Soru

Zorluk: OrtaBüyük Selçuklu Devleti Siyasi Tarihi

Büyük Selçuklu Devleti'nde meliklerin (şehzadelerin) eğitimi için eyaletlere gönderilmesi ve yanlarına 'Atabey' adı verilen tecrübeli devlet adamlarının görevlendirilmesi uygulaması, merkezi otoritenin zayıfladığı dönemlerde aşağıdakilerden hangisine doğrudan zemin hazırlamıştır?

  1. Merkezi otoriteden kopuşların yaşanmasına ve Selçuklu topraklarında bağımsız atabeyliklerin kurulmasınaCevap
  2. B
    Türk veraset sisteminde 'ülke hanedanın ortak malıdır' kuralının terk edilerek yerine mutlak monarşinin gelmesine
  3. C
    Malazgirt Savaşı sonrasında Anadolu'da kurulan İlk Türk Beylikleri'nin siyasi birliğinin sağlanmasına
  4. D
    Devletin resmi mezhebi olan Sünniliğin yerini tamamen Şiilik ve Batınilik faaliyetlerinin almasına
  5. E
    Abbasi halifelerinin Selçuklu sultanları üzerindeki dini ve siyasi otoritesinin yeniden güçlenmesine

Cevap

Atabeylik uygulaması, merkezi otoritenin zayıflamasıyla birlikte devletin parçalanmasına ve Selçuklu toprakları üzerinde yeni bağımsız siyasi oluşumların (atabeyliklerin) ortaya çıkmasına neden olmuştur.
Doğru yanıt olan seçenek, atabeylik sisteminin siyasi sonucunu net bir şekilde ifade etmektedir. Atabeyler, yanlarındaki meliklerin yaşının küçük olmasını ve merkezi otoritenin (özellikle Melikşah sonrası Fetret Dönemi ve Sencer'in son yılları) zayıflamasını kullanarak, yönettikleri bölgelerde kendi hanedanlarını kurmuşlardır. Bu durum Büyük Selçuklu Devleti'nin federal yapısının parçalanmasını hızlandırmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Atabeylik kurumunun tanımını ve amacını belirlemek
Atabeylerin şehzadeleri eğitmekle görevli, eyaletlerde askeri ve idari yetkileri olan kişiler olduğu anlaşılır.
Sistemin potansiyel güç odaklarını tanımlamak için.
2
Merkezi otorite ile atabeyler arasındaki ilişkiyi analiz etmek
Merkezi otorite güçlüyken sultana bağlı olan atabeylerin, otorite boşluğunda geniş yetkilerini bağımsızlık için kullandığı görülür.
Siyasal parçalanmanın nedenini tespit etmek için.
3
Siyasi sonuçları değerlendirmek
Zengiler (Musul-Halep), İldenizliler (Azerbaycan), Salgurlular (Fars) gibi atabeyliklerin kurulduğu sonucuna varılır.
Sorunun cevabını somutlaştırmak için.

Anahtar Kavram

Atabeylik Sistemi ve Siyasi Parçalanma

Daha Fazla Pratik

Büyük Selçuklu Devleti'nin parçalanmasıyla kurulan 'Selçuklu Devletleri' (Türkiye, Suriye, Irak, Kirman Selçukluları) ile 'Atabeylikler' arasındaki farkı inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla