Soru

Zorluk: OrtaTürklerin İslamiyet'i Kabulü ve Talas Savaşı

88. yüzyılda Orta Asya hakimiyeti için karşı karşıya gelen Tang Hanedanı ve Abbasi Devleti, 751751 yılında Talas Irmağı kenarında büyük bir savaşa tutuşmuştur. Karluk Türklerinin Abbasilerin safında yer almasıyla savaşın seyri değişmiş ve Müslümanlar kesin bir zafer elde etmiştir. Bu zafer, kültürel açıdan kağıt üretiminin Semerkant'ta başlayarak Çin dışında da yayılmasının önünü açarken, dini açıdan da Türklerin İslamiyet'e geçiş sürecini başlatmıştır.

Aşağıdakilerden hangisi, bu zaferden sonra Türklerin İslamiyet'i kitleler halinde kabul etmesinde ve Müslümanlar ile yakınlaşmasında en etkili olan siyasi unsurdur?

  1. Abbasilerin, Emeviler Dönemi'nde uygulanan ve Arap olmayan Müslümanları dışlayan "mevali" politikasını terk ederek hoşgörü ve eşitliğe dayalı bir yönetim anlayışı sergilemesiCevap
  2. B
    Karluk Türklerinin savaş sırasında Peçenek ve Kıpçak boylarını da organize ederek Çin ordusuna karşı devasa bir askeri birlik kurması
  3. C
    Talas Savaşı'nın kazanılmasıyla birlikte Anadolu'nun kapılarının Türklere açılması ve bölgedeki Bizans hakimiyetinin sona ermesi
  4. D
    Çin'in yenilgiyi kabul ederek Orta Asya'daki tüm vergi ve ipek ticareti haklarını süresiz olarak Türk boylarına devretmesi
  5. E
    Kağıt üretim teknolojisinin Semerkant'ta sadece Müslüman Araplara özgü bir sır olarak saklanması sonucu Türklerin bu teknolojiye bağımlı hale gelmesi

Cevap

Abbasilerin, Emeviler dönemindeki ırkçı mevali politikasını terk ederek ümmetçi ve eşitlikçi bir yönetim anlayışına geçmeleri, Türklerin İslamiyet'e girişini kolaylaştırmıştır.
Talas Savaşı sonrasında Türklerin İslamiyet'i kabul etmesindeki en kritik etken, Abbasilerin iktidara gelmesiyle birlikte Emevi dönemindeki Arap milliyetçiliğinin (Mevali politikası) sona ermesidir. Müslümanlar arası eşitliği savunan bu yeni yaklaşım, Türklerin İslam dinine karşı olan mesafesini ortadan kaldırmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Savaşın taraflarını ve nedenini belirle.
751751 Talas Savaşı, Çin (Tang) ve Abbasiler arasında Orta Asya hakimiyeti için yapılmıştır.
Savaşın stratejik önemini anlamak için temel aktörleri tanımak gerekir.
2
Türklerin savaştaki rolünü analiz et.
Karluk Türkleri, Çin baskısına karşı Abbasilerin yanında yer alarak savaşın kazanılmasını sağlamıştır.
Türk-Arap ittifakının başlangıç noktasını belirlemek içindir.
3
İslamiyet'e geçişin önündeki engellerin nasıl kalktığını değerlendir.
Emevilerin Arap milliyetçiliği (Mevali) politikası Abbasilerle birlikte yerini eşitlikçi (Ümmetçi) anlayışa bırakmıştır.
Türklerin kitleler halinde İslamiyet'i kabul etmesindeki psikolojik ve siyasi nedeni bulmak içindir.

Anahtar Kavram

Abbasi Ümmetçilik Politikası

İpuçları

1
Türklerin neden daha önce (Emeviler döneminde) İslamiyet'e bu kadar sıcak bakmadığını düşünün.
2
Emeviler dönemindeki 'Mevali' anlayışı ile Abbasilerin 'Ümmetçilik' anlayışı arasındaki farka odaklanın.
3
Türklerin kitleler halinde dine girmesi için o dinin temsilcilerinin onlara eşit davranması gerekirdi; bu değişim hangi dönemde yaşandı?

Daha Fazla Pratik

Karahanlılar dönemindeki İslamiyet'in kabul süreci ile Talas Savaşı'ndaki diplomatik yakınlaşmayı karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla