Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'de Sanayi

Türkiye’de tarımsal verimliliği artırmak amacıyla kullanılan suni gübre sanayisinin ham maddesi olan fosfat ve azotun önemli bir kısmı yurt dışından ithal edilmektedir. Bu durum, ülkemizdeki suni gübre fabrikalarının kuruluş yerinin belirlenmesinde belirli faktörlerin ön plana çıkmasına neden olmuştur.

Buna göre, Türkiye'deki suni gübre fabrikalarının büyük bir kısmının kıyı kuşağındaki şehirlerde (Mersin, İskenderun, Bandırma, Samsun vb.) yoğunlaşması, aşağıdaki kuruluş yeri faktörlerinden hangisiyle en güçlü şekilde açıklanabilir?

  1. A
    Pazarlama olanaklarının gelişmiş olması
  2. Ulaşım imkanları ve ithalat kolaylığıCevap
  3. C
    Ham maddeye yakınlık
  4. D
    Enerji kaynaklarına erişim
  5. E
    İklim koşullarının elverişliliği

Cevap

Suni gübre fabrikalarının kıyı şehirlerinde yoğunlaşmasının temel nedeni ulaşım imkanları ve ithalat kolaylığıdır.
Suni gübre sanayisinde kullanılan temel ham maddeler olan fosfat ve azotun büyük oranda dışarıdan alınması, üretim tesislerinin liman şehirlerinde toplanmasını sağlamıştır. Bu sayede ithalat maliyetleri düşürülmekte ve ham maddeye erişim kolaylaşmaktadır. Ulaşım imkanları ve ithalat kolaylığı bu durumun en temel açıklamasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Ham madde kaynağının analiz edilmesi
Suni gübre üretiminde kullanılan fosfat ve azot gibi temel girdilerin büyük oranda yurt dışından (ithalat) temin edildiği tespit edildi.
Kuruluş yeri faktörlerini belirlemek için öncelikle ham maddenin nereden geldiği bilinmelidir.
2
Fabrika lokasyonlarının coğrafi özelliklerinin belirlenmesi
Mersin, İskenderun, Bandırma ve Samsun gibi şehirlerin tamamının önemli liman fonksiyonlarına sahip kıyı şehirleri olduğu görüldü.
Tesislerin ortak bir mekânsal özelliği olup olmadığı kontrol edilmelidir.
3
Ham madde temini ile lokasyon arasında bağ kurulması
İthal edilen ham maddenin deniz yoluyla gelmesi, fabrikaların limanlarda kurulmasını zorunlu kılmıştır; bu durum nakliye maliyetlerini minimize eder.
İthalata bağımlı sanayi kollarında liman (ulaşım) faktörü yer seçiminde birincil etkendir.

Anahtar Kavram

İthalata bağımlı sanayi kollarında kuruluş yeri olarak liman (ulaşım) şehirlerinin tercih edilmesi.

İpuçları

1
Soruda ham maddenin ithal (dışarıdan gelen) edildiği vurgusuna dikkat edin.
2
Verilen şehirlerin (Mersin, Samsun, Bandırma) tamamı Türkiye'nin en büyük liman şehirleri arasındadır.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'deki kağıt fabrikalarının neden genellikle kıyı kuşağında ve ormanlık alanlara yakın kurulduğunu araştırarak hammadde-su ilişkisini pekiştirin.
Tahmini Süre:55s
Bu soruyu puanla