Türkiye'nin enerji politikalarında son yıllarda yerli ve yenilenebilir kaynakların payını … — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür

Türkiye'nin enerji politikalarında son yıllarda yerli ve yenilenebilir kaynakların payını artırarak dışa bağımlılığı azaltma stratejisi ön plana çıkmaktadır. Aşağıdaki tabloda Türkiye’nin $2015$ ve $2022$ yıllarına ait elektrik enerjisi üretimindeki kaynak payları verilmiştir:

Enerji Kaynağı	$2015$ Payı (\%)	$2022$ Payı (\%)
Kömür (Yerli + İthal)	$29,1$	$34,6$
Doğalgaz	$37,9$	$22,2$
Hidrolik	$25,6$	$20,6$
Rüzgar	$4,4$	$10,8$
Güneş	$0,1$	$4,7$
Diğer (Jeotermal, Biyokütle vb.)	$2,9$	$7,1$

Tablodaki veriler ve Türkiye'nin enerji coğrafyası özellikleri birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılamaz?

A
Doğalgazın elektrik üretimindeki payının belirgin şekilde azalması, enerji arz güvenliğini artırma hedefiyle paralellik göstermektedir.
B
Rüzgar ve güneş enerjisinin toplam payındaki artış, Türkiye'nin düşük karbonlu ekonomi geçiş sürecini ve iklim değişikliğiyle mücadele hedeflerini yansıtmaktadır.
C
Kömürün üretimdeki payının artması, yerli linyit kaynaklarının kullanımının teşvik edilmesinin yanı sıra ithal kömür santrallerinin üretim kapasitelerindeki değişimlerle açıklanabilir.
Hidrolik enerjinin payındaki düşüş, Türkiye'nin toplam hidroelektrik kurulu gücünün ve baraj sayısının bu yıllar arasında azaldığını kesin olarak kanıtlamaktadır.Cevap
E
Güneş enerjisinin payında yaşanan yüksek oransal artış, Türkiye'nin sahip olduğu güneşlenme süresi potansiyelinin teknolojik yatırımlarla enerjiye dönüştürülme hızının arttığını göstermektedir.

Cevap

Hidrolik enerjinin payındaki düşüşün doğrudan kurulu gücün azaldığını kanıtladığı ifadesi yanlıştır.

Hidrolik enerjinin toplam üretimdeki payının

25,6

seviyesinden

20,6

seviyesine düşmesi, hidroelektrik santrallerinin kapatıldığı veya gücünün azaldığı anlamına gelmez. Bu durum, Türkiye'nin toplam elektrik üretim miktarının artması ve rüzgar, güneş gibi diğer kaynakların bu artışta daha büyük pay almasıyla (payda büyümesi) ilgilidir. Ayrıca hidroelektrik üretimi yağış rejimine bağlı olduğundan, kurak geçen yıllarda üretim miktarı ve dolayısıyla toplam içindeki pay düşüş gösterebilir.

Adım Adım Çözüm

Tablodaki oranları karşılaştırın.

Doğalgaz ve hidrolik payının azaldığı; kömür, rüzgar ve güneş payının arttığı görülmektedir.

Zaman içindeki değişimi anlamak için verileri analiz etmek gerekir.

Oransal pay (%) ile mutlak değer (kurulu güç/miktar) arasındaki farkı değerlendirin.

Bir kaynağın toplam içindeki payının (%) düşmesi, o kaynağın fiili üretiminin veya santral kapasitesinin azaldığı anlamına gelmez.

Toplam üretim miktarı artarken bir kaynağın üretimi sabit kalsa bile payı düşer. Ayrıca hidrolik üretim yağışlı/kurak yıllara göre değişebilir.

Hidrolik enerji üretimi üzerindeki coğrafi etkileri dikkate alın.

Hidroelektrik üretimi iklim koşullarına bağlıdır.

2022

yılı kurak geçmişse, kurulu güç artsa bile üretim miktarı ve dolayısıyla toplam içindeki pay düşebilir.

Yanlış yargıyı (D seçeneği) elemek için bilimsel ve mantıksal gerekçe oluşturulur.

Anahtar Kavram

Enerji Üretiminde Oransal Pay ve Kurulu Güç İlişkisi

İpuçları

Tablodaki verilerin miktar değil, yüzde (%) olduğunu unutmayın.

Hidroelektrik üretimi ile iklim koşulları arasındaki ilişkiyi düşünün. Kurak yıllar payı etkiler mi?

Bir pastadaki dilimlerden biri küçülürken pastanın tamamı büyüyorsa, bu her zaman o dilimin gerçek boyutunun azaldığı anlamına gelmez.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'nin enerji sepetindeki kaynak çeşitliliğinin enerji arz güvenliği üzerindeki etkilerini araştırabilirsiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru