Türkiye'de kırsal yerleşmelerin dokusu üzerinde yer şekilleri ve su kaynaklarının dağılımı belirleyici bir rol oynamaktadır. Konutların birbirinden uzak, tarım arazilerinin ise parçalı olduğu 'dağınık yerleşme' tipi, suyun bol ve arazinin engebeli olduğu yörelerde karakteristik bir özelliktir.
Buna göre, aşağıda verilen alanların hangisinde bu tip bir yerleşme dokusuna (dağınık yerleşme) rastlanma olasılığı en düşüktür?
- ARize ve çevresindeki dik yamaçlar
- BArtvin'in iç kesimlerindeki vadi yamaçları
- CKastamonu'nun kuzeyinde yer alan Küre Dağları çevresi
- DMuğla ve çevresindeki Menteşe Yöresi
- Mardin'in güneyinde Suriye sınırına uzanan ovalık alanlarCevap
Cevap
Mardin'in güneyinde Suriye sınırına uzanan ovalık alanlarda yer şekillerinin sade ve su kaynaklarının kısıtlı olması nedeniyle toplu yerleşme görülür; bu yüzden dağınık yerleşme olasılığı en düşüktür.
Doğru yanıt olan Mardin'in güneyindeki ovalık alanlarda yer şekilleri oldukça sadedir (düzdür) ve su kaynakları yetersizdir. Bu fiziksel koşullar, konutların su kaynakları etrafında toplanarak 'toplu yerleşme' dokusu oluşturmasına neden olur. Diğer seçeneklerdeki Rize, Artvin, Kastamonu ve Muğla (Menteşe) yöreleri ise engebeli yapıları nedeniyle dağınık yerleşmeye daha uygundur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yerleşme dokularını belirleyen fiziki faktörler (su ve topoğrafya)
İpuçları
1
Yerleşme dokusunda 'su azsa evler yakın, su çoksa evler uzaktır' kuralını hatırlayın.
2
Engebeli yerlerde evler araziye dağılırken, düz yerlerde bir merkezde toplanma eğilimi gösterir.
3
Güneydoğu Anadolu'nun Suriye sınırı boyunca uzanan geniş ve düz ovalık alanlarını düşünün.
Daha Fazla Pratik
Karadeniz'deki dağınık yerleşme ile İç Anadolu'daki toplu yerleşmeyi maliyet (yol, su, elektrik götürme) açısından karşılaştırın.
Alternatif Yöntem
Harita bilgisi üzerinden eleme yapabilirsiniz: Karadeniz ve Menteşe 'engebeli' sınıfa girerken, Mardin ovaları 'sade' sınıfa girer.
Tahmini Süre:1m 0s