Soru

Zorluk: Çok zorKolluk Faaliyetleri

İdare hukukunda kamu düzenini korumak amacıyla yürütülen idari kolluk faaliyetleri ile suç şüphesinin ortaya çıkmasından sonra başlayan adli kolluk faaliyetleri arasındaki ayrım, hem yetkili makamların belirlenmesi hem de yapılacak yargısal denetimin rejimi açısından kritik öneme sahiptir.

Buna göre, kolluk faaliyetlerinin niteliği, hiyerarşik yapılanması ve yetki sınırları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken yanlıştır?

  1. A
    Genel idari kolluk ile özel idari kolluk makamlarının yetkilerinin çakışması durumunda, özel kanunlarda aksine bir hüküm bulunmadıkça genel idari kolluk makamının işlemleri öncelik teşkil eder.
  2. B
    Bir kolluk faaliyetinin idari veya adli nitelikte olup olmadığını belirlemede kullanılan temel ölçüt, kolluk görevlisinin o işlemi yaparken güttüğü asıl amacın suçun önlenmesi mi yoksa bastırılması mı olduğudur.
  3. İdari kolluk personeli, görevini ifa ederken işlenmekte olan bir suçla karşılaştığı ve adli kolluk sıfatıyla hareket etmeye başladığı andan itibaren hiyerarşik olarak mülki idare amirinin emir ve talimatlarına göre hareket etmeye devam eder.Cevap
  4. D
    Belediye zabıtası ve köy korucuları gibi özel idari kolluk personeli, kendi özel yetki alanlarında kamu düzenini sağlamakla görevli olup yerel yönetim teşkilatına bağlı olarak çalışırlar.
  5. E
    Cumhurbaşkanı, yürütmenin başı sıfatıyla ve sahip olduğu düzenleme yetkisi kapsamında, genel idari kolluk alanında ülke genelini kapsayan düzenleyici işlemler yapma yetkisini haizdir.

Cevap

İdari kolluk personelinin adli kolluk aşamasına geçtiği andan itibaren mülki idare amirinin talimatlarına göre hareket etmeye devam edeceği yönündeki ifade yanlıştır; bu aşamada yetkili makam Cumhuriyet Savcısıdır.
Hukuk sistemimizde kolluk görevlileri 'çift fonksiyonlu' çalışabilirler. Ancak, bir suçun işlendiğine dair basit şüphe oluşup adli süreç başladığında, görevli artık 'adli kolluk' sıfatını kazanır. Adli kolluk görevini yürüten personel (Polis, Jandarma vb.), bu süreçteki işlemleri için mülki idare amirine (Vali veya Kaymakam) değil, münhasıran Cumhuriyet Savcısına bağlıdır. Dolayısıyla, adli aşamaya geçilmesine rağmen mülki amirin emirlerinin devam edeceğini savunan ifade hukuka aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kolluk türlerinin amacını belirle.
İdari kolluk suçun işlenmesini önler (kamu düzeni), adli kolluk işlenmiş bir suçu araştırır (yargısal).
İki kolluk arasındaki hukuki rejim ve bağlılık ilişkisi farklıdır.
2
Kolluk birimlerinin hiyerarşik bağlılığını analiz et.
İdari kolluk yürütme organına (mülki amirlere), adli kolluk ise adli makamlara (Cumhuriyet Savcısına) bağlıdır.
Kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği suç soruşturması yargı denetiminde yürütülmelidir.
3
Geçiş (dönüşüm) anındaki yetki değişimini incele.
Suç şüphesi oluştuğu an idari kolluk adli kolluğa dönüşür ve amir değişir.
Adli işlemlerin mülki idare amiri (vali/kaymakam) tarafından yönetilmesi yargı bağımsızlığına aykırıdır.

Anahtar Kavram

İdari ve Adli Kolluk Ayrımı ile Makam Bağlılığı
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla