T,C=VL=T, C=V) değişmez; bu nedenle doğru bu noktada pivot yapar.

Anahtar Kavram

Zaman Bütçesi Kısıtı Geometrisi
Soru 152Soru

Bireysel emek arzı teorisi çerçevesinde; dikey eksende toplam tüketim harcamalarının (CC), yatay eksende ise günlük boş zamanın (LL) temsil edildiği standart bir modelde, bireyin sahip olduğu iş dışı gelirinin (VV) arttığı ve aynı zamanda saatlik piyasa ücret oranının (ww) azaldığı varsayılmaktadır. Bu iki eş zamanlı değişim sonucunda, bireyin zaman bütçesi kısıtı doğrusunun geometrik yapısında meydana gelecek değişim ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe doğrusunun çalışmama durumundaki tüketim düzeyini gösteren başlangıç noktası (endowment point) yukarı kayar ve doğrunun eğimi mutlak değerce azalır.

Cevap

Zaman bütçesi kısıtı doğrusunun başlangıç noktası dikey eksende yukarı kayar ve doğrunun eğimi mutlak değerce küçülerek doğru daha yatık bir hal alır.
Bireysel emek arzı modelinde zaman bütçesi kısıtı C=w(TL)+VC = w(T - L) + V formülü ile gösterilir. Bu denklemde VV (iş dışı gelir), bireyin hiç çalışmadığı durumdaki tüketim seviyesini belirler. VV arttığında, bütçe doğrusu TT (toplam zaman) noktasından dikey eksende daha yukarıdan başlar. Doğrunun eğimi ise piyasa ücret oranı olan ww'ya eşittir. Ücret oranının (ww) azalması, her bir birim boş zaman için vazgeçilen tüketim miktarının azalması anlamına gelir, bu da bütçe doğrusunun daha yatık bir hal almasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Zaman bütçesi kısıtı denklemini yazınız.
C=w(TL)+VC = w(T - L) + V
Bireyin tüketim (CC) ve boş zaman (LL) arasındaki tercih sınırlarını belirleyen temel matematiksel ilişki budur.
2
İş dışı gelirdeki (VV) artışın etkisini analiz ediniz.
Bireyin hiç çalışmadığı (L=TL = T) noktada tüketim miktarı C=VC = V olur. VV arttığında bu nokta dikey eksende yukarı kayar.
İş dışı gelir, çalışma süresinden bağımsız olarak elde edilen kaynak olduğu için bütçe doğrusunun başlangıç yüksekliğini belirler.
3
Ücret oranındaki (ww) azalışın eğim üzerindeki etkisini inceleyiniz.
Bütçe doğrusunun eğimi w-w değerine eşittir. ww azaldığında eğimin mutlak değeri küçülür.
Ücret oranı, boş zamanın fırsat maliyetini temsil eder ve geometrik olarak bütçe doğrusunun dikliğini belirler.

Anahtar Kavram

Bireysel emek arzı modelinde zaman bütçesi kısıtı, iş dışı gelirin dikey kesim noktasını, ücret oranının ise doğrunun eğimini belirlediği bir yapıdır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 153Soru

Emek arzı teorisi çerçevesinde, mikro düzeyde bireylerin çalışma kararları belirli bir refah seviyesinden sonra çalışma süresini azaltma eğilimi (geriye bükülme) gösterse dahi, makro düzeydeki piyasa emek arz eğrisinin genellikle yukarı doğru eğimli (pozitif) bir seyir izlemesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ücret düzeyindeki artışın, daha önce piyasada yer almayan yeni işgücünü piyasaya çekerek piyasaya girişleri (dışsal marj) artırması

Cevap

Piyasa emek arz eğrisinin genellikle pozitif eğimli olmasının temel nedeni, yükselen ücretlerin piyasaya yeni girişleri (extensive margin) teşvik etmesidir.
Piyasa emek arz eğrisi, piyasadaki tüm bireylerin arz kararlarının yatay toplamıdır. Bireyler yüksek ücretlerde gelir etkisi nedeniyle daha az çalışmak isteseler bile, bu yüksek ücretler daha önce çalışma kararı almamış (piyasa dışında kalan) kişileri işgücüne katılmaya teşvik eder. Bu yeni girişlerin (extensive margin) yarattığı artış, mevcutların çalışma süresindeki azalmayı telafi eder ve piyasa eğrisini pozitif eğimli kılar.

Adım Adım Çözüm

1
Bireysel ve piyasa arzı arasındaki farkın belirlenmesi
Bireysel arz eğrisi ww (ücret) arttıkça boş zamanın fırsat maliyetine bağlı olarak geriye bükülebilir.
Bireysel düzeyde gelir etkisi belirli bir noktadan sonra baskın gelir.
2
Yatay toplama ve piyasaya giriş dinamiklerinin analizi
Piyasa arzı, tüm bireylerin sunduğu emek miktarının yatay toplamıdır (S=siS = \sum s_i).
Yüksek ücretler, rezervasyon ücreti piyasa ücretinin üzerinde olan bireyleri (yeni işçileri) piyasaya dahil eder.
3
Net etkinin değerlendirilmesi
Piyasaya yeni girenlerin yarattığı 'dışsal marj' etkisi, mevcut işçilerin çalışma sürelerini azaltmasından (içsel marj) daha büyüktür.
Bu durum piyasa arz eğrisinin genel olarak pozitif eğimli kalmasını sağlar.

Anahtar Kavram

Piyasa Emek Arzının Yatay Toplamı ve Dışsal Marj (Extensive Margin) Etkisi

İpuçları

1
Mikro (bireysel) davranışlar ile makro (piyasa) toplamı arasındaki farka odaklanın.
2
Ücretler arttığında sadece mevcut çalışanlar mı karar değiştirir yoksa yeni insanlar da mı gelir?
3
Piyasaya girişleri ifade eden 'dışsal marj' (extensive margin) kavramını düşünün.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 154Soru

Emek arzı analizinde; bireyin sahip olduğu gayrimenkullerden elde ettiği kira gelirinin arttığı, buna karşılık piyasadaki saatlik ücretinin (ww) ve toplam zaman kısıtının (TT) değişmediği bir durumda, tüketim (CC) ve boş zaman (LL) düzlemindeki bütçe kısıtı doğrusunda meydana gelen değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe doğrusu, eğimi sabit kalacak şekilde dikey eksende yukarıya doğru paralel olarak kayar.

Cevap

İş dışı gelirdeki artış bütçe doğrusunun eğimini değiştirmeden dikey eksende yukarıya doğru paralel olarak kaymasına neden olur.
Emek arzı modelinde bütçe kısıtı doğrusu C=w(TL)+VC = w(T - L) + V formülüyle temsil edilir. Burada VV iş dışı geliri, ww ise ücret oranını (bütçe doğrusunun eğimini) ifade eder. Ücret oranı (ww) sabitken iş dışı gelirin (VV) artması, bütçe doğrusunun eğimini değiştirmeden toplam zaman kısıtı (TT) noktasından itibaren dikey eksende yukarıya doğru paralel olarak kaymasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe kısıtı denklemini yazınız.
C=w(TL)+VC = w(T - L) + V
Bireyin tüketim ve boş zaman tercihlerini sınırlayan matematiksel ifadeyi belirlemek gerekir.
2
Değişkenlerin etkisini analiz ediniz.
VV artışı dikey keseni (wT+VwT + V) artırır, ww sabit olduğu için eğim (w-w) değişmez.
İş dışı gelirin sabit bir terim olarak bütçe doğrusunun konumunu, ücretin ise eğimini belirlediğini görmek gerekir.
3
Geometrik sonucu belirleyiniz.
Eğim değişmediği için paralel kayma gerçekleşir.
Eğimin sabit kalması, doğrunun dönüş hareketi yapmadan sadece yer değiştireceğini gösterir.

Anahtar Kavram

İş dışı gelirin bütçe kısıtı üzerindeki paralel kayma etkisi
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 155Soru

Bireysel emek arzı modelinde; dikey eksende toplam gelirin (YY), yatay eksende ise günlük boş zamanın (LL) yer aldığı bir analizde; bireyin iş dışı geliri (VV) ve toplam zaman kısıtı (TT) sabitken, saatlik ücret oranının (ww) artması durumunda bütçe kısıtı doğrusunda meydana gelecek değişim aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe doğrusu, yatay eksendeki çalışmama (toplam zaman kısıtı) noktasında sabit kalarak dikleşir.

Cevap

Bütçe doğrusu, yatay eksendeki toplam zaman kısıtı noktasında sabit kalarak dikleşir.
Bireysel emek arzı modelinde bütçe kısıtının eğimi saatlik ücret oranına (ww) eşittir. Ücret oranı arttığında, bütçe doğrusunun eğimi artar ve doğru daha dik bir hal alır. Bu değişim, bireyin tüm zamanını boş zamana ayırdığı (hiç çalışmadığı) toplam zaman kısıtı noktasında (TT) sabit kalarak gerçekleşir çünkü ücret ne olursa olsun çalışılmayan durumda ücret geliri elde edilemez.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe kısıtı denklemini yazınız.
Y=w(TL)+VY = w(T - L) + V
Bütçe kısıtı, toplam gelirin (YY), çalışma süresi (TLT-L) ile ücretin (ww) çarpımı ve iş dışı gelirin (VV) toplamı olduğunu gösterir.
2
Ücret oranındaki (ww) değişimin eğime etkisini belirleyiniz.
Eğim = w-w
Bütçe doğrusunun eğimi negatif saatlik ücret oranına eşittir. ww arttığında doğrunun eğimi mutlak değerce artar, yani doğru dikleşir.
3
Sabit noktayı (pivot) belirleyiniz.
L=TL = T noktası sabittir.
Birey hiç çalışmadığında (L=TL=T), geliri sadece iş dışı gelire (VV) eşittir. Ücret değişse bile bu 'çalışmama' noktası değişmez.

Anahtar Kavram

Zaman bütçe kısıtının eğimi piyasa ücret oranına (ww) eşittir ve ücret değişimleri bütçe doğrusunun çalışmama noktası etrafında dönmesine neden olur.

Daha Fazla Pratik

İş dışı gelirin (kira, faiz vb.) artması durumunda farksızlık eğrisi ile bütçe doğrusu arasındaki denge noktasının nasıl değişeceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 156Soru

Bir kamu kurumunda sözleşmeli personel olarak görev yapan bir bireyin saatlik ücreti 400400 TL'den 480480 TL'ye yükseldiğinde, haftalık çalışma süresinin 4040 saatten 4646 saate çıktığı saptanmıştır. Buna göre, bu bireyin emek arz esnekliği katsayısı kaçtır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 0,750,75

Cevap

Hesaplanan emek arz esnekliği katsayısı 0,750,75 düzeyindedir.
Emek arz esnekliği, çalışma süresindeki yüzde değişimin (0,150,15) ücretteki yüzde değişime (0,200,20) bölünmesiyle hesaplanır. Bu işlem sonucunda elde edilen 0,750,75 değeri, ücretteki %1'lik bir artışın çalışma süresini %0,75 oranında artırdığını gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Ücretteki yüzde değişim hesaplanır.
%Δw=480400400=80400=0,20\% \Delta w = \frac{480 - 400}{400} = \frac{80}{400} = 0,20 (%20)
Esneklik formülünün paydası için ücretteki oransal değişim gereklidir.
2
Çalışma süresindeki yüzde değişim hesaplanır.
%ΔL=464040=640=0,15\% \Delta L = \frac{46 - 40}{40} = \frac{6}{40} = 0,15 (%15)
Esneklik formülünün payı için arz edilen emek miktarındaki oransal değişim gereklidir.
3
Emek arz esnekliği formülü uygulanır.
Es=%ΔL%Δw=0,150,20=0,75E_s = \frac{\% \Delta L}{\% \Delta w} = \frac{0,15}{0,20} = 0,75
Esneklik, miktardaki yüzde değişimin fiyattaki (ücretteki) yüzde değişime oranıdır.

Anahtar Kavram

Emek arz esnekliği, ücretteki bir birimlik (yüzde) değişimin, bireyin arz ettiği çalışma süresinde yarattığı duyarlılığı ölçer.

Alternatif Yöntem

Orantı kurma yöntemi de kullanılabilir: Eğer %20 ücret artışı 6 saatlik (%15) bir artış sağlıyorsa, %1'lik ücret artışı kaç saatlik artış sağlar? (20x=15x=0,7520x = 15 \rightarrow x = 0,75)
Tahmini Süre:45s
Soru 157Soru

Bir işçinin başlangıçta çalışma süresini belirleyen denge noktasının, bireysel emek arz eğrisinin negatif eğimli (geriye bükümlü) bölgesinde yer aldığı varsayılmaktadır. Bu işçinin karşılaştığı saatlik ücret haddindeki (ww) bir düşüş karşısında, boş zamanın normal bir mal olduğu kabul edilirse, çalışma süresinde meydana gelecek değişim ve bunun gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelir etkisinin ikame etkisinden daha güçlü olması nedeniyle çalışma süresi artar.

Cevap

Gelir etkisinin ikame etkisinden daha güçlü olması nedeniyle çalışma süresinin artmasıdır.
Bireysel emek arz eğrisinin geriye büküldüğü (negatif eğimli olduğu) bölge, gelir etkisinin ikame etkisinden daha güçlü olduğu ücret düzeylerini temsil eder. Bu durumda saatlik ücret haddi (ww) düştüğünde; ikame etkisi bireyi daha az çalışmaya yöneltirken, gelir etkisi (boş zaman normal mal olduğu için) reel gelirdeki düşüş nedeniyle bireyi daha çok çalışmaya zorlar. Gelir etkisi daha güçlü olduğu için net sonuç çalışma süresinin artması yönünde olur.

Adım Adım Çözüm

1
Ücret düşüşünün etkilerini ayrıştırın.
İkame Etkisi: Boş zaman ucuzladığı için çalışma süresini azaltır. Gelir Etkisi: Reel gelir azaldığı için (boş zaman normal malsa) çalışma süresini artırır.
Ücret değişimi hem fırsat maliyetini hem de satın alma gücünü değiştirir.
2
Eğrinin 'geriye bükümlü' (negatif eğimli) kısmının özelliğini belirleyin.
Bu bölgede Gelir Etkisi > İkame Etkisi durumundadır.
Emek arz eğrisinin negatif eğimli olabilmesi için gelir etkisinin ikame etkisini aşması gerekir.
3
Net sonucu bulun.
Gelir etkisi baskın olduğu için ücret düşüşü karşısında kişi daha az boş zaman tüketir ve daha çok çalışır (çalışma süresi artar).
Baskın olan etki toplam değişim yönünü belirler.

Anahtar Kavram

Geriye Bükümlü Emek Arzı ve Gelir Etkisi Baskınlığı

Daha Fazla Pratik

Geriye bükümlü emek arz eğrisi üzerinde, gelir ve ikame etkilerinin birbirine eşit olduğu noktada emek arz esnekliğinin değerini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 158Soru

Neoklasik emek arzı teorisine göre; bireyin iş dışı geliri (VV) sabitken piyasa saatlik ücret oranının (ww) yükselmesi, bütçe kısıt doğrusunun geometrik yapısında aşağıdaki değişimlerden hangisine neden olur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe doğrusunun eğimi mutlak değerce artar ve doğru, maksimum boş zamanı gösteren nokta (L=24L=24) etrafında dikleşerek yukarı doğru döner.

Cevap

Bütçe doğrusunun eğimi mutlak değerce artar ve doğru, maksimum boş zamanı gösteren nokta (L=24L=24) etrafında dikleşerek yukarı doğru döner.
Ücret oranı (ww), bütçe kısıt doğrusunun eğimini temsil eder. Saatlik ücret arttığında, bütçe doğrusunun eğimi mutlak değerce artar ve doğru daha dik bir konuma gelir. İş dışı gelir (VV) değişmediği için bireyin tüm zamanını boş zamana ayırdığı (L=24L=24) durumdaki gelir seviyesi sabit kalır. Bu nedenle bütçe doğrusu, yatay eksen üzerindeki bu donanım noktası etrafında saat yönünün tersine dönerek dikleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Bütçe kısıtı denklemini yazın.
Y=w×(24L)+VY = w \times (24 - L) + V
Bireyin toplam geliri (YY), çalışma süresi (24L24-L) ile ücretin (ww) çarpımına eklenen iş dışı gelirden (VV) oluşur.
2
Ücret oranının (ww) geometrik anlamını belirleyin.
Eğim = w-w
Bütçe doğrusunun eğimi, boş zamanın fırsat maliyeti olan saatlik ücret oranına eşittir.
3
Ücret artışının (ww \uparrow) eğim üzerindeki etkisini analiz edin.
Doğru dikleşir (eğim mutlak değerce artar).
Ücret arttıkça feda edilen her bir saatlik boş zaman karşılığında elde edilen gelir artar, bu da doğrunun dikleşmesine neden olur.
4
Sabit noktayı (pivot noktası) belirleyin.
(L=24,Y=V)(L=24, Y=V) noktası sabittir.
Birey hiç çalışmadığında (L=24L=24) sadece iş dışı gelirini (VV) tüketir; VV sabit kaldığı için bu nokta değişmez ve dönüş bu nokta etrafında gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Emek arzı analizinde bütçe doğrusunun eğimi ücret oranına eşittir ve ücret değişimleri bu doğrunun donanım noktası etrafında dönmesine neden olur.

Daha Fazla Pratik

İş dışı gelirin (VV) azalması durumunda bütçe doğrusunun nasıl bir değişim göstereceğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 159Soru

Bir uluslararası organizasyonda kıdemli simultane tercüman olarak görev yapan ve halihazırda yüksek bir refah seviyesine sahip olan bireyin saatlik ücreti 1.2001.200 TL'den 1.5001.500 TL'ye yükseltilmiştir. Bu ücret artışı sonrasında tercümanın haftalık çalışma süresini 3535 saatten 3030 saate indirdiği gözlemlenmiştir. Bu durum, bireysel emek arzı teorisi çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelir etkisinin ikame etkisinden daha baskın olması ve boş zamanın normal bir mal olması

Cevap

Gelir etkisinin ikame etkisinden daha baskın olması ve boş zamanın normal bir mal olması
Bireysel emek arz eğrisinin geriye bükülen kısmında, ücret artışı sonrası çalışma süresinin azalmasının temel nedeni gelir etkisinin ikame etkisinden daha güçlü olmasıdır. Ücret artışı bir yandan boş zamanın fırsat maliyetini artırarak bireyi daha çok çalışmaya teşvik ederken (ikame etkisi), diğer yandan bireyin satın alma gücünü artırarak daha fazla boş zaman tüketmesine olanak tanır (gelir etkisi). Bu senaryoda tercümanın çalışma saatlerini azaltması, zenginlik artışının yarattığı boş zaman talebinin, artan ücretin yarattığı çalışma teşvikini bastırdığını kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

1
Ücret ve çalışma süresi arasındaki değişimi analiz edin.
Ücret 1.2001.200 TL'den 1.5001.500 TL'ye çıkarken (artış), çalışma süresi 3535 saatten 3030 saate (azalış) düşmüştür.
Bireysel emek arz eğrisinin eğimini belirlemek için ücret ve çalışma süresi arasındaki ilişkiyi saptamak gerekir.
2
Gelir ve ikame etkilerinin büyüklüğünü karşılaştırın.
Ücret artışına rağmen çalışma süresinin azalması, negatif eğimli bir emek arz eğrisine (geriye bükülen kısım) işaret eder.
Geriye bükülme noktasından sonra gelir etkisi, ikame etkisinden büyüktür (GE>IEGE > IE).
3
Kavramsal çıkarım yapın.
Birey daha yüksek gelir seviyesinde boş zamanı (normal mal) çalışmaya tercih etmektedir.
Zenginleşen bireyin boş zaman talebinin artması, boş zamanın normal bir mal olduğunu kanıtlar.

Anahtar Kavram

Geriye Bükümlü Emek Arz Eğrisi'nde Gelir ve İkame Etkisi İlişkisi
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 160Soru

Bireysel emek arzı modelinde; saatlik ücret oranı (ww) 8080 TL olan ve bu düzeyde fayda maksimizasyonunu sağlayan bir bireyin, piyasa saatlik ücret oranının 100100 TL'ye yükseldiği varsayılmaktadır. Ücret artışı sonrası henüz yeni bir tercih yapmamış olan bu birey için eski denge noktasındaki marjinal ikame oranı (MRSL,CMRS_{L,C}) hala 8080 TL'dir.

Farksızlık eğrilerinin dışbükey olduğu varsayımı altında, rasyonel bir bireyin yeni bir denge noktasına ulaşabilmesi için aşağıdakilerden hangisini yapması beklenir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Çalışma saatlerini artırarak boş zaman miktarını azaltması

Cevap

Rasyonel bir birey, marjinal ikame oranının piyasa ücretinden düşük olduğu bu durumda çalışma saatlerini artırarak boş zaman miktarını azaltmalıdır.
Bireysel emek arzı modelinde denge koşulu MRSL,C=wMRS_{L,C} = w şeklindedir. Ücretin 100100 TL'ye çıkmasıyla birlikte, eski denge noktasındaki 8080 TL'lik marjinal ikame oranı piyasa ücretinin altında kalmıştır (MRS<wMRS < w). Bu durum, bireyin bir saatlik boş zamanı feda ederek piyasadan elde edebileceği tüketim miktarının (100100 TL), o bir saatlik boş zamana verdiği değerden (8080 TL) daha fazla olduğunu gösterir. Dolayısıyla birey, rasyonel bir davranışla boş zamanını azaltıp çalışma saatlerini artırarak yeni dengeye ulaşmaya çalışacaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Eski denge koşulunu belirle
MRSL,C=weski=80MRS_{L,C} = w_{eski} = 80 TL
Denge noktasında farksızlık eğrisinin eğimi (MRS) bütçe kısıtının eğimine (w) eşittir.
2
Yeni bütçe kısıtını ve eski noktadaki durumu analiz et
MRSL,C(80)<wyeni(100)MRS_{L,C} (80) < w_{yeni} (100)
Ücret artışı sonrası bütçe doğrusu dikleşmiş ancak birey henüz eski noktasında olduğu için MRS piyasa ücretinin altında kalmıştır.
3
Dengeye dönüş için gereken değişimi saptama
MRS değerinin 100100 TL'ye yükselmesi gerekir.
Azalan marjinal fayda yasası gereği, MRS'nin artması için boş zaman miktarının azaltılması (çalışma süresinin artırılması) gerekir.

Anahtar Kavram

Fayda maksimizasyonu için boş zamanın marjinal ikame oranı (MRS) piyasa saatlik ücret oranına (w) eşit olmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Ücret artışının ardından bireyin çalışma süresini azaltması durumunda (gelir etkisinin baskın olması), yeni denge noktasındaki MRS değerinin nasıl değişeceğini analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
ÖncekiSayfa 8 / 15Sonraki
Emek Arzı Alıştırma Soruları — KPSS Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri — Sayfa 8 | Examkin